ห้องเรียนสู่การปฏิบัติ อยู่ที่ไหนก็เรียนได้

ดร.พรพรรณ บัวทอง ประธานสวนดุสิตโพล มหาวิทยาลัยสวนดุสิต นำเสนอบทความเรื่อง "ห้องเรียนสู่การปฏิบัติ อยู่ที่ไหนก็เรียนได้" ความว่า มหาวิทยาลัยสวนดุสิตจัดกิจกรรม “จิบกาแฟแก้วที่ 2 กับอธิการบดีพิทักษ์” ภายใต้หัวข้อ “ห้องเรียนสู่การปฏิบัติ อยู่ที่ไหนก็เรียนได้” เมื่อวันพุธที่ 21 มกราคม 2569 ณ ห้องประชุมสำนักงานมหาวิทยาลัย ชั้น 5 กิจกรรมครั้งนี้เป็นการเปิดพื้นที่แลกเปลี่ยนแนวคิด เปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมได้ร่วมสนับสนุนทุนการศึกษาให้กับนักศึกษามหาวิทยาลัยสวนดุสิต และยังสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติ (Sustainable Development Goals: SDGs) โดยเฉพาะเป้าหมายที่ 4 การศึกษาที่มีคุณภาพ ซึ่งมุ่งเน้นการสร้างโอกาสการเรียนรู้ที่เท่าเทียม ครอบคลุม และส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตสำหรับทุกคน 

ครั้งนี้ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. พิทักษ์ จันทร์จริญ อธิการบดีมหาวิทยาลัยสวนดุสิต ได้ถ่ายทอดมุมมองและบทเรียนจากการทำงานจริงตลอด 40 ปีที่ผ่านมา ที่ได้ก้าวข้ามกรอบห้องเรียนแบบเดิมไปสู่การเรียนรู้จากการลงมือทำในชีวิตจริง 

การบรรยายเริ่มต้นจากแนวคิด “เรียนรู้จากการทำจริง” โดยยกตัวอย่างจากการดำเนินงานที่เกิดขึ้นจริงในมหาวิทยาลัยสวนดุสิต ไม่ว่าจะเป็นการเปิดโอกาสให้บุคลากรและนักศึกษาได้เรียนรู้จากการเป็นเจ้าภาพการประชุมใหญ่ระดับชาติ ที่เป็นเหมือนห้องเรียนขนาดใหญ่ ทำให้ได้เรียนรู้ตั้งแต่การวางแผน การจัดการ การประสานงาน ไปจนถึงการรับผิดชอบต่อมาตรฐานและภาพลักษณ์ของสวนดุสิตในงานระดับประเทศ ทำให้การเรียนรู้ไม่ได้หยุดอยู่ที่ทฤษฎี แต่เชื่อมโยงโดยตรงกับการปฏิบัติจริงและความรับผิดชอบที่จับต้องได้

ในทำนองเดียวกันการจัดตั้งโรงน้ำดื่มดุสิตา และการเปิดดำเนินการโรงแรมสวนดุสิตเพลสจนได้รับการรับรองมาตรฐานจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เป็นอีกตัวอย่างของการปฏิบัติจริง บุคลากรและนักศึกษาได้เข้าใจระบบการผลิต การบริการ การควบคุมคุณภาพ และการตรวจรับรอง ซึ่งเป็นองค์ความรู้ที่ไม่สามารถเรียนรู้ได้อย่างลึกซึ้งจากตำราเพียงอย่างเดียว ทำให้มหาวิทยาลัยกลายเป็นพื้นที่ฝึกปฏิบัติที่มีชีวิต และเป็นแหล่งบ่มเพาะสมรรถนะที่สอดคล้องกับโลกการทำงานจริง 

อีกมิติหนึ่งที่อธิการบดีให้ความสำคัญคือ แนวคิดการออกแบบพื้นที่เรียนรู้ของศาสตราจารย์ ดร.ศิโรจน์ ผลพันธิน อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยสวนดุสิต ผ่านการสร้างคาเฟ่ไลบรารี่กว่า 13 แห่ง โดยใช้ร้านกาแฟเป็นแหล่งค้นคว้า เรียนรู้ เปิดพื้นที่พูดคุย ตั้งคำถาม แลกเปลี่ยนกันแบบไม่เป็นทางการ โดยเชื่อว่าการเรียนรู้เกิดขึ้นได้ทุกที่ หากมีสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ร่วมกัน 

จากการพัฒนาพื้นที่ภายในมหาวิทยาลัย แนวคิดการเรียนรู้ได้ถูกขยายออกไปสู่การเปิดพื้นที่เรียนรู้แบบ “อยู่ที่ไหนก็เรียนได้” อธิการบดีได้กล่าวถึงการใช้พื้นที่นอกมหาวิทยาลัยเป็นห้องเรียน ไม่ว่าจะเป็นการเช่าพื้นที่ห้างสรรพสินค้า โรงเรียน โรงแรม หรือพื้นที่ต่าง ๆ ในชุมชน เปิดโอกาสให้นักศึกษาในพื้นที่สามารถเข้าถึงการเรียนรู้ อาจารย์และบุคลากรก็ได้เรียนรู้จากบริบทจริงไปพร้อมกัน แนวทางนี้เชื่อมโยงโดยตรงกับนโยบาย OWL: One World Library ที่มองว่าทุกที่คือแหล่งเรียนรู้ และการเรียนรู้ไม่ถูกจำกัดด้วยสถานที่ เวลา หรือช่วงวัย 

เมื่อพัฒนามาถึงปัจจุบัน แนวคิดการเรียนรู้จากการทำจริงได้ถูกยกระดับและหลอมรวมเข้ากับการจัดการเรียนรู้บนฐาน 5 อัตลักษณ์ของมหาวิทยาลัยสวนดุสิต ควบคู่กับนโยบาย The Power of SDU ซึ่งเน้นการขับเคลื่อนมหาวิทยาลัยจากพลังและปัญญาของบุคลากรทุกคนที่มีส่วนร่วมในการสร้างการเรียนรู้ สร้างนวัตกรรม และสร้างคุณค่าให้กับองค์กรอย่างต่อเนื่อง 

จากสาระทั้งหมดของการบรรยาย อาจสามารถสรุปเป็นแนวคิด LEAD ประกอบด้วย

·      L: Learning by Doing การเรียนรู้จากการลงมือทำจริง

·      E: Everywhere Learning การเรียนรู้ที่เกิดขึ้นได้ทุกที่

·      A: Authentic Practice การเรียนรู้จากของจริงและมาตรฐานจริง และ

·      D: Development of the University through The Power of SDU 

ในช่วงท้าย อธิการบดีพิทักษ์ได้กล่าวย้ำถึงหัวใจสำคัญของการพัฒนามหาวิทยาลัยว่า “บุคลากรทุกคนเป็นกลไกสำคัญ ไปสู่เส้นทางของมหาวิทยาลัย เป็นการสร้างการเรียนรู้ตลอดชีวิตทุกช่วงวัย สร้างนวัตกรรม และทำให้เกิดความภาคภูมิใจร่วมกันของคนสวนดุสิต” ดังนั้นการพัฒนานักศึกษา การพัฒนาบุคลากร และการพัฒนามหาวิทยาลัยมิใช่กระบวนการที่แยกออกจากกัน แต่เป็นระบบการเรียนรู้ที่หลอมรวมผู้คน องค์ความรู้ และประสบการณ์จริงเข้าไว้ด้วยกัน เพื่อให้ทุกภาคส่วนเติบโตไปพร้อมกันบนเส้นทางของมหาวิทยาลัยในฐานะระบบนิเวศแห่งการเรียนรู้ที่มีชีวิตและยั่งยืน 

ที่มา ; สยามรัฐออนไลน์ 21 มกราคม 2569