@แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ

แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ (ฉบับแก้ไขปรับปรุง พ.ศ. ๒๕๖๖-๒๕๘๐)  เป็นแผนแม่บทเพื่อบรรลุเป้าหมายตามที่กำหนดไว้ในยุทธศาสตร์ชาติ ตามนัยของ พรบ.บัญญัติการจัดทำยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. ๒๕๖๐ มาตรา ๓ กำหนดเป็นประเด็นพัฒนา เป็นกลไกแปลงยุทธศาสตร์ชาติระยะ ๒๐ ปีไปสู่การปฏิบัติ เป็นตัวกำหนดเป้าหมายและตัวชี้วัดที่ชัดเจนในการพัฒนาประเทศในแต่ละมิติ ประกอบด้วย ๒๓ ประเด็น ดังนี้

๐๑) ความมั่นคง

๐๒) การต่างประเทศ

๐๓) การเกษตร

๐๔) อุตสาหกรรมและบริการแห่งอนาคต

๐๕) การท่องเที่ยว

๐๖) พื้นที่และเมืองน่าอยู่อัจฉริยะ

๐๗) โครงสร้างพื้นฐาน ระบบโลจิสติกส์และดิจิทัล

๐๘) ผู้ประกอบการและวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมยุคใหม่

๐๙) เขตเศรษฐกิจพิเศษ

๑๐) การปรับเปลี่ยนค่านิยมและวัฒนธรรม

๑๑) การพัฒนาศักยภาพคนตลอดช่วงชีวิต

๑๒) การพัฒนาการเรียนรู้

๑๓) การเสริมสร้างให้คนไทยมีสุขภาวะที่ดี

๑๔) ศักยภาพการกีฬา

๑๕) พลังทางสังคม

๑๖) เศรษฐกิจฐานราก

๑๗) ความเสมอภาคและหลักประกันทางสังคม

๑๘) การเติบโตอย่างยั่งยืน

๑๙) การบริหารจัดการน้ำทั้งระบบ

๒๐) การบริการประชาชนและประสิทธิภาพภาครัฐ

๒๑) การต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ

๒๒) กฎหมายและกระบวนการยุติธรรม

๒๓) การวิจัยและพัฒนานวัตกรรม

@แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติด้านการศึกษา

แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติที่กระทรวงศึกษาธิการได้รับมอบหมายให้รับผิดชอบ

     ภารกิจหลักของกระทรวงศึกษาธิการภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติมุ่งเน้น ๒ ประเด็นหลัก ได้แก่

    ๑) ประเด็นที่ ๑๑ การพัฒนาศักยภาพคนตลอดช่วงชีวิต (กระทรวง ศึกษาธิการร่วมเป็นเจ้าภาพรับผิดชอบในบางเป้าหมาย)

         เป้าหมายประเด็น มี ๗ เรื่อง ที่กระทรวงศึกษาธิการเป็นเจ้าภาพ มี ๑ เป้าหมาย คือ เป้าหมายที่ ๔

         ๔) วัยเรียน/วัยรุ่น มีความรู้และทักษะในศตวรรษที่ ๒๑ ครบถ้วน รู้จักคิด วิเคราะห์ รักการเรียนรู้ มีสำนึกพลเมือง มีความกล้าหาญทางจริยธรรม มีความสามารถในการแก้ปัญหา ปรับตัว สื่อสาร และทำงานร่วมกับผู้อื่นอย่างมีประสิทธิผลตลอดชีวิตดีขึ้น (กระทรวงศึกษาธิการ เป็นเจ้าภาพรับผิดชอบ)

    ๒) ประเด็นที่ ๑๒ การพัฒนาการเรียนรู้ (กระทรวงศึกษาธิการ เป็นเจ้าภาพรับผิดชอบทุกเป้าหมาย)

         เป้าหมายประเด็น มี ๔ เรื่อง

        ๒.๑) คนไทยมีการศึกษาที่มีคุณภาพตามมาตรฐานสากลเพิ่มขึ้น มีทักษะที่จำเป็นในโลกศตวรรษที่ ๒๑ สามารถแก้ปัญหา ปรับตัว สื่อสาร และทำงานร่วมกับผู้อื่นอย่างมีประสิทธิผลเพิ่มขึ้น มีนิสัยใฝ่เรียนรู้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต

        ๒.๒) คนไทยได้รับการพัฒนาเต็มศักยภาพตามความถนัดและความสามารถของพหุปัญญาที่ดี

        ๒.๓) คนไทยได้รับการศึกษาที่มีคุณภาพตามมาตรฐาน มีทักษะการเรียนรู้ และทักษะที่จำเป็นของโลกศตวรรษที่ ๒๑ สามารถเข้าถึงการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิตดีขึ้น

        ๒.๔) ประเทศไทยมีระบบข้อมูลเพื่อการส่งเสริมการพัฒนาศักยภาพตามพหุปัญญา เพื่อประโยชน์ในการพัฒนาและส่งต่อการพัฒนาให้เต็มตามศักยภาพเพิ่มขึ้น

@ข้อสอบแข่งขันสำหรับตำแหน่งแรกบรรจุ (ครูผู้ช่วย บุคลากรทางการศึกษา)

๑. แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติเป็นแผนระดับใด

   ก. ระดับ ๑

   (ข) ระดับ ๒

   ค. ระดับ ๓

   ง. ระดับ ๔

๒. แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ มีกี่ประเด็น

  ก. ๑๑ ประเด็น

  ข. ๑๗ ประเด็น

  (ค) ๒๓ ประเด็น

  ง. ๒๗ ประเด็น

๓. ประเด็นที่ ๑๑ ของแผนภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ กล่าวถึงช่วงวัยของคนกี่ช่วง

  ก.  ๒ ช่วง

  ข. ๓ ช่วง

  (ค) ๔ ช่วง

  ง.  ๕ ช่วง

๔. ประเด็นที่ ๑๒ ของแผนภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ กล่าวถึงเรื่องใด

   ก. ความมั่นคง

   ข. การพัฒนาคนทุกช่วงวัย

   (ค) การพัฒนาการเรียนรู้

   ง. การวิจัยและพัฒนา

๕. ประเด็นที่ ๑๒ ของแผนภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ไม่ได้กล่าวถึงเรื่องใด

   (ก) การศึกษาตลอดชีวิต

    ข. การศึกษาที่พัฒนาตามพหุปัญญา

    ค. การศึกษาที่มีคุณภาพมาตรฐาน

    ง. ระบบข้อมูลเพื่อการพัฒนา

@ข้อสอบคัดเลือกผู้บริหาร

๑. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาแห่งหนึ่ง ตั้งอยู่ในเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ประสบปัญหาการผลิตกำลังคนไม่สอดคล้องกับความต้องการของอุตสาหกรรมเป้าหมายใหม่ (New S-Curve) หากท่านเป็นผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ท่านจะต้องบูรณาการแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ๒๓ ประเด็น ตามข้อใดให้สอดคล้องและเกิดผลสัมฤทธิ์สูงสุดในการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติในพื้นที่

ก. ประเด็นที่ ๐๔ (อุตสาหกรรมและบริการแห่งอนาคต) คู่กับ ประเด็นที่ ๐๙ (เขตเศรษฐกิจพิเศษ) และ ประเด็นที่ ๑๒ (การพัฒนาการเรียนรู้)

ข. ประเด็นที่ ๐๗ (โครงสร้างพื้นฐานฯ) คู่กับ ประเด็นที่ ๑๑ (การพัฒนาศักยภาพคนตลอดช่วงชีวิต) และ ประเด็นที่ ๒๓ (การวิจัยและพัฒนานวัตกรรม)

ค. ประเด็นที่ ๐๘ (ผู้ประกอบการและวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมยุคใหม่) คู่กับ ประเด็นที่ ๑๒ (การพัฒนาการเรียนรู้) และ ประเด็นที่ ๑๖ (เศรษฐกิจฐานราก)

ง. ประเด็นที่ ๐๔ (อุตสาหกรรมและบริการแห่งอนาคต) คู่กับ ประเด็นที่ ๐๘ (ผู้ประกอบการฯ) และ ประเด็นที่ ๒๐ (การบริการประชาชนและประสิทธิภาพภาครัฐ)

เฉลย: ก. เหตุผล:

การแก้ปัญหาการผลิตกำลังคนให้สอดคล้องกับพื้นที่ EEC ต้องขับเคลื่อนด้วย ประเด็นที่ ๐๙ (เขตเศรษฐกิจพิเศษ) ซึ่งกำหนดทิศทางเศรษฐกิจระดับพื้นที่ และ ประเด็นที่ ๐๔ (อุตสาหกรรมและบริการแห่งอนาคต) เพื่อตอบสนองความต้องการภาคการผลิต โดยมี ประเด็นที่ ๑๒ (การพัฒนาการเรียนรู้) เป็นกลไกหลักในการปรับเปลี่ยนหลักสูตร การจัดการเรียนการสอน สมรรถนะผู้เรียน และการสร้างทักษะที่จำเป็น (Upskill/Reskill) ให้สอดรับกันอย่างเป็นระบบตามห่วงโซ่คุณค่าของยุทธศาสตร์ชาติ

๒. ในการจัดทำแผนพัฒนาการศึกษาของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ระยะ ๕ ปี เพื่อให้สอดคล้องกับห้วงเวลาของแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. ๒๕๖๖ - ๒๕๘๐) ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาควรให้ความสำคัญสูงสุดกับการเชื่อมโยงเป้าหมายระดับใด เพื่อให้การตรวจติดตามและประเมินผล (M&E) ของสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) สะท้อนผลผลิต (Output) และผลลัพธ์ (Outcome) ของการจัดการศึกษาอย่างแท้จริง

ก. เชื่อมโยงตัวชี้วัดระดับแผนงานของกระทรวงศึกษาธิการเข้ากับงบประมาณรายจ่ายประจำปีโดยตรง

ข. เชื่อมโยงเป้าหมายและตัวชี้วัดของสถานศึกษาในสังกัดเข้ากับตัวชี้วัดระดับแผนย่อยของแผนแม่บทฯ ในมิติการพัฒนาคนและการเรียนรู้

ค. เน้นการรายงานผลการดำเนินงานตามตัวชี้วัดคำรับรองการปฏิบัติราชการของเขตพื้นที่ฯ เป็นหลัก

ง. บูรณาการงบประมาณจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้ตรงกับตัวชี้วัดของแผนพัฒนาจังหวัด

เฉลย: ข. เหตุผล:

ตามกลไกของ พ.ร.บ. การจัดทำยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. ๒๕๖๐ แผนแม่บทฯ จะทำหน้าที่กำหนดเป้าหมายและตัวชี้วัดที่ชัดเจนในแต่ละมิติ การที่ ผอ.สพท. จะขับเคลื่อนแผนแม่บทฯ ให้เกิดผลสัมฤทธิ์ จำเป็นต้องถ่ายทอดเป้าหมายและตัวชี้วัดจากระดับแผนย่อยของแผนแม่บทฯ (โดยเฉพาะด้านการพัฒนาศักยภาพคนตลอดช่วงชีวิตและการพัฒนาการเรียนรู้) ลงสู่เป้าหมายของสถานศึกษาในสังกัด เพื่อให้ข้อมูลการประเมินระดับพื้นที่สามารถรวบรวมและสะท้อนผลลัพธ์ในระดับมหภาคได้ถูกต้องตรงกัน

๓. โรงเรียนในสังกัด สพท. เผชิญกับความท้าทายยุคดิสรัปชัน (Disruption) ที่ครูต้องปรับเปลี่ยนรูปแบบการจัดการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับสังคมฐานความรู้และเทคโนโลยีสมัยใหม่ ประกอบกับ เป็น ผอ.สพท. ใน "พื้นที่นวัตกรรมการศึกษา" ท่านวิเคราะห์ว่านโยบายดังกล่าวมีความเชื่อมโยงกับกรอบแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติในมิติใดมากที่สุดเพื่อสร้างความยั่งยืนทางการศึกษา

ก. ประเด็นที่ ๑๒ (การพัฒนาการเรียนรู้) + ประเด็นที่ ๒๓ (การวิจัยและพัฒนานวัตกรรม) + ประเด็นที่ ๑๕ (พลังทางสังคม)

ข. ประเด็นที่ ๑๑ (การพัฒนาศักยภาพคนตลอดช่วงชีวิต) + ประเด็นที่ ๑๒ (การพัฒนาการเรียนรู้) + ประเด็นที่ ๑๘ (การเติบโตอย่างยั่งยืน)

ค. ประเด็นที่ ๑๒ (การพัฒนาการเรียนรู้) + ประเด็นที่ ๒๒ (กฎหมายและกระบวนการยุติธรรม) + ประเด็นที่ ๒๓ (การวิจัยและพัฒนานวัตกรรม)

ง. ประเด็นที่ ๐๗ (โครงสร้างพื้นฐาน ระบบโลจิสติกส์และดิจิทัล) + ประเด็นที่ ๑๒ (การพัฒนาการเรียนรู้) + ประเด็นที่ ๒๓ (การวิจัยและพัฒนานวัตกรรม)

เฉลย: ก. เหตุผล:

การขับเคลื่อนพื้นที่นวัตกรรมการศึกษาเพื่อแก้ปัญหาการเรียนรู้ในยุคดิสนัปชัน ต้องอาศัย ประเด็นที่ ๑๒ (การพัฒนาการเรียนรู้) เป็นแกนกลางในการปรับเปลี่ยนรูปแบบการศึกษา, ประเด็นที่ ๒๓ (การวิจัยและพัฒนานวัตกรรม) ในการสร้างองค์ความรู้ หลักสูตรท้องถิ่น และรูปแบบการสอนใหม่ๆ ที่ผ่านกระบวนการวิจัยรองรับ และ ประเด็นที่ ๑๕ (พลังทางสังคม) ในการดึงภาคประชาสังคม ชุมชน และภาคเอกชนเข้ามามีส่วนร่วม (Co-creation) ในการจัดการศึกษาอย่างแท้จริงตามเจตนารมณ์ของ พ.ร.บ. พื้นที่นวัตกรรมการศึกษา

๔: ในฐานะผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ท่านต้องกำกับดูแลสถานศึกษาให้บรรลุเป้าหมายตามแผนแม่บทประเด็นที่ ๑๑ (การพัฒนาศักยภาพคนตลอดช่วงชีวิต) ข้อใดคือบทบาทหน้าที่โดยตรงและเป็นเป้าหมายหลักที่กระทรวงศึกษาธิการเป็นเจ้าภาพรับผิดชอบ

ก. การส่งเสริมให้ครอบครัวไทยมีความเข้มแข็งและดำรงชีวิตแบบพอเพียง

ข. การพัฒนาเด็กแรกเกิดให้มีพัฒนาการสมวัยและเข้าถึงบริการที่มีคุณภาพ

ค. การพัฒนาวัยเรียน/วัยรุ่น ให้มีทักษะในศตวรรษที่ ๒๑ มีความกล้าหาญทางจริยธรรม และทำงานร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีประสิทธิผล

ง. การพัฒนาแรงงานให้มีทักษะอาชีพสูงและปรับตัวตามพลวัตของตลาดแรงงาน

เฉลย: ค. เหตุผล:

ตามแผนแม่บทประเด็นที่ ๑๑ เป้าหมายที่ ๔ ระบุชัดเจนว่ากระทรวงศึกษาธิการเป็นเจ้าภาพรับผิดชอบในกลุ่มวัยเรียน/วัยรุ่น โดยเน้นทักษะศตวรรษที่ ๒๑ การคิดวิเคราะห์ สำนึกพลเมือง ความกล้าหาญทางจริยธรรม และการทำงานร่วมกับผู้อื่น ส่วนข้ออื่น ๆ เป็นความรับผิดชอบของกระทรวงพัฒนาสังคมฯ (ก), กระทรวงสาธารณสุข (ข) และกระทรวงแรงงาน (ง),

๕: องค์ประกอบสำคัญในทักษะศตวรรษที่ ๒๑ ตามแผนแม่บทประเด็นที่ ๑๑ ที่ระบุว่า "มีความกล้าหาญทางจริยธรรม" (Ethical Courage) มีความสำคัญอย่างไรในการพัฒนาผู้เรียนในยุคปัจจุบัน

ก. เพื่อให้ผู้เรียนมีความกล้าในการแสดงออกทางศิลปะและวัฒนธรรมไทย

ข. เพื่อให้ผู้เรียนสามารถตัดสินใจและยืนหยัดในสิ่งที่ถูกต้องดีงาม แม้ต้องเผชิญกับแรงกดดัน

ค. เพื่อให้ผู้เรียนมีความสามารถในการแข่งขันทางกิจกรรมโโยเฉพาะงานสภานักเรียน

ง. เพื่อให้ผู้เรียนมีความสามารและทักษะทางสังคม การเป็นผู้นำ และงานจิตอาสา

เฉลย: ข. เหตุผล:

ความกล้าหาญทางจริยธรรม สื่อถึงลักษณะของพลเมืองที่มีคุณภาพในศตวรรษที่ ๒๑ ที่นอกเหนือจากทักษะทางสติปัญญาแล้ว ต้องมีสำนึกพลเมืองและความกล้าหาญทางจริยธรรมควบคู่ไปด้วย เพื่อให้สามารถดำรงชีวิตและแก้ปัญหาในสังคมได้อย่างมีประสิทธิผล

#สรุป

แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประกอบด้วย ๒๓ ประเด็น ที่เกี่ยวกับการจัดการศึกษาโดยตรงที่กระทรวงศึกษาธิการรับผิดชอบ มี ๒ ประเด็น คือ

ประเด็นที่ ๑๑ การพัฒนาศักยภาพคนตลอดช่วงชีวิต

ประเด็นที่ ๑๒ การพัฒนาการเรียนรู้

หมายเหตุ ; แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ กำหนดเป็นเนื้อหาในหลักสูตรการคัดเลือกผู้บริหารการศึกษาทุกตำแหน่ง และผู้บริหารสถานศึกษาของบางส่วนราชการ

@ข้อมูลเพิ่มเติม