การบริหารความยั่งยืน คือ แนวทางการบริหารจัดการองค์กรที่บูรณาการมิติ สิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล (ESG: Environment, Social, Governance) เข้ากับกลยุทธ์ทางธุรกิจ หรืองานภาครัฐ เพื่อสร้างคุณค่าและผลกระทบเชิงบวกระยะยาวให้กับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่าย พร้อมทั้งบริหารจัดการความเสี่ยง ทรัพยากร และลดผลกระทบเชิงลบต่อโลกและสังคม

@ SDGs (Sustainable Development Goals)

SDGs (Sustainable Development Goals): เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน เป็นหนึ่งในกรอบการทำงานและเครื่องมือสำคัญขององค์การสหประชาชาติ (UN) ที่ใช้เป็นเข็มทิศใน การกำหนดกลยุทธ์ระดับองค์กรนำพาสู่ความยั่งยืน

เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ทั้ง 17 เป้าหมายประกอบด้วย

• เป้าหมายที่ 1: ยุติความยากจนทุกรูปแบบในทุกที่
• เป้าหมายที่ 2: ยุติความหิวโหย บรรลุความมั่นคงทางอาหารและยกระดับโภชนาการ และส่งเสริมเกษตรกรรมที่ยั่งยืน 
• เป้าหมายที่ 3: สร้างหลักประกันการมีสุขภาวะที่ดี และส่งเสริมความเป็นอยู่ที่ดีสำหรับทุกคนในทุกช่วงวัย
• เป้าหมายที่ 4: สร้างหลักประกันว่าทุกคนมีการศึกษาที่มีคุณภาพอย่างครอบคลุมและเท่าเทียม และสนับสนุนโอกาสในการเรียนรู้ตลอดชีวิต 
• เป้าหมายที่ 5: บรรลุความเสมอภาคระหว่างเพศ และเพิ่มบทบาทของสตรีและเด็กหญิงทุกคน
• เป้าหมายที่ 6: สร้างหลักประกันเรื่องน้ำและการสุขาภิบาล ให้มีการจัดการอย่างยั่งยืนและมีสภาพพร้อมใช้ สำหรับทุกคน 
• เป้าหมายที่ 7: สร้างหลักประกันว่าทุกคนเข้าถึงพลังงานสมัยใหม่ในราคาที่สามารถซื้อหาได้ เชื่อถือได้ และยั่งยืน 
• เป้าหมายที่ 8: ส่งเสริมการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจที่ต่อเนื่อง ครอบคลุม และยั่งยืน การจ้างงานเต็มที่และ มีผลิตภาพ และการมีงานที่มีคุณค่าสำหรับทุกคน
• เป้าหมายที่ 9: สร้างโครงสร้างพื้นฐานที่มีความยืดหยุ่นต่อการเปลี่ยนแปลง ส่งเสริมการพัฒนาอุตสาหกรรม ที่ครอบคลุมและยั่งยืน และส่งเสริมนวัตกรรม
• เป้าหมายที่ 10: ลดความไม่เสมอภาคภายในและระหว่างประเทศ
• เป้าหมายที่ 11: ทำให้เมืองและการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ มีความครอบคลุม ปลอดภัย ยืดหยุ่นต่อการเปลี่ยนแปลง และยั่งยืน
• เป้าหมายที่ 12: สร้างหลักประกันให้มีแบบแผนการผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน
• เป้าหมายที่ 13: ปฏิบัติการอย่างเร่งด่วนเพื่อต่อสู้กับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและผลกระทบที่เกิดขึ้น
• เป้าหมายที่ 14: อนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากมหาสมุทร ทะเลและทรัพยากรทางทะเลอย่างยั่งยืนเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน
• เป้าหมายที่ 15: ปกป้อง ฟื้นฟู และสนับสนุนการใช้ระบบนิเวศบนบกอย่างยั่งยืน จัดการป่าไม้อย่างยั่งยืน ต่อสู้การกลายสภาพเป็นทะเลทราย หยุดการเสื่อมโทรมของที่ดินและฟื้นสภาพกลับมาใหม่ และหยุดการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ
• เป้าหมายที่ 16: ส่งเสริมสังคมที่สงบสุขและครอบคลุม เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน ให้ทุกคนเข้าถึงความยุติธรรม และสร้างสถาบันที่มีประสิทธิผล รับผิดชอบ และครอบคลุมในทุกระดับ 
• เป้าหมายที่ 17: เสริมความเข้มแข็งให้แก่กลไกการดำเนินงานและฟื้นฟูสภาพหุ้นส่วนความร่วมมือระดับโลกสำหรับการพัฒนาที่ยั่งยืน

เป้าหมายการพัฒนาทั้ง 17 ข้อ สะท้อน ‘3 เสาหลักของมิติความยั่งยืน’ (Three Pillars of Sustainability) คือ มิติด้านสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม บวกกับอีก 2 มิติ คือ มิติด้านสันติภาพและสถาบัน และมิติด้านหุ้นส่วนการพัฒนา ที่เชื่อมร้อยทุกมิติของความยั่งยืนไว้ด้วยกัน รวมเป็น 5 มิติ องค์การสหประชาชาติแบ่งเป้าหมาย 17 ข้อ ออกเป็น 5 กลุ่ม (เรียกว่า 5 Ps) ประกอบด้วย

• People (มิติด้านสังคม): ครอบคลุมเป้าหมายที่ 1 ถึง เป้าหมายที่ 5
• Prosperity (มิติด้านเศรษฐกิจ): ครอบคลุมเป้าหมายที่ 7 ถึง เป้าหมายที่ 11
• Planet (มิติด้านสิ่งแวดล้อม): ครอบคลุมเป้าหมายที่ 6 เป้าหมายที่ 12 ถึง เป้าหมายที่ 15
• Peace (มิติด้านสันติภาพและสถาบัน): ครอบคลุมเป้าหมายที่ 16
• Partnership (มิติด้านหุ้นส่วนการพัฒนา): ครอบคลุมเป้าหมายที่ 17

@ SDGs ที่เกี่ยวกับการจัดการศึกษา

      การศึกษาเชื่อมโยงโดยตรงกับ Goal 4 (Quality Education ; การศึกษาที่มีคุณภาพ) แต่ในขณะเดียวกัน การศึกษาก็เป็น "กุญแจดอกสำคัญ" ที่ขับเคลื่อนและสนับสนุนเป้าหมายอื่นๆ อีก 16 ข้อให้สำเร็จลุล่วงด้วยเช่นกัน

     เป้าหมายเฉพาะด้านการศึกษาโดยตรง (Goal 4)

             เป้าหมายย่อย (Targets) ภายใต้ Goal 4 มุ่งเน้นประเด็นสำคัญ ครอบคลุมการศึกษาขั้นพื้นฐานที่เท่าเทียม ทักษะอาชีพและการจ้างงาน ความเสมอภาคและการไม่แบ่งแยก การศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน 7 ข้อ ดังนี้

• เป้าหมายย่อย 4.1 สร้างหลักประกันว่าเด็กชายและเด็กหญิงทุกคนสำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาที่มีคุณภาพ เท่าเทียม และไม่มีค่าใช้จ่าย นำไปสู่ผลลัพธ์ทางการเรียนที่มีประสิทธิผล ภายในปี พ.ศ. 2573
• เป้าหมายย่อย 4.2 สร้างหลักประกันว่าเด็กชายและเด็กหญิงทุกคนเข้าถึง    การพัฒนา การดูแล และการจัดการศึกษาระดับก่อนประถมศึกษา สำหรับ  เด็กปฐมวัยที่มีคุณภาพ เพื่อให้เด็กเหล่านั้นมีความพร้อมสำหรับการศึกษาระดับประถมศึกษา ภายในปี พ.ศ. 2573
• เป้าหมายย่อย 4.3 สร้างหลักประกันให้ชายและหญิงทุกคนเข้าถึงการศึกษา อาชีวศึกษา อุดมศึกษา รวมถึงมหาวิทยาลัยที่มีคุณภาพ ในราคาที่สามารถ จ่ายได้ ภายในปี พ.ศ. 2573
• เป้าหมายย่อย 4.4 เพิ่มจำนวนเยาวชนและผู้ใหญ่ที่มีทักษะที่เกี่ยวข้องจำเป็น รวมถึงทักษะทางด้านเทคนิคและอาชีพสำหรับการจ้างงาน การมีงานที่มีคุณค่า และการเป็นผู้ประกอบการ ภายในปี พ.ศ. 2573
• เป้าหมายย่อย 4.5 ขจัดความเหลี่อมล้ำทางเพศด้านการศึกษา และสร้างหลักประกันว่ากลุ่มที่เปราะบางซึ่งรวมถึงผู้พิการ ชนพื้นเมือง และเด็ก เข้าถึงการศึกษาและการฝึกอาชีพทุกระดับอย่างเท่าเทียม ภายในปี พ.ศ. 2573
• เป้าหมายย่อย 4.6 สร้างหลักประกันว่าเยาวชนทุกคนและผู้ใหญ่ทั้งชาย                และหญิงในสัดส่วนสูง สามารถอ่านออกเขียนได้และคำนวณได้ ภายในปี พ.ศ. 2573
• เป้าหมายย่อย 4.7 สร้างหลักประกันว่าผู้เรียนทุกคนได้รับความรู้และทักษะ            ที่จาเป็นสำหรับส่งเสริมการพัฒนาที่ยั่งยืน รวมไปถึง การศึกษาสำหรับ                การพัฒนาที่ยั่งยืนและการมีวิถีชีวิตที่ยั่งยืน สิทธิมนุษยชน ความเสมอภาคระหว่างเพศ การส่งเสริมวัฒนธรรมแห่งความสงบสุขและการไม่ใช้ความรุนแรง การเป็นพลเมืองของโลก และความชื่นชมในความหลากหลายทางวัฒนธรรมและการที่วัฒนธรรมมีส่วนช่วยให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืน ภายในปี พ.ศ. 2573

@ข้อสอบแข่งขันสำหรับกลุ่มแรกบรรจุ (ครูผู้ช่วย บุคลากรการศึกษาอื่น)

1. เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ขององค์การสหประชาชาติ (UN) มีจำนวนเป้าหมายหลักทั้งหมดกี่ข้อ

ก. 12 เป้าหมาย

ข. 15 เป้าหมาย

ค. 17 เป้าหมาย

ง. 20 เป้าหมาย

เฉลย: ค. เหตุผล: SDGs หรือเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ภายใต้วาระการพัฒนา 2030 ประกอบด้วยเป้าหมายหลัก 17 เป้าหมาย และเป้าหมายย่อย 169 เป้าหมาย

2. เป้าหมายตาม ข้อ 1 กำหนดต้องบรรลุผล ภายในปีใด

ก. พ.ศ. 2570

ข. พ.ศ. 2571

ค. พ.ศ. 2572

ง. พ.ศ. 2573

เฉลย: ง. เหตุผล: SDGs หรือเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน กำหนดเป้าหมายตัวชี้วัดภายในปี 2030 (พ.ศ. 2573)

3. “การศึกษา” เชื่อมโยงโดยตรงกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ข้อใด

ก. Goal 2

ข. Goal 4

ค. Goal 8

ง. Goal 13

เฉลย ข เหตุผล: Goal 4 คือ "Quality Education" หรือการศึกษาที่มีคุณภาพ ซึ่งเชื่อมโยงโดยตรงกับการจัดการศึกษา และยังเป็นกุญแจสำคัญในการขับเคลื่อนเป้าหมายอื่นๆ อีก 16 ข้อ

4. หลักการสำคัญสูงสุดที่เป็นหัวใจในการขับเคลื่อนวาระการพัฒนา 2030 ของ SDGs คือข้อใด

ก. การเติบโตทางเศรษฐกิจต้องมาเป็นอันดับหนึ่ง

ข. จะไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง (Leaving No One Behind)

ค. การพึ่งพาตนเองโดยไม่รับความช่วยเหลือจากต่างประเทศ

ง. การแข่งขันกันพัฒนาเทคโนโลยีขั้นสูงระหว่างประเทศ

เฉลย: ข. เหตุผล: SDGs ขับเคลื่อนโดยยึดหลักการสำคัญว่า "จะไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง" (Leaving No One Behind) เพื่อให้ทุกกลุ่มประชากรได้รับการพัฒนาอย่างเท่าเทียม

5. แนวคิดหลักการบริหารสู่ความยั่งยืน ที่การบริหารจัดการองค์กรต้องบูรณาการ 3 มิติตามข้อใด

ก. เศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม

ข. การศึกษา คุณธรรม ความโปร่งใส

ค. บุคลากร งบประมาณ อาคารสถานที่

ง. ชุมชน รัฐบาล ภาคเอกชน

เฉลย ก เหตุผล: สามเสาหลักสำคัญของการพัฒนาที่ยั่งยืนพัฒนามาจากแนวคิด People, Planet, Profit สู่มิติหลัก ได้แก่ มิติด้านสิ่งแวดล้อม (Environmental), มิติด้านสังคม (Social) และมิติด้านธรรมาภิบาล (Governance / เศรษฐกิจ)

@ข้อสอบคัดเลือกผู้บริหาร

๑. หลักการสำคัญสูงสุดที่เป็นหัวใจในการขับเคลื่อนวาระการพัฒนา 2030 ของ SDGs คือข้อใด

ก. การเติบโตทางเศรษฐกิจต้องมาเป็นอันดับหนึ่ง

ข. จะไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง (Leaving No One Behind)

ค. การพึ่งพาตนเองโดยไม่รับความช่วยเหลือจากต่างประเทศ

ง. การแข่งขันกันพัฒนาเทคโนโลยีขั้นสูงระหว่างประเทศ

เฉลย: ข. เหตุผล: SDGs ขับเคลื่อนโดยยึดหลักการสำคัญว่า "จะไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง" (Leaving No One Behind) เพื่อให้ทุกกลุ่มประชากรได้รับการพัฒนาอย่างเท่าเทียม

2.ในการบริหารงานของสถานศึกษา หากผู้บริหารนำหลักการ "Creating Shared Value (CSV)" มาใช้ จะมีลักษณะอย่างไร

ก. การบริจาคเงินสร้างอาคารเรียนให้โรงเรียนขนาดเล็ก

ข. การนำองค์ความรู้ความเชี่ยวชาญของโรงเรียนไปร่วมแก้ปัญหากับชุมชนเพื่อประโยชน์ร่วมกัน

ค. การจัดกิจกรรมสังสรรค์ประจำปีเพื่อสร้างความสามัคคีในชุมชน

ง. การเปิดให้ชุมชนเข้ามาใช้สนามฟุตบอลของโรงเรียนในวันหยุดเสาร์-อาทิตย์โดยไม่คิดเงิน

เฉลย: ข. เหตุผล: CSV (การสร้างคุณค่าร่วม) คือการนำความรู้ ความเชี่ยวชาญ หรือทรัพยากรของงาน มาแก้ปัญหาสังคมเพื่อสร้างประโยชน์ร่วมกันทั้งองค์กรและชุมชนอย่างยั่งยืน

3. โรงเรียนในสังกัดเขตพื้นที่การศึกษาแห่งหนึ่งต้องการเปลี่ยนจากการจัดกิจกรรมเพื่อสังคม (CSR) แบบเดิม มาเป็นการสร้างคุณค่าร่วม (CSV: Creating Shared Value) ตามแนวทางการบริหารความยั่งยืนด้านสังคมของหน่วยงานภาครัฐ ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่ฯ ควรให้คำแนะนำในการดำเนินโครงการใดจึงจะสะท้อนความเป็น CSV มากที่สุด

ก. นำรายได้สถานศึกษาบางส่วนสมทบสร้างอาคารอเนกประสงค์ของชุมชนรอบโรงเรียน

ข. จัดกิจกรรมให้นักเรียนไปเก็บขยะในชุมชนทุกวันศุกร์สิ้นเดือน

ค. นำองค์ความรู้และนวัตกรรมด้านเกษตรอินทรีย์ของโรงเรียนไปร่วมแก้ปัญหาความยากจนและสร้างรายได้ให้ชุมชน

ง. จัดสรรทุนการศึกษาให้แก่บุตรหลานของคนยากจนในชุมชนรอบโรงเรียน

เฉลย: ค เหตุผล: การสร้างคุณค่าร่วม (CSV) คือการใช้องค์ความรู้ ความเชี่ยวชาญ หรือทรัพยากรหลักของงานนั้น ๆ มาแก้ปัญหาสังคมเพื่อสร้างประโยชน์ร่วมกันทั้งองค์กรและชุมชน (ไม่ใช่การทำบุญหรือบริจาคแบบรายครั้งเหมือน CSR) ข้อ ค. จึงเป็นการนำองค์ความรู้มาแก้ปัญหาความยากจนในชุมชนอย่างยั่งยืน

4.การขับเคลื่อนสถานศึกษาให้สอดคล้องกับ Goal 4 (การศึกษาที่มีคุณภาพ) เป้าหมายย่อย 4.7 มีความท้าทายและแตกต่างจากเป้าหมายย่อยอื่นอย่างไร

ก. เน้นเรื่องการเพิ่มอัตราการเข้าเรียนระดับก่อนประถมศึกษาให้ครบ 100%

ข. เน้นการพัฒนาทักษะทางเทคนิคและอาชีพเพื่อการจ้างงานในตลาดแรงงานยุคใหม่

ค. เน้นการให้ผู้เรียนได้รับความรู้และทักษะเพื่อส่งเสริมการพัฒนาที่ยั่งยืน สิทธิมนุษยชน และการเป็นพลเมืองของโลก

ง. เน้นการขจัดความเหลื่อมล้ำทางเพศและเด็กพิการให้เข้าถึงการศึกษาทุกระดับ

เฉลย: ค เหตุผล: เป้าหมายย่อย 4.7 เจาะจงไปที่การสร้างหลักประกันว่าผู้เรียนทุกคนได้รับความรู้และทักษะที่จำเป็นสำหรับส่งเสริมการพัฒนาที่ยั่งยืน, การศึกษาเพื่อวิถีชีวิตที่ยั่งยืน, สิทธิมนุษยชน, ความเสมอภาคระหว่างเพศ, และการเป็นพลเมืองของโลก ซึ่งแตกต่างจากเป้าหมายย่อยอื่นที่เน้นโครงสร้างพื้นฐาน การเข้าถึง หรือทักษะอาชีพเฉพาะด้าน

5. ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาต้องการลดการใช้พลังงานและทรัพยากรธรรมชาติในสำนักงานเขตพื้นที่ฯ ตามแนวคิด "เศรษฐกิจสีเขียว" (Eco-Efficiency) แนวปฏิบัติใดมีความเหมาะสมที่สุด

ก. ปิดระบบปรับอากาศส่วนกลางทั้งหมดในเวลา 16.00 น. ของทุกวัน

ข. เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานสะอาด อนุรักษ์น้ำ และบริหารจัดการสำนักงานที่ลดการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ

ค. แจ้งให้ทุกโรงเรียนในสังกัดงดใช้กระดาษและเปลี่ยนเป็นระบบดิจิทัล 100%

ง. ลดจำนวนการประชุมของบุคลากรลงครึ่งหนึ่งเพื่อประหยัดกระแสไฟฟ้าในห้องประชุม

เฉลย: ข เหตุผล: ด้านเศรษฐกิจ (เศรษฐกิจสีเขียว) คือ นโยบายการบริหารจัดการภาครัฐที่ลดการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและพลังงาน (Eco-Efficiency) โดยเน้นเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานสะอาดและอนุรักษ์แหล่งน้ำอย่างเป็นระบบ

หมายเหตุ ; การบริหารงานสู่ความยั่งยืน อาจเป็นเนื้อหาในกลุ่ม "การบริหารและการจัดการคุณภาพการศึกษา" ซึ่งกำหนดเป็นเนื้อหาในหลักสูตรการคัดเลือกผู้บริหารทุกระดับตำแหน่ง

@ข้อมูลเพิ่มเติม