กสศ.สร้าง อสม.การศึกษา หนุนเสริมการทำงานโรงเรียนพื้นที่ห่างไกลทุรกันดาร

มิติใหม่ของแนวคิดจัดการศึกษาช่วงสถานการณ์โควิด-19 สร้างอาสาสมัครการศึกษา หรือ อสม.การศึกษา หนุนเสริมการทำงานของโรงเรียนพื้นที่ห่างไกลทุรกันดาร 279 โรงเรียน ครอบคลุม 45 จังหวัด มีเด็กได้รับประโยชน์กว่า 80,000 คน ช่วยเหลือนักเรียนถึงระดับหมู่บ้าน กลุ่มบ้าน (Village based) และให้คำแนะนำด้านการเรียนรู้และสุขภาวะ เข้าถึงพื้นที่เชื่อมชุมชนแก้ปัญหาการเรียนรู้ 

ดร.อุดม วงษ์สิงห์ ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาคุณภาพครู นักศึกษาครู และสถานศึกษา กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) กล่าวว่า ช่วงสถานการณ์โรคระบาดโควิด-19 ทำให้มีนักเรียนจำนวนมากประสบปัญหาการเรียนรู้ผ่านระบบทางไกล และบางรายผู้ปกครองไม่สามารถช่วยเหลือแนะนำการเรียนได้เท่าที่ควรจะเป็น ปัญหาที่เกิดขึ้น หากมีกลไกลงไปในพื้นที่จะช่วยให้การเรียนรู้ของเด็กเกิดขึ้นได้ต่อเนื่อง ลดความเสี่ยงหลุดออกจากระบบการศึกษาได้ อาสาสมัครการศึกษา (อสม.การศึกษา) จะสนับสนุนการทำงานในระดับพื้นที่ช่วยเหลือนักเรียนได้ถึงระดับหมู่บ้าน กลุ่มบ้าน (Village based) นอกจากจะให้คำแนะนำด้านการเรียนรู้แล้วยังจะช่วยให้คำแนะนำด้านสุขภาวะให้แก่นักเรียนและชุมชน ทำให้เกิดการช่วยเหลือและสนับสนุนได้อย่างรวดเร็ว ทาง กสศ. จะเริ่มทำงานกับโรงเรียนเครือข่ายที่มีการดำเนินงานร่วมกันอยู่แล้วเพื่อเป็นต้นแบบในระยะแรก โดยสามารถสนับสนุนให้เริ่มดำเนินงานได้ทันที 

“จะมีโรงเรียนในพื้นที่ห่างไกล 279 แห่งได้รับประโยชน์จากการมี อสม.การศึกษา จำนวนไม่น้อยกว่า 500 คน ครอบคลุมพื้นที่ 45 จังหวัดกระจายทุกภูมิภาค ส่วนใหญ่เป็นโรงเรียนพื้นที่ห่างไกลทุรกันดารตั้งอยู่บนเขาสูง เกาะต่างๆ ซึ่งจะมีเด็กนักเรียนได้รับประโยชน์ครั้งนี้กว่า 80,000 คน โดย กสศ. ได้จัดสรรเงินอุดหนุนรายละ 150 บาท ให้กับนักเรียนจำนวนดังกล่าวเพื่อเป็นค่าอุปกรณ์การเรียนและสุขอนามัยที่จำเป็นเฉพาะหน้าให้อีกด้วย” ดร.อุดม กล่าว

ดร.อุดม กล่าวว่า สำหรับ อสม.การศึกษานั้น กสศ. และโรงเรียนเครือข่ายจะเชิญชวนผู้ที่มีจิตสาธารณะในพื้นที่ อาทิ บัณฑิตรองาน ข้าราชการครูเกษียณ ครูอัตราจ้าง และรุ่นพี่ในชุมชน เป็นต้น โดยจะสนับสนุนค่าเดินทาง ค่าอาหาร และค่าตอบแทนให้ตามความเหมาะสม เพื่อให้ อสม.การศึกษา สามารถทำหน้าที่ประสานงานไปยังเครือข่ายร่วมดำเนินงานในพื้นที่ ซึ่งเป็นกลไกระดับจังหวัดและระดับภาค ทั้ง 4 เครือข่าย/ภูมิภาค ได้แก่ เครือข่ายผู้บริหารโรงเรียนพื้นที่สูงและถิ่นทุรกันดาร โรงเรียนในพื้นที่เกาะแก่ง โดยส่วนใหญ่จะเป็นเครือข่ายคุรุทายาท เพื่อช่วย ประสานงานและทำความเข้าใจร่วมกับโรงเรียนเครือข่ายเพื่อเตรียมความพร้อมในการดำเนินงานในรายละเอียด รวมถึงการจัดให้มีอุปกรณ์การเรียนรู้ที่จำเป็นสำหรับเรียนรู้กับ DLTV แก่นักเรียนทุกคนให้พร้อมด้วย  อย่างไรก็ตามการจัดให้มี อสม.การศึกษา นอกจากจะทำหน้าที่ช่วยเหลือเด็กในชุมชนแล้ว ยังจะช่วยสำรวจเด็กที่ความเสี่ยงหลุดจากระบบการศึกษา แนะนำการจัดการเรียนรู้และสุขอนามัยให้แก่นักเรียนและชุมชนในพื้นที่ได้ตามบริบท ในระยะเวลาประมาณ 5 สัปดาห์

ดร.ศุภโชค ปิยะสันติ์ ผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านห้วยไร่สามัคคี จ.เชียงราย กล่าวว่า แนวคิดเรื่อง อสม.การศึกษา จะเข้าไปช่วยหนุนเสริมการเรียนของเด็กในชุมชน ซึ่งจะมีบทบาทหลายอย่าง เช่น ช่วยปรับจูนสัญญาณโทรทัศน์เพื่อให้เด็กที่มีปัญหาสามารถเรื่องอุปกรณ์เรียนทางไกลได้ หรือเป็นตัวเชื่อมทางด้านภาษา เพราะบางพื้นที่เป็นชนเผ่าใช้อีกภาษาที่ครูไม่ถนัด อาสาสมัครที่เป็นคนในพื้นที่ก็สามารถช่วยสื่อสารเจตนารมณ์ของโรงเรียนหรือช่วยสอนหนังสือน้อง ๆ ได้ในกรณีที่ครูเข้าถึงพื้นที่ได้ไม่ทั่วถึง 

ที่มา; แนวหน้า วันอังคาร ที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2563

สรุปสาระสำคัญ

สถานการณ์โควิด-19 ส่งผลกระทบต่อการจัดการเรียนรู้ของนักเรียนจำนวนมาก โดยเฉพาะพื้นที่ห่างไกลทุรกันดารที่ไม่สามารถเข้าถึงการเรียนทางไกลได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงผู้ปกครองบางส่วนไม่สามารถช่วยสนับสนุนการเรียนของเด็กได้ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) จึงพัฒนาแนวคิด “อาสาสมัครการศึกษา” หรือ อสม.การศึกษา เพื่อเป็นกลไกสนับสนุนการเรียนรู้ในระดับพื้นที่แบบ Village based โดยครอบคลุมโรงเรียน 279 แห่งใน 45 จังหวัด และนักเรียนกว่า 80,000 คน

อสม.การศึกษามีบทบาทช่วยเหลือทั้งด้านวิชาการ การให้คำแนะนำการเรียนรู้ การดูแลสุขภาวะ การติดตามเด็กเสี่ยงหลุดจากระบบการศึกษา รวมถึงการสื่อสารและแก้ปัญหาเฉพาะพื้นที่ เช่น ปัญหาภาษาในชุมชนชนเผ่า หรือการปรับอุปกรณ์รับสัญญาณ DLTV โดยเน้นการทำงานเชื่อมโยงชุมชนและโรงเรียนอย่างใกล้ชิด

ผู้ที่เข้าร่วมเป็นอาสาสมัคร ได้แก่ ผู้มีจิตอาสา เช่น บัณฑิตจบใหม่ ครูเกษียณ ครูอัตราจ้าง และคนในชุมชน โดยได้รับค่าตอบแทนและค่าใช้จ่ายตามเหมาะสม อีกทั้งมีการสนับสนุนงบประมาณนักเรียนรายละ 150 บาทสำหรับอุปกรณ์การเรียนและสุขอนามัย โครงการนี้ดำเนินงานผ่านเครือข่ายระดับภูมิภาค 4 เครือข่าย และมีระยะเริ่มต้นประมาณ 5 สัปดาห์ เพื่อสร้างต้นแบบการแก้ปัญหาการศึกษาในภาวะวิกฤตอย่างยั่งยืน

ข้อสอบ

ข้อ 1

เป้าหมายสำคัญที่สุดของการจัดตั้ง อสม.การศึกษา คือข้อใด
ก. เพิ่มจำนวนครูในโรงเรียน
ข. ลดค่าใช้จ่ายของโรงเรียน
ค. สนับสนุนการเรียนรู้ในพื้นที่ห่างไกลช่วงโควิด-19
ง. เปลี่ยนระบบการสอบของประเทศ

เฉลย: ค
เหตุผล: แนวคิดหลักคือช่วยนักเรียนพื้นที่ห่างไกลให้เรียนรู้ต่อเนื่องช่วงโควิด

ข้อ 2

กลุ่มเป้าหมายหลักของโครงการนี้คือข้อใด
ก. นักเรียนในเมือง
ข. นักเรียน 279 โรงเรียนพื้นที่ห่างไกล
ค. ครูในกรุงเทพฯ
ง. ผู้บริหารโรงเรียนเอกชน

เฉลย: ข
เหตุผล: ระบุชัดว่า 279 โรงเรียนในพื้นที่ทุรกันดาร

ข้อ 3

แนวคิด “Village based” หมายถึงอะไร
ก. การเรียนในห้องเรียนออนไลน์
ข. การจัดการเรียนรู้ระดับหมู่บ้าน
ค. การเรียนในโรงเรียนประจำจังหวัด
ง. การเรียนผ่านศูนย์กลางประเทศ

เฉลย: ข
เหตุผล: เน้นการช่วยเหลือระดับชุมชน/หมู่บ้าน

ข้อ 4

อสม.การศึกษามีบทบาทสำคัญด้านใดมากที่สุด
ก. จัดสอบระดับชาติ
ข. สร้างหลักสูตรใหม่
ค. สนับสนุนการเรียนรู้และติดตามเด็กเสี่ยงหลุดระบบ
ง. บริหารงบประมาณโรงเรียน

เฉลย: ค
เหตุผล: เน้นช่วยเรียนรู้และป้องกันเด็กหลุดจากระบบ

ข้อ 5

ใครสามารถเป็นอาสาสมัครการศึกษาได้มากที่สุด
ก. นักการเมือง
ข. ผู้มีจิตสาธารณะ เช่น ครูเกษียณ บัณฑิตจบใหม่
ค. ผู้บริหารระดับสูงเท่านั้น
ง. นักเรียนเท่านั้น

เฉลย: ข
เหตุผล: เปิดกว้างให้คนในชุมชนและผู้มีจิตอาสา

ข้อ 6

งบประมาณสนับสนุนนักเรียนรายละ 150 บาท ใช้เพื่ออะไร
ก. ซื้อคอมพิวเตอร์
ข. ค่าเดินทางนักเรียน
ค. อุปกรณ์การเรียนและสุขอนามัย
ง. ค่าเล่าเรียนพิเศษ

เฉลย: ค
เหตุผล: ใช้เพื่ออุปกรณ์การเรียนและสุขภาพพื้นฐาน

ข้อ 7

ปัญหาสำคัญที่ทำให้เกิดโครงการนี้คือข้อใด
ก. ขาดครูในโรงเรียนเมือง
ข. นักเรียนเรียนพิเศษมากเกินไป
ค. การเรียนทางไกลช่วงโควิดมีข้อจำกัด
ง. โรงเรียนไม่มีอาคารเรียน

เฉลย: ค
เหตุผล: โควิดทำให้การเรียนทางไกลไม่ทั่วถึง

ข้อ 8

บทบาทด้านภาษาของ อสม.การศึกษา สำคัญเพราะเหตุใด
ก. แปลตำราเรียนต่างประเทศ
ข. ช่วยสื่อสารในพื้นที่ชนเผ่า
ค. สอนภาษาอังกฤษเท่านั้น
ง. ตรวจข้อสอบภาษาไทย

เฉลย: ข
เหตุผล: บางพื้นที่ใช้ภาษาถิ่นที่ครูไม่ถนัด

ข้อ 9

ระยะเวลาเริ่มต้นของโครงการนี้ประมาณเท่าใด
ก. 1 ปี
ข. 6 เดือน
ค. 5 สัปดาห์
ง. 10 สัปดาห์

เฉลย: ค
เหตุผล: ระบุชัดว่าเริ่มต้นประมาณ 5 สัปดาห์

ข้อ 10

ผลลัพธ์เชิงระบบของโครงการนี้คือข้อใด
ก. เพิ่มการแข่งขันโรงเรียน
ข. สร้างต้นแบบการแก้ปัญหาการศึกษาช่วงวิกฤต
ค. ลดจำนวนโรงเรียน
ง. ยกเลิกการเรียนทางไกล

เฉลย: ข
เหตุผล: เป็นนวัตกรรมแก้ปัญหาการศึกษาเชิงระบบในวิกฤต

ความเห็นของผู้ชม