รู้จักกับ โครงการ จุดเน้น เป้าหมาย “โรงเรียนคุณภาพ”
“โครงการโรงเรียนคุณภาพ” เป็นนโยบายสำคัญของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ “ตรีนุช เทียนทอง” ที่มุ่งหวังให้โรงเรียนได้รับการพัฒนาให้มีคุณภาพเเละปลอดภัย โดยหน่วยงานหลักที่รับผิดชอบ คือ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ที่ได้ดำเนินการโดยพัฒนาต่อยอดจากโครงการเดิมคือ โรงเรียนคุณภาพประจำตำบล โรงเรียนคุณภาพของชุมชน โรงเรียนมัธยมดีสี่มุมเมือง และโรงเรียนที่สามารถดำรง อยู่ได้อย่างมีคุณภาพ (Stand Alone)
โดยได้มีการกำหนดทิศทางขับเคลื่อนโครงการ ภายใต้กรอบการดำเนินงานและจุดเน้น 7 ด้าน ได้แก่
· ความปลอดภัยของผู้เรียน
· ระบบประกันคุณภาพ
· การพัฒนาครู
· การเรียนการสอน
· การวัดและประเมินผล
· การนิเทศกำกับและติดตาม
· Big Data
· ทิศทางการพัฒนา
โรงเรียนคุณภาพระดับประถมศึกษา คือ โรงเรียนประถมศึกษา หรือโรงเรียนขยายโอกาส โดยมีสภาพภูมิศาสตร์ที่มีความพร้อมและเหมาะสม มีโรงเรียนเครือข่ายโดยรอบ สามารถนำนักเรียนมาเรียนรวม เพื่อยกระดับคุณภาพให้เกิดความมั่นใจต่อชุมชนและผู้ปกครอง เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้และแชร์ทรัพยากรร่วมกัน
โรงเรียนคุณภาพระดับมัธยมศึกษา คือโรงเรียนที่เปิดสอน ม.1-6 สภาพภูมิศาสตร์มีความพร้อมรองรับโรงเรียนประถมศึกษาที่จะมาเรียน และรับนักเรียนขยายโอกาสที่จะมาศึกษาต่อหรือมาเรียนรวม เป็นการแบ่งเบาภาระในการรับนักเรียนโรงเรียนแข่งขันสูงกลับสู่ชุมชน
โรงเรียนคุณภาพเเบบ Stand Alone คือโรงเรียนที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ห่างไกลทุรกันดาร พื้นที่สูง บนเกาะ หรือการคมนาคมไม่สะดวก ทำให้นักเรียนไม่สามารถไปเรียนรวมกับโรงเรียนอื่นได้
เป้าหมายสำคัญของการพัฒนาโรงเรียนคุณภาพ
· เพิ่มจำนวนครูให้ครบชั้น ครบวิชาเอก
· มีจำนวนนักเรียนที่เหมาะสม
· มีงบประมาณเพียงพอในการบริหารจัดการอย่างมีคุณภาพ สามารถพัฒนาคุณภาพชีวิตของบุคลากรและชุมชน
· มีอาคารสถานที่ปลอดภัย มีครุภัณฑ์ อุปกรณ์ อินเทอร์เน็ต ที่เอื้อต่อการเรียนรู้และทันสมัย
· เน้นการเพิ่มโอกาสทางการศึกษา ลดความเหลื่อมล้ำ ลดอัตราการแข่งขัน
กรณีเป็นโรงเรียนในพื้นที่ห่างไกล ต้องให้โรงเรียนสามารถดำรงอยู่ได้ โดยมีงบประมาณและอัตรากำลังครูอย่างเหมาะสม
กลุ่มเป้าหมายโรงเรียนคุณภาพ ประกอบด้วยระดับประถม 10,480 โรง ระดับมัธยม 1,155 โรง โรงเรียน Stand Alone 1,303 โรง รวมทั้งสิ้น 12,938 โรง แบ่งการดำเนินงานออกเป็น 4 ระยะ ๆ ละ 5 ปี
ทิศทางการพัฒนา ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565
· จัดทำ MOU ระหว่างโรงเรียนหลักร่วมกับโรงเรียนเครือข่าย และระหว่าง สพท. กับโรงเรียนคุณภาพ รวมทั้งกำหนดแนวทางการรองรับนักเรียนเพื่อส่งต่อต่างระดับ
· มีการจัดสรรงบลงทุน ครุภัณฑ์ ที่ดินและสิ่งก่อสร้าง จำนวนเงิน 1,967,987,000 บาท
· คัดเลือกโรงเรียนคุณภาพที่มีความพร้อมแต่ละจังหวัด เพื่อเป็นแบบอย่างของความสำเร็จ
· จัดสร้างบ้านพักครูของโรงเรียนคุณภาพ อำเภอละ 1 แห่ง โดยสร้างชุมชนบ้านพักครูในโรงเรียนคุณภาพ (โรงเรียนหลัก) หรือโรงเรียนเครือข่าย ที่สะดวกต่อการเดินทาง และปลอดภัยต่อการพักอาศัย
· ดำเนินการสำรวจความต้องการบ้านพักครูทั่วประเทศ เพื่อจัดทำแผนการสร้างชุมชนบ้านพักครู
· ดำเนินโครงการโรงเรียนคุณภาพในจังหวัดสระแก้ว ให้เป็นต้นแบบจังหวัดนำร่อง ”สระแก้วโมเดล” เพื่อเป็นต้นแบบสำหรับจังหวัดอื่น ๆ ในการดำเนินการต่อไป
โครงการโรงเรียนคุณภาพอาจไม่ใช่โครงการใหม่ถอดด้าม แต่เป็นการพัฒนาต่อยอดจากโรงเรียนคุณภาพเดิม ซึ่งได้มีการดำเนินการภายใต้ชื่อและรูปแบบที่แตกต่างกันออกไป แต่ความมุ่งหมายสำคัญของการดำเนินการในครั้งนี้ คือ การวางทิศทางการพัฒนาในระยะยาวถึง 4 เฟส ใช้เวลาต่อเนื่องเกือบ 20 ปี โดยเชื่อมั่นว่าทิศทางดังกล่าวสามารถดำเนินโครงการต้นแบบในเฟสที่ 1 เป็นตัวอย่างให้เห็นผลเป็นที่ประจักษ์ ด้วยหวังว่าผู้บริหารกระทรวงศึกษาธิการ และรัฐบาลในยุคต่อไปจะขับเคลื่อนการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เพื่อวันหนึ่งโรงเรียนทุกโรงของประเทศไทยจะพลิกโฉมจากเดิม ไปเป็นโรงเรียนรูปแบบใหม่ที่มีความสมบูรณ์แบบ พร้อมให้การศึกษาที่มีคุณภาพแก่เด็กและเยาวชน ทิศทางที่กำหนดไว้อาจต้องใช้เวลาอีกยาวไกล แต่การเริ่มต้นสิ่งใหม่ ๆ ตั้งแต่วันนี้ ก็น่าจะทำให้มีความหวังที่จะเห็นความสำเร็จในอนาคต*
ที่มา ; ศธ 360 องศา
สรุปสาระสำคัญ
โครงการโรงเรียนคุณภาพเป็นนโยบายของกระทรวงศึกษาธิการ โดยมี สพฐ. เป็นหน่วยงานหลัก มุ่งยกระดับคุณภาพและความปลอดภัยของโรงเรียนทั่วประเทศ ผ่านการพัฒนาต่อยอดจากโครงการเดิม เช่น โรงเรียนคุณภาพประจำตำบล โรงเรียนมัธยมดีสี่มุมเมือง และโรงเรียน Stand Alone
การขับเคลื่อนกำหนดกรอบ 7 ด้าน ได้แก่ ความปลอดภัยผู้เรียน ระบบประกันคุณภาพ การพัฒนาครู การจัดการเรียนการสอน การวัดและประเมินผล การนิเทศติดตาม การใช้ Big Data และทิศทางการพัฒนาโดยรวม
แบ่งโรงเรียนเป็น 3 กลุ่ม คือ ระดับประถม (เป็นศูนย์กลางเครือข่ายและเรียนรวม), ระดับมัธยม (รองรับการเรียนต่อและลดการแข่งขัน), และ Stand Alone สำหรับพื้นที่ห่างไกลที่ต้องดำรงอยู่ด้วยตนเอง
เป้าหมายสำคัญคือเพิ่มครูให้ครบชั้น ลดความเหลื่อมล้ำ เพิ่มโอกาสทางการศึกษา จัดสรรทรัพยากรให้เพียงพอ และพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่ปลอดภัยทันสมัย โดยมีโรงเรียนเป้าหมายรวม 12,938 แห่ง ดำเนินการเป็น 4 ระยะ ระยะละ 5 ปี
ในปี 2565 มีการทำ MOU จัดสรรงบประมาณกว่า 1.9 พันล้านบาท พัฒนาโรงเรียนต้นแบบ สร้างบ้านพักครู และดำเนิน “สระแก้วโมเดล” เพื่อเป็นจังหวัดนำร่อง โดยมุ่งพัฒนาเชิงระบบระยะยาวต่อเนื่องเกือบ 20 ปี
ข้อสอบ
ข้อ 1
วัตถุประสงค์หลักของโครงการโรงเรียนคุณภาพคือข้อใด
ก. เพิ่มจำนวนโรงเรียนเอกชน
ข. ลดจำนวนครูในระบบ
ค. ยกระดับคุณภาพและความปลอดภัยทางการศึกษา
ง. เพิ่มการแข่งขันระหว่างโรงเรียน
เฉลย: ค
เหตุผล: โครงการมุ่งพัฒนาคุณภาพและความปลอดภัยของผู้เรียนเป็นหลัก ไม่ใช่การแข่งขันหรือการลดทรัพยากร
ข้อ 2
หน่วยงานหลักที่รับผิดชอบโครงการนี้คือข้อใด
ก. สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ
ข. สพฐ.
ค. กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น
ง. สำนักงาน ก.ค.ศ.
เฉลย: ข
เหตุผล: สพฐ. เป็นหน่วยงานหลักในการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณภาพ
ข้อ 3
ข้อใด “ไม่ใช่” กรอบการดำเนินงาน 7 ด้าน
ก. Big Data
ข. การพัฒนาครู
ค. การตลาดการศึกษา
ง. การนิเทศกำกับติดตาม
เฉลย: ค
เหตุผล: ไม่มีด้านการตลาดการศึกษาในกรอบ แต่มี Big Data และการนิเทศ
ข้อ 4
โรงเรียน Stand Alone มีลักษณะสำคัญอย่างไร
ก. โรงเรียนแข่งขันสูงในเมือง
ข. โรงเรียนเอกชนขนาดใหญ่
ค. โรงเรียนในพื้นที่ห่างไกลที่ไม่สามารถรวมกับโรงเรียนอื่นได้
ง. โรงเรียนทดลองหลักสูตรใหม่
เฉลย: ค
เหตุผล: อยู่พื้นที่ทุรกันดาร จึงต้องดำรงอยู่โดยลำพัง
ข้อ 5
เป้าหมายสำคัญด้านบุคลากรของโครงการคือข้อใด
ก. ลดจำนวนครูเพื่อประหยัดงบ
ข. เพิ่มครูให้ครบชั้นและครบวิชาเอก
ค. ใช้ครูอัตราจ้างทั้งหมด
ง. ลดภาระงานครูโดยยกเลิกการสอน
เฉลย: ข
เหตุผล: เน้นแก้ปัญหาครูไม่ครบชั้น/ไม่ตรงวิชาเอก
ข้อ 6
กลยุทธ์ “โรงเรียนเครือข่าย” มีจุดมุ่งหมายหลักคืออะไร
ก. เพิ่มการแข่งขันระหว่างโรงเรียน
ข. แยกโรงเรียนออกจากชุมชน
ค. ใช้ทรัพยากรร่วมและยกระดับคุณภาพ
ง. ลดจำนวนโรงเรียนทั้งหมด
เฉลย: ค
เหตุผล: เน้นการใช้ทรัพยากรร่วมและเรียนรวมเพื่อคุณภาพ
ข้อ 7
การดำเนินงานโครงการแบ่งออกเป็นกี่ระยะ
ก. 2 ระยะ
ข. 3 ระยะ
ค. 4 ระยะ
ง. 5 ระยะ
เฉลย: ค
เหตุผล: แบ่งเป็น 4 ระยะ ระยะละ 5 ปี
ข้อ 8
โครงการ “สระแก้วโมเดล” มีความสำคัญอย่างไร
ก. เป็นโครงการทดลองงบประมาณ
ข. เป็นต้นแบบจังหวัดนำร่อง
ค. เป็นโครงการลดจำนวนโรงเรียน
ง. เป็นโครงการสอบแข่งขันนักเรียน
เฉลย: ข
เหตุผล: ใช้สระแก้วเป็นจังหวัดนำร่องต้นแบบ
ข้อ 9
งบประมาณปี 2565 ใช้ในลักษณะใดเป็นหลัก
ก. พัฒนาหลักสูตรต่างประเทศ
ข. จัดซื้อครูต่างชาติ
ค. ลงทุนด้านอาคาร ครุภัณฑ์ และสิ่งก่อสร้าง
ง. สนับสนุนทุนเรียนต่างประเทศ
เฉลย: ค
เหตุผล: เน้นโครงสร้างพื้นฐานและอุปกรณ์การเรียน
ข้อ 10
แนวคิดระยะยาวของโครงการโรงเรียนคุณภาพคือข้อใด
ก. ดำเนินโครงการระยะสั้น 2 ปี
ข. ปรับเปลี่ยนทุกปีตามรัฐบาล
ค. พัฒนาอย่างต่อเนื่องเกือบ 20 ปี
ง. ยกเลิกเมื่อโรงเรียนมีคุณภาพแล้ว
เฉลย: ค
เหตุผล: เป็นแผนระยะยาว 4 เฟส ประมาณ 20 ปีเพื่อความยั่งยืน