การศึกษาการสร้างคน บทเรียนความเคลื่อนไหวสู่อนาคต
มีปัจจัยหลายอย่างในความเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงวันนี้ ที่การจัดการศึกษา-การพัฒนาคนต้องปรับตัว ให้ทันการเปลี่ยนแปลงของโลกวันนี้ โดยเฉพาะกลุ่มสถาบันการศึกษาที่มีบทบาท หน้าที่ และภารกิจในการจัดการศึกษา-การพัฒนาคน!
ความเคลื่อนไหวของโลกใหม่วันนี้มีเหตุปัจจัยหลักหลายประการ ที่ผลักดันให้การศึกษา-การพัฒนาคนต้องปรับตัวเปลี่ยนแปลงให้ทันโลก โดยเฉพาะเรื่องของเทคโนโลยี นวัตกรรม การสื่อสาร ฯลฯ ที่มีบทบาทเกี่ยวข้องกับการดำรงชีวิต เศรษฐกิจ สังคม และปฏิสัมพันธ์ทุกมิติในความเคลื่อนไหวของโลกใบใหม่
ความเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นวันนี้..ไม่ธรรมดา! นอกจากต้องเผชิญความผันผวนเปลี่ยนแปลง-ก้าวกระโดดของเทคโนโลยีแล้ว ยังเผชิญกับความรุนแรงจากการแพร่ระบาดของไวรัส โคโรน่า ที่ทำให้โลกทั้งใบถูกล้าง-เปลี่ยนวิถีชีวิต-ความสัมพันธ์ทางสังคม รวมถึงกระทบต่อการดำเนินชีวิต-เศรษฐกิจรุนแรงทั้งโลก แถมซ้ำด้วยสภาวะสงครามความขัดแย้ง ที่ทำให้โลกแบ่งฝักแบ่งฝ่าย มีการจัดระเบียบโลกใหม่ขึ้นอีกด้วย ทั้งหมดนี้คือสถานการณ์ที่เผชิญกันอยู่อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้!
โดยนัยนี้ ถ้ามองการศึกษา-การพัฒนาคนในฐานปัจจัยสำคัญของการดำรงอยู่-สร้างความก้าวหน้า-ขับเคลื่อนสังคมสู่อนาคต ที่ “คน” มีความหมายที่เป็นทรัพยากรที่สำคัญที่สุด ซึ่งดำรงอยู่ในท่ามกลางความผันผวน-ผันแปรจากวิกฤตการณ์ต่างๆ ที่เผชิญอยู่ ซึ่งเรื่อง “คน” นั้นมีการศึกษาและการพัฒนาเป็นกลไกที่สำคัญยิ่ง!
ความเคลื่อนไหวของสังคมไทยวันนี้ ใช้พื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก-ภายใต้กฎหมายการลงทุนและการพัฒนาใหม่ในเขตที่เรียกว่า อีอีซี เป็นหมุดหมายสำคัญเพื่อยกระดับการพัฒนาประเทศ การขับเคลื่อนความก้าวหน้าดังกล่าวไม่ได้เป็นเรื่องของการลงทุนเท่านั้น แต่เป็นเรื่องการสร้างสิ่งแวดล้อม การคมนาคม การสื่อสาร และระบบโลจิสติกส์ใหม่ในกระแสการแข่งขันกับโลกวันนี้ รวมถึงการปรับสร้างการพัฒนาคน-การศึกษาให้ทันกับความเปลี่ยนแปลง-ก้าวหน้าของเทคโนโลยีด้วย
การขยับปรับการศึกษาทั้ง 3 ฐาน (ระดับพื้นฐาน-ระดับอาชีวะ-ระดับอุดมศึกษา) เริ่มตั้งแต่การศึกษาระดับพื้นฐาน วันนี้มีการปรับก้าวไปอย่างมีนัยสำคัญ เป็นผลมาจากการขับเคลื่อนทิศทางการศึกษาใหม่ในพื้นที่ อีอีซี ที่เร่งปรับฐานการจัดการศึกษาพื้นฐานใหม่ที่เพิ่มการเรียนด้าน STEAM และ CODING รวมถึงเรื่องภาษา-การสื่อสารในกลุ่มการศึกษาระดับพื้นฐานใน อีอีซี ซึ่งการปรับสร้างนี้จะช่วยให้การศึกษามีศักยภาพ-มีพลังมากขึ้นในการเชื่อมต่อกับโลกและความเจริญก้าวหน้ายุคใหม่-เสริมศักยภาพให้เด็กมีความรู้-ทักษะเท่าทันโลกใบใหม่ได้อย่างดี
ด้านการศึกษาระดับอาชีวะ ก็มีการจัดปรับตัวเองอย่างก้าวกระโดดในช่วงทำงานต่อกันของ 2 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการในปัจจุบัน จากนโยบายและปฏิบัติการจัดปรับการจัดการศึกษาระดับอาชีวะใหม่ในสถานศึกษาอาชีวะในพื้นที่ อีอีซี เริ่มจากยุครัฐมนตรีณัฐพลฯ ที่ปรับรื้อสถานศึกษาอาชีวะในพื้นที่ อีอีซี เพื่อปรับสร้างสถานศึกษาอาชีวะให้ลดทอน-ยุบสาขาวิชาที่ไปไม่ได้-ล้าสมัยลงและให้จัดการแบบ excellent Center ยกวิทยาลัยที่มีศักยภาพในสาขาวิชาที่โดดเด่นขึ้นมาเป็นแกนขับเคลื่อนสาขาวิชานั้นๆ ให้ก้าวกระโดดไปข้างหน้า ต่อมารัฐมนตรีศึกษาปัจจุบันได้คัดสรรวิทยาลัยระดับอาชีวะที่มีศักยภาพโดดเด่นในสาขาวิชาต่าง ๆ ตั้งแต่สายช่างจนถึงเรื่องอาหาร-การโรงแรม ฯ ยกเป็นแกนกลางเชื่อมเครือข่ายวิทยาลัยอาชีวะด้วยกัน จัดปรับหลักสูตรแต่ละสาขาให้ทันสมัย-เชื่อมต่อกับภาคอุตสาหกรรมยุคใหม่ ซึ่งมีตัวอย่างความก้าวหน้าหลายแห่งในพื้นที่ อีอีซี เช่นวิทยาลัยเทคนิคสัตหีบ-เป็นแกนด้านแมคคาทรอนิค วิทยาลัยเทคนิคชลบุรี-แกนนำด้านระบบราง วิทยาลัยเทคนิคระยอง วิทยาลัยเทคนิคมาบตาพุต วิทยาลัยเทคนิคบ้านค่าย วิทยาลัยเทคนิคบางแสน วิทยาลัยนิคมอุตสาหกรรม ฯลฯ เป็นต้น
ส่วนการอุดมศึกษาของไทย ดูเหมือนยุคของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ศ.(พิเศษ) ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ ก้าวหน้าเปลี่ยนแปลงมากและมีพลังทีเดียว ตั้งแต่มีการทำความเข้าใจการบริหารอุดมศึกษายุคใหม่การปรับตัว การพัฒนาผู้บริหารให้เรียนรู้ด้านเทคโนโลยี-นวัตกรรม-การวิจัยใหม่ เพื่อขับเร่งให้ประเทศก้าวหน้าเท่าทันโลกใหม่ ที่สำคัญคือได้ออกระเบียบปรับแก้-ฉุดดึงการอุดมศึกษาออกจากระบบระเบียบที่คร่ำครึล้าหลัง อย่างน้อยมีรูปธรรม 3 เรื่องที่สร้างระบบใหม่ขึ้น กล่าวคือ
หนึ่ง การจัดการตำแหน่งทางวิชาการใหม่-ที่ตอบโจทย์ความเคลื่อนไหวได้หลากหลาย-เป็นธรรม-สร้างคุณค่าในภาคปฏิบัติ ไม่ปล่อยให้จมปลักอยู่กับวิชาการและระบบที่คร่ำครึ-ล้าหลังแต่ลำพัง
สอง ระบบระเบียบใหม่ในการจัดการศึกษาแบบ sandbox ที่ทำให้อุดมศึกษาก้าวข้าม-หลุดพ้นข้อจำกัดของระบบระเบียบที่เทอะทะ-ซับซ้อน-ยืดยาด-ไม่เอื้อประโยชน์ใดๆ และ
สาม การออกมาตรฐานหลักสูตรใหม่ ที่เคลื่อนไหวปรับตัวเท่าทันโลกยุคปัจจุบันอย่างแท้จริงในทางปฏิบัติ ฯลฯ ระบบระเบียบใหม่ทั้ง 3 ของกระทรวงอุดมศึกษานี้ ทำให้การอุดมศึกษายุคใหม่ไม่ถูกกดทับ-ปิดกั้นจากระบบระเบียบราชการคร่ำครึเก่าๆ ปลดปล่อยสถาบันอุดมศึกษาให้ได้สัมผัสกับแสงสว่างปลายอุโมงค์ที่เจิดจรัส จากนี้โลกของการศึกษาและพัฒนาคนในระดับอุดมศึกษาจะก้าวหน้า-ล้าหลัง-ไปรอด-หรือไม่รอด ขึ้นกับศักยภาพของสถาบันอุดมศึกษา-มหาวิทยาลัยต่างๆ เป็นสำคัญ ซึ่งจะสะท้อนศักยภาพตัวตนแท้จริงของแต่ละสถาบัน-แต่ละมหาวิทยาลัยอย่างมีนัยสำคัญ
นี่คือความเคลื่อนไหว-การขับเคลื่อนการศึกษาและการพัฒนาคนของระบบการศึกษาวันนี้สู่อนาคตในบ้านเมืองเรา ที่กำลังก้าวผ่านกาลเวลา-ระบบระเบียบ-ความคิดตกค้างยุคเก่า สู่การสร้างบทเรียนและประสบการณืร่วมกับโลกใบใหม่ที่เปลี่ยนแปลงอยู่ทุกขณะในปัจจุบัน
ที่มา ; SALIKA