“ของเล่นบ้านๆ” สื่อพัฒนาทักษะเด็กปฐมวัยในยุคดิจิทัล
เด็กปฐมวัยในยุคดิจิทัลเป็นเด็กในสังคมสมัยใหม่ที่อยู่กับสื่อไอที ใช้เวลาวันละหลายชั่วโมง อยู่หน้าจอคอมพิวเตอร์ สมาร์ทโฟน แทบเล็ต ด้วยเหตุที่สื่อสมัยใหม่เหล่านี้ ท้าทายความสนใจและสามารถตอบสนองทันต่อความต้องการของเด็ก ในยุคดิจิทัล
การนำของเล่นบ้านๆ ซึ่งในที่นี้ หมายถึง “การละเล่นพื้นบ้าน” อาทิ เดินกะลา ม้าก้านกล้วย หมากเก็บ รีรีข้าวสาร มาให้เด็กเล่นด้วยกันนั้นดูเหมือนว่าจะเป็นภาพที่หาดูได้ยาก การละเล่นพื้นบ้านนั้นมีคุณค่ามากมายในการพัฒนาเด็กปฐมวัย เป็นสื่อที่ทำให้เด็กสนุกกับการเรียนรู้ด้วยการเล่น ผ่านประสาทสัมผัสหลายส่วนพร้อมกัน ทั้งการสัมผัส การมองเห็น และการได้ยินเสียง ซึ่งนอกจากได้ฝึกฝนการใช้กล้ามเนื้อและประสาทสัมผัสแล้ว ยังช่วยกระตุ้นให้เกิดการใช้ความคิดและพัฒนาทักษะการใช้ชีวิตของเด็กปฐมวัยในยุคดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยพื้นฐานของการละเล่นพื้นบ้านทุกประเภทมีส่วนสำคัญในการส่งเสริมพัฒนาการให้กับเด็ก
- การละเล่นพื้นบ้านหมากเก็บ ส่งเสริมพัฒนาการด้านร่างกาย พัฒนากล้ามเนื้อมัดเล็ก กล้ามเนื้อตั้งแต่บริเวณข้อมือ ฝ่ามือ และนิ้วแต่ละนิ้ว ที่สัมผัสหยิบจับและอาศัยนิ้วมือในการควบคุม ช่วยให้เด็กสามารถผูกเชือกรองเท้าและช่วยเหลือตนเองในการทำกิจกรรมต่างๆ ได้
- การละเล่นพื้นบ้านเดินกะลาและม้าก้านกล้วย พัฒนากล้ามเนื้อมัดใหญ่ กล้ามเนื้อบริเวณ ลำตัว แขน ขา และความสัมพันธ์กันของอวัยวะต่าง ๆ ช่วยให้เด็กรู้จักการทรงตัว สร้างความสมดุลให้กับร่างกาย
- การละเล่นพื้นบ้านรีรีข้าวสาร ส่งเสริมพัฒนาการด้านสติปัญญา พัฒนาไหวพริบ การคิดแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ที่จะให้ตนรอดจากการถูกคล้องตัวไว้ ส่งเสริมพัฒนาการด้านสังคม การสร้างสัมพันธ์ การสื่อสารพูดคุยและเรียนรู้การอยู่ร่วมกับผู้อื่น ส่งเสริมพัฒนาการด้านอารมณ์ การมีสมาธิ ความตั้งใจ ความอดทนและความพยายามเพื่อให้สำเร็จ
อย่างไรก็ตาม ในยุคดิจิทัลนี้การเล่นสมัยใหม่ โดยเฉพาะการเล่นเกม ผลผลิตของเทคโนโลยี อาจทำให้เด็กปฐมวัยต้องมีชีวิตอยู่ท่ามกลางการต่อสู้ การเอาชนะ และมุ่งทำทุกอย่างเพื่อตนเองจนมองไม่เห็นคุณค่าของคนอื่น การมีส่วนร่วมป้องกันไม่ให้เด็กปฐมวัยเกิดพฤติกรรมดังกล่าว พ่อแม่ ครู ต้องเรียนรู้ร่วมกันไปกับยุคสมัยและปรับตัวเข้ากับเทคโนโลยี ให้ความสำคัญและเลือกใช้ประโยชน์จากสื่อสมัยใหม่แต่ยังคงใช้ของเล่นบ้าน ๆ เป็นสื่อพัฒนาทักษะเด็กปฐมวัยในยุคดิจิทัลตามความจำเป็นและเหมาะสม
ที่มา ; สยามรัฐออนไลน์
สรุปสาระสำคัญ
เด็กปฐมวัยในยุคดิจิทัลเติบโตท่ามกลางสื่อเทคโนโลยี เช่น สมาร์ทโฟน แท็บเล็ต และคอมพิวเตอร์ ซึ่งดึงดูดความสนใจและตอบสนองความต้องการได้รวดเร็ว ทำให้เด็กใช้เวลาอยู่กับหน้าจอมากขึ้น ขณะเดียวกัน การละเล่นพื้นบ้านแบบดั้งเดิม เช่น เดินกะลา ม้าก้านกล้วย หมากเก็บ และรีรีข้าวสาร กลับลดบทบาทลง ทั้งที่เป็นสื่อการเรียนรู้ที่มีคุณค่าต่อพัฒนาการเด็กอย่างรอบด้าน
การละเล่นพื้นบ้านช่วยพัฒนาเด็กทั้งด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ และสังคม เช่น หมากเก็บช่วยพัฒนากล้ามเนื้อมัดเล็กและการช่วยเหลือตนเอง เดินกะลาและม้าก้านกล้วยช่วยพัฒนากล้ามเนื้อมัดใหญ่ การทรงตัว และความสมดุล ส่วนรีรีข้าวสารช่วยฝึกไหวพริบ การแก้ปัญหา การสื่อสาร การอยู่ร่วมกับผู้อื่น รวมถึงความมีสมาธิและความอดทน
อย่างไรก็ตาม เกมและสื่อดิจิทัลอาจส่งผลให้เด็กมุ่งแข่งขัน เอาชนะ และเห็นแก่ตนเองมากขึ้น จึงจำเป็นที่พ่อแม่และครูต้องร่วมกันกำกับดูแลการใช้สื่อเทคโนโลยีอย่างเหมาะสม ควบคู่กับการส่งเสริมการเล่นพื้นบ้าน เพื่อสร้างสมดุลการเรียนรู้และพัฒนาทักษะชีวิตเด็กปฐมวัยอย่างยั่งยืนในยุคดิจิทัล
ข้อสอบ
ข้อ 1
จุดเด่นสำคัญของสื่อดิจิทัลที่มีผลต่อเด็กปฐมวัยคือข้อใด
ก. ส่งเสริมการเคลื่อนไหวร่างกาย
ข. ลดการใช้เทคโนโลยี
ค. ตอบสนองความต้องการได้รวดเร็ว
ง. ส่งเสริมการเล่นร่วมกัน
เฉลย: ค
เหตุผล: บทความระบุว่าสื่อดิจิทัลตอบสนองความต้องการได้ทันที ทำให้เด็กสนใจมากขึ้น
ข้อ 2
การละเล่นพื้นบ้านมีคุณค่าหลักด้านใดมากที่สุด
ก. การแข่งขัน
ข. การพัฒนาพัฒนาการรอบด้าน
ค. การใช้เทคโนโลยี
ง. การลดกิจกรรมทางสังคม
เฉลย: ข
เหตุผล: เน้นพัฒนาทั้งร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ และสังคม
ข้อ 3
หมากเก็บช่วยพัฒนาเด็กด้านใดเด่นที่สุด
ก. กล้ามเนื้อมัดเล็ก
ข. กล้ามเนื้อมัดใหญ่
ค. ความเร็วในการวิ่ง
ง. การใช้ภาษา
เฉลย: ก
เหตุผล: ใช้นิ้วมือ ฝ่ามือ และการประสานมือ
ข้อ 4
การละเล่นใดเน้นพัฒนาการทรงตัวและกล้ามเนื้อมัดใหญ่
ก. หมากเก็บ
ข. เดินกะลา
ค. อ่านหนังสือ
ง. วาดภาพ
เฉลย: ข
เหตุผล: เดินกะลาและม้าก้านกล้วยใช้การทรงตัวและกล้ามเนื้อใหญ่
ข้อ 5
รีรีข้าวสารช่วยพัฒนาเด็กด้านใดน้อยที่สุด
ก. สติปัญญา
ข. สังคม
ค. อารมณ์
ง. การคำนวณทางคณิตศาสตร์เชิงลึก
เฉลย: ง
เหตุผล: ไม่ได้เน้นคณิตศาสตร์เชิงลึก
ข้อ 6
ผลกระทบเชิงลบของเกมดิจิทัลต่อเด็กคือข้อใด
ก. เพิ่มการแบ่งปัน
ข. ส่งเสริมความร่วมมือ
ค. ส่งเสริมความเห็นแก่ตัว
ง. ลดความสนใจสื่อ
เฉลย: ค
เหตุผล: เน้นการแข่งขันและเอาตัวรอด
ข้อ 7
บทบาทสำคัญของผู้ปกครองและครูคือข้อใด
ก. ห้ามใช้เทคโนโลยีทั้งหมด
ข. ปล่อยให้เล่นอิสระ
ค. ใช้เทคโนโลยีร่วมกับการเล่นพื้นบ้านอย่างเหมาะสม
ง. เน้นเกมออนไลน์เป็นหลัก
เฉลย: ค
เหตุผล: ต้องสร้างสมดุลระหว่างสื่อ
ข้อ 8
การเล่นพื้นบ้านส่งผลต่อพัฒนาการด้านอารมณ์อย่างไร
ก. ทำให้เครียดมากขึ้น
ข. เพิ่มความรุนแรง
ค. ฝึกสมาธิและความอดทน
ง. ลดการเข้าสังคม
เฉลย: ค
เหตุผล: ต้องใช้ความตั้งใจและความพยายาม
ข้อ 9
เหตุใดการเล่นพื้นบ้านจึงมีความสำคัญในยุคดิจิทัล
ก. เพราะล้าสมัย
ข. เพราะไม่มีประโยชน์
ค. เพราะช่วยพัฒนาทักษะรอบด้าน
ง. เพราะแทนที่เทคโนโลยีได้
เฉลย: ค
เหตุผล: ช่วยพัฒนาทั้งร่างกายและสังคม
ข้อ 10
แนวทางที่เหมาะสมที่สุดในการพัฒนาเด็กปฐมวัยคือข้อใด
ก. ใช้เทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว
ข. เล่นพื้นบ้านเท่านั้น
ค. ผสมผสานเทคโนโลยีและการเล่นพื้นบ้าน
ง. ไม่ต้องให้เด็กเล่น
เฉลย: ค
เหตุผล: ต้องใช้ทั้งสองแบบอย่างสมดุล