
นายสุเทพ แก่งสันเทียะ เลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (กอศ.) เปิดเผยว่า ขณะนี้ สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) มีปัญหาขาดแคลนครูผู้สอน โดยจากการสำรวจตัวเลขล่าสุด วิทยาลัยต่าง ๆ มีปัญหาขาดครูมากกว่า 17,700 คน ซึ่งที่ผ่านมาสถานศึกษาแก้ปัญหาโดยใช้เงินรายได้จ้างครูอัตราจ้างมาสอน ดังนั้นตนจึงได้รายงานเรื่องดังกล่าวให้ น.ส.ตรีนุช เทียนทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) รับทราบ และเสนอคณะรัฐมนตรี (ครม.) เพื่อขอใช้งบกลางเพื่อช่วยเหลือสถานศึกษาจ้างครูอัตราจ้าง กว่า 8,000 อัตรา ขณะเดียวกันก็ขอตั้งงบปี2566 เพื่อจัดจ้างครูต่อไป นอกจากนี้ สอศ.ยังได้เสนอให้คณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (ก.ค.ศ.) พิจารณากำหนดอัตรากำลังครูตามความขาดแคลนของสถานศึกษา ซึ่งเป็นการช่วยเหลือในเบื้องต้นได้ เพื่อให้สถานศึกษานำเงินรายได้ไปจัดการเรียนการสอนได้อย่างเต็มที่ ไม่ต้องมารับภาระเรื่องการจ้างครูอีกต่อไป
นายสุเทพ กล่าวต่อว่า สำหรับสาเหตุที่สอศ.ขาดแคลนครู เนื่องจาก ก.ค.ศ.กำหนดอัตราส่วนครูต่อนักเรียนใหม่แล้วใช้กับสถานศึกษาทุกสังกัด ดังนี้ นักเรียน 1-40 คน จะมีครูขั้นต่ำ 1-4 คน นักเรียน 41-80 จะมีผู้อำนวยการโรงเรียน 1 คน ครู 6 คน นักเรียน 81-119 คน มีผู้อำนวยโรงเรียน 1 คน ครู 8 คน นักเรียน 120-359 มีผู้อำนวยการโรงเรียน 1 คน รองผู้อำนวยการโรงเรียน 1 คน ซึ่งรองผู้อำนวยการโรงเรียนจะต้องรับภาระงานสอนด้วย นักเรียน 360-719 คน มีผู้อำนวยการโรงเรียน 1 คน รองผู้อำนวยการโรงเรียน 1 คน นักเรียน 720-1,079 คน มีผู้อำนวยการโรงเรียน 1 คน รองผู้อำนวยการโรงเรียน 2 คน นักเรียน 1,080-1,679 คน มีผู้อำนวยการโรงเรียน 1 คน รองผู้อำนวยการโรงเรียน 3 คน และนักเรียน 1,680 ขึ้นไป มีผู้อำนวยการโรงเรียน 1 คน รองผู้อำนวยการโรงเรียน 4 คน ทั้งนี้ ในโรงเรียนที่มีนักเรียนมากกว่า 120 คน ให้ใช้สูตรคำนวณอัตรากำลังของครูดังนี้ จำนวนห้องเรียนแต่ละระดับชั้น คูณกับ ชั่วโมงเรียนตามหลักสูตรต่อสัปดาห์ หารกับ ชั่วโมงสอนของครูหนึ่งคนต่อสัปดาห์ (20 ชั่วโมง)
“ในทางปฏิบัติ สอศ.ไม่สามารถใช้สัดส่วนดังกล่าวได้ เพราะเป็นการเรียนสายวิชาชีพที่จะต้องจ้างครูเฉพาะทาง ที่มีความหลากหลายโดยขณะนี้พบว่าสอศ.ขาดแคลนครูในทุกสาขา ไม่ว่าจะเป็นช่างกล ช่างยนต์ ฯลฯ โดยการแก้ไขปัญหาระยะยาวคงต้องขอกำหนดอัตราสัดส่วนนักเรียนต่อครูใหม่ หรืออีกวิธีคือใช้บุคลากรจากสถานประกอบการมาเป็นวิทยากรพิเศษ และเน้นการจัดการเรียนการสอนในรูปแบบทวิภาคี โดยส่งเด็กไปเรียนรู้ในสถานประกอบการซึ่งจะสามารถช่วยลดการขาดแคลนบุคลากรและเด็กยังได้ใช้เครื่องมือที่ทันสมัยด้วย” นายสุเทพ กล่าว
นายสุเทพ กล่าวต่อว่า ส่วนการเตรียมพร้อมรับนักเรียน นักศึกษา สังกัดสอศ. ปีการศึกษา 2565 นั้นขณะนี้วิทยาลัยต่าง ๆ ได้ออกไปแนะแนวเชิญชวนนักเรียนให้มาเรียนสายอาชีพเพิ่มมากขึ้น พร้อมกับทำหนังสือประสานไปยังโรงเรียนมัธยมศึกษาและโรงเรียนขยายโอกาสเพื่อแนะแนวการเรียนต่อและให้โควต้าแก่นักเรียนของโรงเรียนต่างๆ ส่วนปฏิทินการรับนักเรียน นักศึกษานั้นขณะนี้ยังไม่ประกาศอย่างเป็นทางการ โดยคาดว่าจะประกาศรับสมัครในช่วงเดือนมีนาคม-เมษายน ทั้งทางออนไลน์และออนไซต์
ที่มา :: หนังสือพิมพ์มติชน วันที่ 18 มกราคม 2565
สรุปสาระสำคัญ
สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) กำลังประสบปัญหาขาดแคลนครูผู้สอนอย่างรุนแรง โดยพบว่ามีตำแหน่งครูขาดกว่า 17,700 คน ส่งผลให้สถานศึกษาต้องนำเงินรายได้ของตนเองไปจ้างครูอัตราจ้าง ซึ่งกระทบต่อคุณภาพการจัดการเรียนการสอนในระยะยาว เลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษาได้รายงานปัญหาดังกล่าวต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ และเสนอให้คณะรัฐมนตรีอนุมัติงบกลางเพื่อจ้างครูอัตราจ้างกว่า 8,000 อัตรา รวมทั้งตั้งงบประมาณปี 2566 เพื่อแก้ปัญหาอย่างต่อเนื่อง
สาเหตุสำคัญของการขาดแคลนครูมาจากการใช้อัตราส่วนครูต่อนักเรียนตามเกณฑ์ของ ก.ค.ศ. ซึ่งเป็นสูตรเดียวกันทุกสังกัด แต่ไม่สอดคล้องกับบริบทการเรียนการสอนสายวิชาชีพที่ต้องใช้ครูเฉพาะทางหลากหลายสาขา ทำให้ไม่สามารถจัดครูได้เพียงพอในทางปฏิบัติ แนวทางแก้ไขระยะยาวจึงเสนอให้ปรับอัตราส่วนครูต่อนักเรียนใหม่ หรือใช้บุคลากรจากสถานประกอบการมาเป็นวิทยากรพิเศษ และขยายการจัดการเรียนรู้แบบทวิภาคี เพื่อช่วยลดภาระการขาดแคลนครูและเพิ่มโอกาสให้นักเรียนได้ฝึกทักษะกับเครื่องมือที่ทันสมัย นอกจากนี้ สอศ.ยังเร่งแนะแนวเพื่อเพิ่มผู้เรียนสายอาชีพ พร้อมเตรียมเปิดรับสมัครนักศึกษาในปีการศึกษา 2565
ข้อสอบ
ปัญหาการขาดแคลนครูของ สอศ. สะท้อนความท้าทายเชิงโครงสร้างด้านใดมากที่สุด
ก. งบประมาณด้านการศึกษาไม่เพียงพอ
ข. การกระจายอำนาจสู่สถานศึกษา
ค. การกำหนดอัตรากำลังที่ไม่สอดคล้องกับบริบทการเรียนรู้
ง. การขาดแรงจูงใจในการเป็นครูอาชีวศึกษา
เหตุผลสำคัญที่ สอศ. เสนอให้ใช้งบกลางจ้างครูอัตราจ้าง คือข้อใด
ก. เพื่อเพิ่มจำนวนข้าราชการครู
ข. เพื่อบรรเทาปัญหาเร่งด่วนของสถานศึกษา
ค. เพื่อทดแทนครูที่เกษียณ
ง. เพื่อเพิ่มชั่วโมงการเรียนของนักเรียน
ข้อใดเป็นข้อจำกัดสำคัญของการใช้อัตราส่วนครูต่อนักเรียนตามเกณฑ์ ก.ค.ศ. กับสถานศึกษาอาชีวศึกษา
ก. ไม่สามารถคำนวณจำนวนผู้บริหารได้
ข. ไม่ครอบคลุมการเรียนภาคทฤษฎี
ค. ไม่รองรับการใช้เทคโนโลยี
ง. ไม่สอดคล้องกับความต้องการครูเฉพาะทาง
แนวทางใดเป็นการแก้ปัญหาการขาดแคลนครูอาชีวศึกษาในระยะยาวมากที่สุด
ก. เพิ่มการจ้างครูอัตราจ้าง
ข. ลดจำนวนนักเรียนรับเข้า
ค. ปรับอัตราส่วนครูต่อนักเรียนและใช้ทวิภาคี
ง. เพิ่มภาระสอนให้ครูปัจจุบัน
การใช้บุคลากรจากสถานประกอบการมาเป็นวิทยากรพิเศษ ส่งผลเชิงบวกต่อผู้เรียนมากที่สุดในด้านใด
ก. ลดค่าใช้จ่ายของรัฐ
ข. เพิ่มผลสัมฤทธิ์ทางวิชาการ
ค. ได้รับประสบการณ์และเครื่องมือที่ทันสมัย
ง. ลดระยะเวลาในการเรียน
วิทยาลัยเทคนิคแห่งหนึ่งในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) เปิดสอนในสาขาช่างยนต์ ช่างไฟฟ้า และเมคคาทรอนิกส์ มีนักเรียน–นักศึกษากว่า 1,200 คน แต่มีครูประจำการเพียง 58 คน ซึ่งต่ำกว่าเกณฑ์อัตรากำลังที่เหมาะสมอย่างมาก ส่งผลให้ต้องใช้เงินรายได้ของสถานศึกษาในการจ้างครูอัตราจ้างและวิทยากรพิเศษอย่างต่อเนื่อง
ในขณะเดียวกัน ก.ค.ศ. ใช้สูตรอัตราส่วนครูต่อนักเรียนเดียวกันกับทุกสังกัด ทำให้การจัดอัตรากำลังไม่สอดคล้องกับลักษณะการเรียนสายวิชาชีพที่ต้องใช้ครูเฉพาะทางจำนวนมาก ผู้บริหารสถานศึกษาพบว่า หากยังใช้รูปแบบเดิมต่อไป จะกระทบต่อคุณภาพผู้เรียน ความปลอดภัยในการฝึกปฏิบัติ และความเชื่อมั่นของผู้ปกครอง
ในฐานะ รองผู้อำนวยการ/ผู้อำนวยการสถานศึกษา ท่านต้องเสนอแนวทางแก้ไขต่อคณะกรรมการสถานศึกษา เขตพื้นที่ และต้นสังกัด โดยต้องคำนึงถึง คุณภาพผู้เรียน ความคุ้มค่า งบประมาณ และความยั่งยืนของระบบ
หากต้องจัดลำดับปัญหาเพื่อเสนอ สอศ. ประเด็นใดควรถูกยกเป็น “ปัญหาเชิงนโยบายระดับระบบ” มากที่สุด
ก. จำนวนครูอัตราจ้างไม่เพียงพอ
ข. การขาดงบประมาณรายหัว
ค. สูตรอัตรากำลังครูไม่สอดคล้องบริบทอาชีวศึกษา
ง. นักเรียนมีภาระค่าใช้จ่ายสูง
แนวทางใดสะท้อน “ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์” ของผู้บริหารมากที่สุด
ก. ขอใช้งบกลางจ้างครูเพิ่มทุกปี
ข. ลดจำนวนผู้เรียนในบางสาขา
ค. ปรับแผนกำลังคนและขยายระบบทวิภาคี
ง. เพิ่มภาระสอนให้ครูปัจจุบัน
การใช้บุคลากรจากสถานประกอบการเป็นวิทยากรพิเศษ ควรบริหารจัดการประเด็นใดเป็นอันดับแรก
ก. อัตราค่าตอบแทน
ข. การประกันคุณภาพการสอน
ค. ตารางสอนให้ครบชั่วโมง
ง. การลดภาระครูประจำ
หากสถานศึกษายังต้องใช้เงินรายได้จ้างครูต่อเนื่อง ความเสี่ยงด้านใดรุนแรงที่สุด
ก. ความเสมอภาคทางการศึกษา
ข. ความยั่งยืนทางการเงิน
ค. การประเมินวิทยฐานะครู
ง. ความร่วมมือกับชุมชน
ข้อใดสะท้อนหลักธรรมาภิบาลในการแก้ปัญหาครูขาดแคลนได้ดีที่สุด
ก. ตัดสินใจโดยผู้บริหารเพียงลำพัง
ข. ใช้เงินรายได้โดยไม่รายงาน
ค. เปิดเวทีรับฟังผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
ง. มุ่งแก้เฉพาะหน้าให้จบปีการศึกษา
คลิกเฉลย >>>