ตราครุฑความหมายของตราแผ่นดินของไทย

ตราครุฑ หรือ ตราแผ่นดินของไทย คือตราพระราชลัญจกรพระครุฑพ่าห์ เทพพาหนะของพระนารายณ์ ใช้เป็นสัญลักษณ์ของพระราชอำนาจแห่งพระมหากษัตริย์ผู้เป็นประมุขของชาติและเป็นองค์อวตารของพระนารายณ์ตามแนวคิดสมมุติเทพ โดยเริ่มใช้มาตั้งแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตั้งแต่หลัง พ.ศ. 2436 เป็นต้นมา แต่มาใช้อย่างเต็มที่แทนตราแผ่นดินเดิมทั้งหมดเมื่อ พ.ศ. 2453

โดย ตราครุฑ เริ่มใช้ครั้งแรกตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา เลิกใช้ชั่วคราวในสมัยรัชกาลที่ 5 การใช้จะประทับหรือพิมพ์ในเอกสารของทางราชการ เช่น ราชกิจจานุเบกษา หนังสือโต้ตอบ กฎกระทรวง ฯลฯ ยกเว้นที่หัวพระราชบัญญัติ พระบรมราชโองการ หรือคำสั่งอื่นๆ ในองค์พระมหากษัตริย์ ฯลฯ จะใช้พระราชลัญจกรบรมราชโองการแทน

ตราครุฑ ในหนังสือราชการไทย สามารถแบ่งออกเป็น 2 แบบด้วยกัน ได้แก่

แบบที่ 1 ครุฑเท้าตั้งหรือครุฑดุน
จะใช้เฉพาะพระมหากษัตริย์เท่านั้น โดยจะใช้เป็นตราราชการของกรมราชองครักษ์ และหน่วยงานในกระทรวงการต่างประเทศ รวมถึงใช้บนหน้าปกราชกิจจานุเบกษาและหนังสือเดินทาง

แบบที่ 2 ครุฑเท้าเหยียดตรง
ใช้ในหนังสือราชการปกติ

การใช้ตราครุฑในหนังสือราชการไทย สามารถแบ่งได้อีก 2 แบบ

• ถ้าใช้ในหนังสือราชการภายนอก จะใช้ขนาดสูง 3 เซนติเมตร
• ถ้าใช้ในหนังสือราชการภายใน จะใช้ขนาดสูง 1.5 เซนติเมตร

ที่มา ;  www.sanook.com

สรุปสาระสำคัญ 
ตราครุฑหรือ “ตราแผ่นดินของไทย” คือพระราชลัญจกรพระครุฑพ่าห์ อันเป็นเทพพาหนะของพระนารายณ์ ใช้เป็นสัญลักษณ์แห่งพระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์ผู้เป็นประมุขของชาติ สอดคล้องกับแนวคิดสมมุติเทพ การใช้ตราครุฑมีมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ต่อมามีการปรับใช้ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และเริ่มใช้อย่างเป็นทางการแทนตราแผ่นดินเดิมทั้งหมดใน พ.ศ. 2453 ตราครุฑใช้ประทับหรือพิมพ์ในเอกสารราชการทั่วไป เช่น ราชกิจจานุเบกษา หนังสือโต้ตอบ และกฎกระทรวง ยกเว้นเอกสารสำคัญในพระมหากษัตริย์ เช่น พระราชบัญญัติหรือพระบรมราชโองการ จะใช้พระราชลัญจกรเฉพาะแทน รูปแบบตราครุฑแบ่งเป็น 2 ลักษณะ ได้แก่ ครุฑเท้าตั้ง (ครุฑดุน) ใช้เฉพาะพระมหากษัตริย์และบางหน่วยงานสำคัญ และครุฑเท้าเหยียดตรง ใช้ในหนังสือราชการทั่วไป นอกจากนี้ การใช้ตราครุฑยังมีข้อกำหนดด้านขนาด โดยหนังสือราชการภายนอกใช้ขนาดสูง 3 เซนติเมตร และภายในใช้ขนาดสูง 1.5 เซนติเมตร สะท้อนถึงความเป็นระเบียบแบบแผนของงานสารบรรณราชการไทย

ข้อสอบ

ข้อ 1 จุดมุ่งหมายหลักของตราครุฑคือข้อใด
ก. แสดงเอกลักษณ์วัฒนธรรม
ข. แสดงอำนาจของข้าราชการ
ค. เป็นสัญลักษณ์พระราชอำนาจ
ง. ใช้ตกแต่งเอกสาร
เฉลย: ค เหตุผล: เป็นสัญลักษณ์แห่งพระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์

ข้อ 2 แนวคิดที่เกี่ยวข้องกับการใช้ตราครุฑคือข้อใด
ก. ประชาธิปไตย
ข. สมมุติเทพ
ค. เสรีนิยม
ง. อุตสาหกรรม
เฉลย: ข เหตุผล: เชื่อมโยงพระมหากษัตริย์กับพระนารายณ์

ข้อ 3 เริ่มใช้ตราครุฑอย่างเป็นทางการแทนตราเดิมเมื่อใด
ก. พ.ศ. 2436
ข. พ.ศ. 2453
ค. พ.ศ. 2475
ง. พ.ศ. 2500
เฉลย: ข เหตุผล: ใช้เต็มรูปแบบในปี 2453

ข้อ 4 เอกสารใด “ไม่ใช้” ตราครุฑ
ก. หนังสือราชการทั่วไป
ข. กฎกระทรวง
ค. พระราชบัญญัติ
ง. หนังสือโต้ตอบ
เฉลย: ค เหตุผล: ใช้พระราชลัญจกรแทน

ข้อ 5 ครุฑเท้าตั้งใช้ในกรณีใด
ก. หนังสือทั่วไป
ข. เอกชน
ค. พระมหากษัตริย์
ง. โรงเรียน
เฉลย: ค เหตุผล: ใช้เฉพาะระดับสูง

ข้อ 6 ขนาดตราครุฑในหนังสือภายนอกคือเท่าใด
ก. 1 ซม.
ข. 1.5 ซม.
ค. 2 ซม.
ง. 3 ซม.
เฉลย: ง เหตุผล: ภายนอกใช้ 3 ซม.

ข้อ 7 หากใช้ตราครุฑผิดประเภท จะส่งผลอย่างไร
ก. ไม่มีผล
ข. ลดความสวยงาม
ค. ผิดระเบียบราชการ
ง. ประหยัดงบ
เฉลย: ค เหตุผล: กระทบความถูกต้องทางราชการ

ข้อ 8 การกำหนดขนาดตราครุฑสะท้อนสิ่งใด
ก. ความสวยงาม
ข. ความเป็นระเบียบ
ค. ความทันสมัย
ง. ความนิยม
เฉลย: ข เหตุผล: เป็นมาตรฐานงานสารบรรณ

ข้อ 9 หากต้องจัดทำหนังสือราชการภายใน ควรใช้ตราครุฑแบบใด
ก. เท้าตั้ง ขนาด 3 ซม.
ข. เท้าเหยียด ขนาด 1.5 ซม.
ค. เท้าตั้ง ขนาด 1.5 ซม.
ง. เท้าเหยียด ขนาด 3 ซม.
เฉลย: ข เหตุผล: ภายในใช้ 1.5 ซม. และแบบทั่วไป

ข้อ 10 ข้อใดสะท้อนการนำความรู้ไปใช้ได้เหมาะสมที่สุด
ก. ใช้ตราครุฑทุกเอกสาร
ข. เลือกใช้ตามความสวยงาม
ค. ใช้ตามระเบียบและประเภทเอกสาร
ง. ใช้เฉพาะเอกสารสำคัญ
เฉลย: ค เหตุผล: ต้องสอดคล้องระเบียบราชการและบริบท

ความเห็นของผู้ชม