Covid-19 กับการศึกษาแบบ Home School
สถานการณ์การระบาดของเชื้อไวรัส Covid-19 ทำให้นักเรียนต้องเรียนออนไลน์ที่บ้าน เพื่อช่วยให้ครอบครัวของนักเรียนสามารถจัดการเรียนรู้ที่บ้านได้อย่างถูกต้อง การนำแนวคิดการศึกษารูปแบบ Home School มาใช้จึงเป็นวิธีหนึ่งที่จะช่วยตอบโจทย์การเรียนการสอนออนไลน์ที่บ้านได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
Home School คืออะไร ? คล้ายกับการเรียนออนไลน์อย่างไร ?
Home School (โฮมสคูล) นั้นถูกจัดว่าเป็นประเภทหนึ่งของการจัดการศึกษาให้เด็กในวัยเรียน ซึ่งในการเรียนแบบโฮมสคูลนั้น บ้านเปรียบเสมือนโรงเรียน ที่มีพ่อแม่หรือผู้ปกครองเป็นครู และเป็นผู้จัดสรรพร้อมเลือกรูปแบบการจัดการศึกษา และจัดทำแผนการศึกษาโดยสร้างสมดุลระหว่างความสนใจของลูก และความต้องการของหลักสูตร ซึ่งเป็นนักเรียนในโรงเรียนแห่งนี้ นอกจากนี้พ่อแม่ยังต้องประเมินและเก็บรวบรวมผลงานการเรียนรู้ของลูก เพื่อส่งให้กับทางสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาอีกด้วย จึงจะถือว่าได้วุฒิการศึกษาตามที่กำหนด
บริบทของ Home School จึงคล้ายกับการเรียนออนไลน์ในปัจจุบันเพราะในบางครั้งผู้ปกครองต้องลงมือสอนลูก ๆ และกำกับการเรียนรู้ของลูกด้วยตัวเอง อีกทั้งสถานการณ์โควิด-19 ทำให้คุณครูและผู้ปกครองต้องจับมือกันสร้างการเรียนรู้ในรูปแบบออนไลน์ท่ามกลางอุปสรรคมากมาย ฉะนั้น การนำวิธีของ Home School มาประยุกต์ใช้จึงเป็นหนึ่งในทางออกที่คุณครูและผู้ปกครองไม่ควรมองข้าม
Home School ประยุกต์ใช้กับห้องเรียนปกติรูปแบบออนไลน์ได้อย่างไร
1. สร้างแรงจูงใจให้นักเรียนอยากเรียนออนไลน์ ผู้ปกครองสามารถสร้างแรงจูงใจให้กับลูกหลานของตนได้ ไม่เพียงแค่การให้รางวัลเท่านั้น การมีส่วนร่วมของผู้ปกครองมีส่วนสำคัญในการกระตุ้นนักเรียนให้สามารถเรียนออนไลน์ได้หากมีเวลาลองนั่งเรียนออนไลน์อยู่ข้าง ๆ ลูกของตนพร้อมพูดคุยกับเนื้อหาที่เรียนร่วมกัน จะช่วยให้ลูกรู้สึกว่าการเรียนไม่ได้น่าเบื่ออย่างที่คิด
2. เพิ่มกิจกรรมนอกเหนือจากการเรียนออนไลน์ที่บ้าน การเรียนออนไลน์ทำให้นักเรียนรู้สึกว่าเรียนหนักขึ้น กิจกรรมทุกอย่างเกิดขึ้นที่บ้าน ทำให้บ้านจากสถานที่พักผ่อนกลายเป็นสถานที่เรียนไปด้วย ในส่วนนี้ผู้ปกครองสามารถจัดตารางกิจกรรมอื่นที่ทำร่วมกันในครอบครัวเพิ่มขึ้นมาและไม่ทิ้งการเรียนรู้ให้หายไป เพื่อให้นักเรียนรวมถึงสมาชิกทุกคนผ่อนคลายจากการเรียนและทำงาน เช่น เมื่อไปทานข้าวนอกบ้าน ก็ถามลูกว่ามื้อนี้ลองเดาว่ามีวัตถุดิบอะไรบ้าง และต้องปลูกที่ไหน เลี้ยงที่ไหน ฯลฯ
3. กำกับดูแลลูกหลานให้มีส่วนร่วมในการเรียนออนไลน์ การควบคุมตนเองของนักเรียนอาจเป็นสิ่งที่ทำได้ยากเพราะอาจมีสิ่งที่รบกวนสมาธิไม่ว่าจะโทรศัพท์มือถือที่ผู้เรียนสามารถเผลอหยิบนำมาเล่นขณะเรียนได้เสมอ ผู้ปกครองจึงจำเป็นต้องมีส่วนช่วยในการกำกับดูแล เช่น การจัดพื้นที่ส่วนกลางให้เรียนและสังเกตการใช้โทรศัพท์ขณะเรียน หากมีการหยิบนำมาเล่นก็แนะนำให้ตักเตือนทันที เพื่อให้นักเรียนมีสมาธิที่จะเรียนออนไลน์มากขึ้น
4. ติดต่อพูดคุยระหว่างบ้าน – โรงเรียน การสานสัมพันธ์และความร่วมมือระหว่างที่บ้านและโรงเรียนในช่วงเรียนออนไลน์นั้นจำเป็นอย่างยิ่ง โดยเฉพาะประเด็นปัญหาที่เกิดขึ้นระหว่างทางอย่างสม่ำเสมอ เพื่อว่าคุณครูและผู้ปกครองจะได้ร่วมกันแลกเปลี่ยนและหาทางออกร่วมกัน เพื่อช่วยเหลือด้านการเรียนของนักเรียนให้ดีขึ้น อีกทั้งเพื่อสื่อสารข่าวสารของโรงเรียนได้ทันเวลา
5. เสนอการสนับสนุนด้านการสอน การสนับสนุนการสอนของผู้ปกครองในรูปแบบของการทบทวนให้คำแนะนำ ตรวจเช็คงานที่คุณครูมอบหมายให้กับนักเรียนหรือการจัดตารางให้นักเรียนทบทวนเนื้อหาด้วยตัวเอง จะช่วยให้นักเรียนเรียนรู้ได้ดีขึ้น
จากแนวทางการเรียนแบบ Home School ที่ได้กล่าวไปนั้น เชื่อว่าจะมีส่วนสำคัญในการช่วยเหลือคุณครูและผู้ปกครองที่มีความกังวลในการเรียนออนไลน์ของนักเรียน สามารถนำไปปรับใช้ตามความเหมาะสมกับสถานการณ์ได้ การแพร่ระบาดอาจเป็นอุปสรรคสำคัญที่ทำให้จัดการศึกษาที่เกิดประโยชน์สูงสุดกับนักเรียน หากรู้วิธีและแนวคิดที่ถูกต้องเชื่อว่าจะสามารถแก้ปัญหาและจัดการศึกษาที่มีประสิทธิภาพได้อย่างยั่งยืน
แหล่งอ้างอิง
- Owl Campus. (2564, 20 กรกฎาคม). Home School คืออะไร?.
- Lalimay. (2563, 27 มีนาคม). 7 คำถามที่จะทำให้รู้จักการศึกษาแบบ Homeschool มากขึ้น. Parents One.
- Sparks, J. (2020, September 14). 5 ways to support online homeschooling through the coronavirus pandemic. The Conversation.
บทความโดย อาทิตยา ไสยพร
ที่มา ; EDUCA
สรุปสาระสำคัญ
สถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 ทำให้นักเรียนต้องเรียนออนไลน์ที่บ้าน ส่งผลให้ผู้ปกครองมีบทบาทสำคัญมากขึ้น แนวคิด Home School จึงถูกนำมาประยุกต์ใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนรู้ โดย Home School คือรูปแบบการศึกษาที่บ้านทำหน้าที่เสมือนโรงเรียน ผู้ปกครองเป็นผู้จัดการเรียนรู้ วางแผนการศึกษาให้สอดคล้องกับหลักสูตรและความสนใจของผู้เรียน พร้อมทั้งประเมินผลและส่งผลงานตามระบบการศึกษา
แนวคิดนี้มีความคล้ายกับการเรียนออนไลน์ เพราะผู้ปกครองต้องมีส่วนร่วมในการสอนและกำกับการเรียนรู้ การประยุกต์ใช้ Home School กับการเรียนออนไลน์สามารถทำได้หลายวิธี ได้แก่ การสร้างแรงจูงใจโดยการมีส่วนร่วมของผู้ปกครอง การจัดกิจกรรมเสริมในชีวิตประจำวันเพื่อเชื่อมโยงการเรียนรู้ การกำกับดูแลพฤติกรรมการเรียนของนักเรียน การสร้างความร่วมมือระหว่างบ้านและโรงเรียน และการสนับสนุนการเรียนผ่านการทบทวนและตรวจงาน
ดังนั้น แม้โควิด-19 จะเป็นอุปสรรคต่อการศึกษา แต่หากครูและผู้ปกครองร่วมมือกันและใช้แนวคิด Home School อย่างเหมาะสม จะสามารถพัฒนาการเรียนรู้ของผู้เรียนให้มีประสิทธิภาพและยั่งยืนได้
ข้อสอบ
ข้อ 1 แนวคิด Home School มีลักษณะสำคัญที่สุดข้อใด
ก. ครูเป็นผู้กำหนดทุกอย่าง
ข. ผู้ปกครองเป็นผู้จัดการเรียนรู้
ค. นักเรียนเรียนเฉพาะออนไลน์
ง. ใช้เทคโนโลยีเป็นหลัก
เฉลย: ข
เหตุผล: Home School เน้นผู้ปกครองเป็นผู้จัดและควบคุมการเรียนรู้
ข้อ 2 เหตุผลหลักที่นำ Home School มาใช้ในช่วงโควิด-19 คือข้อใด
ก. ลดค่าใช้จ่าย
ข. เพิ่มการแข่งขัน
ค. รองรับการเรียนที่บ้าน
ง. พัฒนาครู
เฉลย: ค
เหตุผล: สถานการณ์บังคับให้เรียนที่บ้าน จึงต้องมีรูปแบบรองรับ
ข้อ 3 ข้อใดแสดงการสร้างแรงจูงใจได้เหมาะสมที่สุด
ก. ให้เรียนคนเดียว
ข. ให้รางวัลอย่างเดียว
ค. ผู้ปกครองนั่งเรียนด้วย
ง. เพิ่มการบ้าน
เฉลย: ค
เหตุผล: การมีส่วนร่วมช่วยกระตุ้นความสนใจ
ข้อ 4 การจัดกิจกรรมนอกบทเรียนมีประโยชน์อย่างไร
ก. ลดเวลาเรียน
ข. เพิ่มความเครียด
ค. เชื่อมโยงชีวิตจริง
ง. ทำให้เรียนยาก
เฉลย: ค
เหตุผล: ช่วยให้เรียนรู้จากสถานการณ์จริง
ข้อ 5 ปัญหาสำคัญของการเรียนออนไลน์คืออะไร
ก. ขาดครู
ข. ขาดอาคาร
ค. สมาธิถูกรบกวน
ง. ขาดหลักสูตร
เฉลย: ค
เหตุผล: สิ่งรบกวน เช่น มือถือ ส่งผลต่อสมาธิ
ข้อ 6 วิธีแก้ปัญหาสมาธิของผู้เรียนที่เหมาะสมคือข้อใด
ก. ปล่อยอิสระ
ข. ลงโทษ
ค. จัดพื้นที่เรียนเฉพาะ
ง. เพิ่มเวลาเรียน
เฉลย: ค
เหตุผล: สิ่งแวดล้อมช่วยควบคุมพฤติกรรม
ข้อ 7 ความร่วมมือบ้าน–โรงเรียนสำคัญอย่างไร
ก. ลดบทบาทครู
ข. เพิ่มภาระผู้ปกครอง
ค. แก้ปัญหาร่วมกัน
ง. ลดการเรียน
เฉลย: ค
เหตุผล: การสื่อสารช่วยแก้ปัญหาได้ตรงจุด
ข้อ 8 บทบาทผู้ปกครองในการสนับสนุนการเรียนคือข้อใด
ก. สอนแทนครูทั้งหมด
ข. ตรวจงานและทบทวน
ค. ไม่ต้องยุ่ง
ง. ให้เด็กเรียนเอง
เฉลย: ข
เหตุผล: การติดตามช่วยเสริมการเรียนรู้
ข้อ 9 การนำ Home School ไปใช้ต้องคำนึงถึงสิ่งใดมากที่สุด
ก. ความสะดวกผู้ปกครอง
ข. ความสนใจผู้เรียน
ค. งบประมาณ
ง. เวลาเรียน
เฉลย: ข
เหตุผล: ต้องสมดุลกับความสนใจของผู้เรียน
ข้อ 10 แนวคิดหลักของบทความนี้คือข้อใด
ก. ลดบทบาทครู
ข. เน้นเทคโนโลยี
ค. ใช้ Home School แก้ปัญหาออนไลน์
ง. ยกเลิกโรงเรียน
เฉลย: ค
เหตุผล: เน้นการประยุกต์ Home School เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนออนไลน์