โครงการ 1 อำเภอ 1 ทุน หรือ One District One Scholarship (ODOS )

เร่งเดินหน้า “โครงการหนึ่งอำเภอ หนึ่งทุนการศึกษา” (ODOS)

นางสาวแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการอำนวยการโครงการทุนการศึกษาเพื่อขยายโอกาสและพัฒนาประเทศ (Outstanding Development Opportunity Scholarship : ODOS) ครั้งแรก ซึ่ง ODOS มุ่งสนับสนุนเรื่องทุนการศึกษาแก่เยาวชนทั้งการศึกษาต่อต่างประเทศโดยเฉพาะสาขาที่เป็นประโยชน์ต่ออนาคตของประเทศ เช่น ด้านเทคโนโลยี อุตสาหกรรมในอนาคต ซึ่งเมื่อเยาวชนเหล่านี้กลับประเทศไทยจะสามารถนำความรู้มาพัฒนาประเทศได้ รวมถึงทุนการศึกษาในระดับปริญญาตรีในประเทศ และทุนการศึกษาแก่เด็กทั่วประเทศให้เข้าถึงการศึกษาอย่างเท่าเทียม ถือเป็นการเตรียมคนเพื่ออนาคต ทั้งนี้ 

เงินสนับสนุนโครงการ ODOS จะนำมาจากรายได้จากการจำหน่ายสลากกินแบ่งรัฐบาล ซึ่งที่ประชุมคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 7 มกราคม 2568 ได้เห็นชอบออกสลากการกุศล วงเงิน 10,000 ล้านบาท สนับสนุนโครงการ ODOS และโครงการที่เกี่ยวข้องกับการศึกษา

นางสาวแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการอำนวยการโครงการทุนการศึกษาเพื่อขยายโอกาสและพัฒนาประเทศ (Outstanding Development Opportunity Scholarship : ODOS) ครั้งที่ 1/2568 ณ ตึกภักดีบดินทร์ ทำเนียบรัฐบาล นายกรัฐมนตรี กล่าวก่อนการประชุมว่า วันนี้เป็นการประชุมเรื่องของทุนการศึกษาที่จะรื้อฟื้นขึ้นมา ซึ่งประเทศไทยยังมีความเหลื่อมล้ำในเรื่องของการศึกษาอยู่มาก หลังจากที่ได้ลงพื้นที่มาหลายจังหวัดเห็นน้อง ๆ ที่มีความสามารถ แต่ยังขาดในเรื่องโอกาสในการรับการศึกษาที่ดี ทั้งนี้ การศึกษาสามารถที่จะสร้างโอกาสให้ตัวเองในอนาคต จึงต้องการที่จะให้น้อง ๆ ทั่วประเทศได้รับโอกาส อยากให้ทุนการศึกษาสามารถกระจายไปได้ทั่วทั้งประเทศไทย ให้น้อง ๆ นักเรียนได้ไปศึกษาต่อต่างประเทศในด้านที่จะเป็นประโยชน์ต่ออนาคตของประเทศ เช่นด้านเทคโนโลยีที่เกี่ยวกับอุตสาหกรรมในอนาคต เพราะถือเป็นนโยบายที่รัฐบาลต้องการให้กลับมาช่วยในเรื่องของการเพิ่มโอกาสเรื่องของเทคโนโลยี หรืออุตสาหกรรมในอนาคต เป็นสิ่งที่ประเทศไทยยังไม่มีข้อมูลการศึกษาหรือเครื่องมือที่ครบถ้วนเท่ากับต่างประเทศ การที่น้อง ๆได้ไปต่างประเทศแล้วได้กลับมาทำประโยชน์เพื่อประเทศชาติ ถือเป็นการเตรียมคนเพื่ออนาคตด้วย

โดยที่ประชุม ได้มีการพิจารณาและเห็นชอบให้คณะกรรมการอำนวยการโครงการฯ ทำหน้าที่กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการดำเนินการโครงการและการดำเนินการอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง โดยคณะกรรมการอำนวยการโครงการฯ อาจมอบหมายให้คณะอนุกรรมการที่คณะกรรมการแต่งตั้ง หรือส่วนราชการหรือหน่วยงานที่รับผิดชอบการดำเนินการในแต่ละประเภททุนกำหนดได้

นายกรัฐมนตรี กล่าวย้ำในตอนท้ายว่า จุดประสงค์ของนโยบาย ODOS ต้องการให้เด็ก ๆ มีวุฒิการศึกษาที่สูงขึ้น เพื่อเพิ่มโอกาสในชีวิต ไม่ว่าจะเป็นระดับชั้นมัธยมศึกษา หรือระดับปริญญาตรี นักเรียนที่เรียนเก่ง แต่ไม่เก่งภาษาอังกฤษ เมื่อไปเรียนต่างประเทศอาจเกิดความเครียด การให้โอกาสทางการศึกษา จึงอาจเป็นแนวทางให้โอกาสเรียนมหาวิทยาลัยในประเทศไทยที่พร้อม มหาวิทยาลัยในภาคต่าง ๆ ในประเทศไทยของนักเรียนเอง 
ขอเน้นย้ำว่านโยบาย ODOS ไม่ได้เป็นนโยบายที่ส่งนักเรียนไปเรียนต่างประเทศทั้งหมด

ศธ. เผยความคืบหน้า ODOS มุ่งพัฒนาเด็กในสาย STEM และเตรียมความพร้อมหลังเรียนจบให้มีงานรองรับ

นายสิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวถึงความคืบหน้าของโครงการ ODOS ว่า ขณะนี้กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ได้ดำเนินการตามแผนที่วางไว้อย่างต่อเนื่อง โดยถอดบทเรียนจากการดำเนินงานที่ผ่านมาเพื่อเตรียมนำเสนอแนวทางต่อที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) 
ซึ่งนางสาวแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ได้จัดตั้งคณะกรรมการ ODOS ชุดใหม่ขึ้น เพื่อพัฒนาเด็กในสาย STEM (วิทยาศาสตร์เทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์ และ คณิตศาสตร์) โดยกระทรวงศึกษาธิการ ได้ร่วมเป็นส่วนหนึ่งในคณะกรรมการชุดนี้และเตรียมความพร้อมหลังจากที่เด็กเรียนจบด้วย

สำหรับโครงการ ODOS ก่อนหน้านี้รัฐบาลพยายามผลักดันเป็น หนึ่งอำเภอ หนึ่งทุนการศึกษา หรือ One District One Scholarship (ODOS) เป็นโครงการที่รัฐบาลมอบทุนการศึกษาให้กับนักเรียนที่เรียนดีไปศึกษาต่อต่างประเทศ กระจายทุนไปทุกอำเภอทั่วประเทศไทย ซึ่งครั้งนี้ขยายโอกาสสู่ระดับการศึกษาที่หลากหลายมากขึ้น เพื่อให้เด็กไทยทุกคนเข้าถึงโอกาสอย่างเท่าเทียม โดยใช้เงินจากการจำหน่ายสลากกินแบ่งรัฐบาล เป็นทุนในการพัฒนาโอกาสการศึกษาของเยาวชนไทย ครอบคลุมทุนการศึกษาประกอบด้วย

1. ทุนการศึกษาต่อระดับปริญญาตรี

มอบทุนการศึกษานักเรียนที่มีผลการเรียนดี ไปศึกษาต่อระดับปริญญาตรี มหาวิทยาลัยชั้นนำทั้งในประเทศ และต่างประเทศ และรวมถึงนักเรียนดีที่หลุดออกจากระบบการศึกษา ให้กลับเข้าสู่ระบบได้

2. ทุนการศึกษาภาคฤดูร้อน (Summer Camp)

มอบทุนการศึกษาให้นักเรียนไทยได้มีโอกาสเปิดโลกกว้าง ฝึกภาษา และได้เจอผู้คนที่หลากหลาย ในการร่วมภาคเรียนฤดูร้อน

3. หนึ่งอำเภอ หนึ่งโรงเรียนในฝัน

พัฒนาโรงเรียนประจำอำเภอ เป็นโรงเรียนต้นแบบ โดยเพิ่มบุคลากรทางการศึกษา เติมเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ ใช้เครื่องมือในการสอนสองภาษา (Bilingual) สอน AI Prompt, Coding และ Programing

คณะรัฐมนตรี เห็นชอบออกสลากการกุศล วงเงิน 10,000 ล้านบาท สนับสนุนโครงการ ODOS และโครงการที่เกี่ยวข้องกับการศึกษา

จากการประชุมคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 7 มกราคม 2568 ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีได้เห็นชอบหลักการออกสลากการกุศล หลังจากมติเดิมสิ้นสุดเมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2567 โดยมีการทบทวนหลักเกณฑ์และวัตถุประสงค์ของการออกสลาก เพื่อให้การดำเนินงานสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ ซึ่งจะออกสลากงวดละไม่เกิน 11 ล้านฉบับ งบประมาณรวม 10,000 ล้านบาท เพื่อนำไปสนับสนุนโครงการด้านการศึกษาโครงการละ 1,000 ล้านบาท โดยเฉพาะโครงการ “1 อำเภอ 1 ทุนการศึกษา” One District One Scholarship หรือ ODOS สำหรับรายได้จากการออกสลากการกุศลจะถูกจัดสรรเป็น 4 ส่วนหลัก ได้แก่ ร้อยละ 60 สำหรับเงินรางวัล ร้อยละ 22.5 เป็นเงินสนับสนุนหน่วยงานที่ได้รับอนุมัติ ร้อยละ 0.5 เป็นค่าภาษีการพนัน และร้อยละ 17 สำหรับค่าใช้จ่ายในการบริหารงานซึ่งรวมถึงค่าใช้จ่ายในการจำหน่ายสลากการกุศลด้วย 

ที่มา ;  FB NBT 11 ทีวีอีสาน 

เกี่ยวข้องกัน

ศธ.แนะบอร์ดทุนโอดอส คำนึงถึงเศรษฐสภาพเด็กหลังเรียนจบการศึกษา ชี้ควรเพิ่มทางเลือกสาขาวิชาอื่น 

เมื่อวันที่ 17 ก.พ.นายสิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ในฐานโฆษกศธ.เปิดเผยถึงความคืบหน้าโครงการ 1 อำเภอ 1 ทุน หรือ One District One Scholarship (ODOS )  ว่า  ขณะนี้กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) กำลังประชุมวางรูปแบบในการดำเนินงานตามโครงการดังกล่าว ซึ่งจะทำบทเรียนที่เคยมีการจัดทำโครงการ 1 อำเภอ 1 ทุน มาก่อนหน้านี้ไม่ว่าจะเป็นการดำเนินงานที่ประสบความสำเร็จหรือล้มเหลวอย่างไรบ้าง เพื่อถอดบทเรียนและวางรูปแบบการของจัดสรรทุนได้ตรงเป้าหมาย รวมถึงการปรับอัตราจำนวนเงินทุนด้วย เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจในปัจจุบันจากนั้นพล.ต.อ.เพิ่มพูน ชิดชอบ รมว.ศึกษาธิการ จะนำแนวทางการจัดสรรโครงการ 1 อำเภอ 1 ทุน ให้ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) พิจารณาต่อไป

นายสิริพงศ์ กล่าวต่อไปว่า  ทั้งนี้ในส่วนของการดำเนินโครงการ 1 อำเภอ 1 ทุนภาพรัฐบาลนั้น น.ส.แพรทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ได้มีการตั้งคณะกรรมการระดับชาติทุนโอดอสขึ้น โดยมีกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) เป็นฝ่ายเลขานุการ  ซึ่งในการประชุมดังกล่าวศธ.ได้มีข้อเสนอหลายประเด็นให้คณะกรรมการโอดอสพิจารณา โดยเฉพาะเรื่องเศรษฐสภาพหลังเด็กเรียนจบจากโครงการนี้แล้วเด็กจะต้องมีงานทำแบบไหน และมีการใช้ทุนในลักษณะอย่างไร เนื่องจากเป้าหมายของโครงการดังกล่าวคือการกระจายโอกาสทางการศึกษาให้แก่นักเรียนที่มีฐานะยากจนและมีความสามารถด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แต่หลักเกณฑ์ของโครงการจะต้องคัดเลือกเด็กในระดับอำเภอเข้ารับทุน โดยงานที่รองรับเมื่อกลุ่มเด็กเหล่านี้จบออกมาจะเป็นแบบไหน และเป็นการทำงานที่ไกลบ้านเกิดตัวเองอีกด้วย เพราะวัตถุประสงค์ของทุนโอดอส คือ ต้องการคัดเลือกเด็กที่เมื่อเรียนจบแล้วได้กลับไปพัฒนาบ้านเกิดของตัวเอง  ดังนั้นศธ.จึงมองว่าการให้ทุนไปเรียนในสายวิทยาศาสตร์ฯอาจยังไม่เหมาะสม และอาจต้องมีการเพิ่มทางเลือกสายสังคมหรือวิทยาศาสตร์ประยุกต์และงานด้านราชการเข้าไปด้วย 

ที่มา ; เดลินิวส์

เกี่ยวข้องกัน

ทุน ODOS 2.0 กลับมาแล้ว ช่วยเด็กได้ทุนเรียน ลดเสี่ยงหลุดระบบการศึกษา 

สืบเนื่องจาก เมื่อวันที่ 14 ก.พ. 2568 ที่ผ่านมา น.ส.แพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการอำนวยการโครงการทุนการศึกษาเพื่อขยายโอกาสและพัฒนาประเทศ (Outstanding Development Opportunity Scholarship : ODOS) ครั้งที่ 1/2568 ณ ทำเนียบรัฐบาล เพื่อขับเคลื่อนการดำเนินโครงการฯ  และในที่ประชุม นายกรัฐมนตรีกล่าวย้ำว่า จุดประสงค์ของนโยบาย ODOS ต้องการให้เด็ก ๆ มีวุฒิการศึกษาที่สูงขึ้น เพื่อเพิ่มโอกาสในชีวิต ไม่ว่าจะเป็นระดับชั้นมัธยมศึกษา หรือระดับปริญญาตรี นักเรียนที่เรียนเก่ง แต่ไม่เก่งภาษาอังกฤษ เมื่อไปเรียนต่างประเทศอาจเกิดความเครียด การให้โอกาสทางการศึกษา จึงอาจเป็นแนวทางให้โอกาสเรียนมหาวิทยาลัยในประเทศไทยที่พร้อม มหาวิทยาลัยในภาคต่าง ๆ ในประเทศไทย ของนักเรียนเอง ขอเน้นย้ำว่านโยบาย ODOS ไม่ได้เป็นนโยบายที่ส่งนักเรียนไปเรียนต่างประเทศทั้งหมด. 

เมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ ผู้สื่อข่าวรายงานว่า นางสาวธีราภา ไพโรหกุล รองเลขาธิการนายกรัฐมนตรีฝ่ายการเมือง ได้ทวิตข้อความในเอ็กซ์ kaowpirohakul แจงความคืบหน้าโครงการ ODOS ว่า ทุน ODOS 2.0 กลับมาแล้วค่ะ หลายคนอาจไม่ทราบว่า มีเด็กไทยกว่า 1.02 ล้านคน ที่เสี่ยงหลุดจากระบบการศึกษา หลายหน่วยงานจึงร่วมกันขับเคลื่อน Thailand Zero Dropout เพื่อลดเด็กหลุดเรียนให้เป็นศูนย์ และดิฉันก็เป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนนี้ เพราะอยากเห็นเด็กไทยได้เรียนเพื่อสร้างอนาคตของตนเอง 

“ปีนี้ เป็นปีแรกที่เด็กทุกอำเภอ สามารถสมัครทุน ODOS ได้ค่ะ ในแต่ละปีจะให้ทุนการศึกษากับนักเรียนที่มีโอกาสหลุดออกจากระบบการศึกษา และมีผลการเรียนดี (>GPAX 3.0) ให้เข้าศึกษาต่อระดับ ม.ปลาย/ปวช. และปวส./ป.ตรี และเมื่อจบการศึกษาแล้ว จะต้องกลับมาทำงานในประเทศ เพื่อร่วมพัฒนาประเทศไทยต่อไปค่ะ” 

“ในฐานะอดีตนักเรียนทุนคนหนึ่ง ที่มีวันนี้ได้ เพราะทุนการศึกษาจากรัฐบาล ดิฉันดีใจเป็นอย่างยิ่งที่ได้มีส่วนร่วมในการออกแบบและขับเคลื่อนทุน ODOS 2.0 เพื่ออนาคตที่ดีกว่าของเด็กไทยค่ะ” 

ที่มา ; มติชนออนไลน์ วันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2568

สรุปสาระสำคัญ 

โครงการ “หนึ่งอำเภอ หนึ่งทุนการศึกษา” (ODOS) เป็นนโยบายของรัฐบาลที่มุ่งลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาและพัฒนาศักยภาพเยาวชนไทย โดยสนับสนุนทุนการศึกษาทั้งในประเทศและต่างประเทศ โดยเฉพาะสาขา STEM และอุตสาหกรรมอนาคต เพื่อให้ผู้เรียนสามารถนำความรู้กลับมาพัฒนาประเทศได้ แหล่งเงินทุนมาจากสลากการกุศลวงเงิน 10,000 ล้านบาท ซึ่งจัดสรรเพื่อสนับสนุนโครงการด้านการศึกษา

โครงการครอบคลุมหลายรูปแบบ ได้แก่ ทุนปริญญาตรี ทุนภาคฤดูร้อน และการพัฒนา “หนึ่งอำเภอ หนึ่งโรงเรียนในฝัน” ที่เน้นเทคโนโลยี ภาษา และทักษะดิจิทัล เช่น Coding และ AI พร้อมทั้งมุ่งช่วยเหลือนักเรียนที่มีความสามารถแต่ขาดโอกาส รวมถึงผู้ที่เสี่ยงหลุดจากระบบการศึกษา

นอกจากนี้ ยังมีการปรับปรุงโครงการจากบทเรียนเดิม โดยคำนึงถึงความพร้อมของผู้เรียน เช่น ทักษะภาษา เศรษฐสภาพ และการมีงานรองรับหลังจบการศึกษา รวมถึงการขยายสาขาวิชาให้หลากหลาย ไม่จำกัดเฉพาะ STEM เพื่อให้สอดคล้องกับบริบทพื้นที่ เป้าหมายสำคัญคือการกระจายโอกาสอย่างเท่าเทียม สร้างกำลังคนคุณภาพ และให้ผู้รับทุนกลับมาพัฒนาท้องถิ่นและประเทศอย่างยั่งยืน

ข้อสอบ

ข้อ 1 จุดมุ่งหมายหลักของโครงการ ODOS คือข้อใด
ก. เพิ่มรายได้จากสลากกินแบ่ง
ข. ลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาและพัฒนาคน
ค. ส่งนักเรียนไปต่างประเทศทั้งหมด
ง. พัฒนามหาวิทยาลัยเอกชน

เฉลย: ข
เหตุผล: โครงการเน้นโอกาสทางการศึกษาและพัฒนาทรัพยากรมนุษย์

ข้อ 2 แหล่งเงินทุนหลักของ ODOS มาจากข้อใด
ก. ภาษีมูลค่าเพิ่ม
ข. เงินกู้ต่างประเทศ
ค. สลากการกุศล
ง. งบโรงเรียนเอกชน

เฉลย: ค
เหตุผล: ใช้รายได้จากสลากการกุศลวงเงิน 10,000 ล้านบาท

ข้อ 3 ข้อใด “ไม่ใช่” รูปแบบทุนในโครงการ
ก. ทุนปริญญาตรี
ข. ทุน Summer Camp
ค. ทุนศึกษาพระพุทธศาสนาเท่านั้น
ง. โรงเรียนในฝัน

เฉลย: ค
เหตุผล: โครงการไม่ได้จำกัดเฉพาะศาสนา

ข้อ 4 เหตุผลสำคัญที่ต้องเน้นสาขา STEM คืออะไร
ก. ใช้งบประมาณน้อย
ข. เป็นความต้องการตลาดแรงงานอนาคต
ค. เรียนง่าย
ง. มีเฉพาะในต่างประเทศ

เฉลย: ข
เหตุผล: รองรับอุตสาหกรรมอนาคต

ข้อ 5 หากนักเรียนเก่งแต่ภาษาอังกฤษไม่ดี ควรดำเนินการอย่างไร
ก. ไม่ให้ทุน
ข. บังคับไปต่างประเทศ
ค. ให้เรียนในประเทศที่มีความพร้อม
ง. ให้เรียนเฉพาะออนไลน์

เฉลย: ค
เหตุผล: ลดความเครียดและเพิ่มโอกาสสำเร็จ

ข้อ 6 แนวคิด “หนึ่งอำเภอ หนึ่งโรงเรียนในฝัน” เน้นอะไร
ก. อาคารสวยงาม
ข. เทคโนโลยีและการเรียนสองภาษา
ค. การแข่งขันกีฬา
ง. การสอบเข้ม

เฉลย: ข
เหตุผล: เน้นคุณภาพการเรียนรู้และทักษะอนาคต

ข้อ 7 ปัญหาที่ต้องพิจารณาหลังจบการศึกษาคือข้อใด
ก. ค่าเครื่องแบบ
ข. การมีงานทำรองรับ
ค. การสอบซ่อม
ง. การย้ายโรงเรียน

เฉลย: ข
เหตุผล: เป็นปัจจัยสำคัญของความยั่งยืนโครงการ

ข้อ 8 การปรับปรุงโครงการ ODOS ใหม่เน้นสิ่งใด
ก. ลดจำนวนทุน
ข. ยกเลิกต่างประเทศ
ค. ถอดบทเรียนและปรับให้เหมาะสม
ง. ให้เฉพาะเด็กเมือง

เฉลย: ค
เหตุผล: ใช้ข้อมูลเดิมพัฒนาให้ตรงเป้าหมาย

ข้อ 9 เป้าหมาย “Thailand Zero Dropout” สอดคล้องกับ ODOS อย่างไร
ก. เพิ่มการแข่งขัน
ข. ลดเด็กหลุดจากระบบการศึกษา
ค. เพิ่มค่าเทอม
ง. จำกัดสิทธิ์เรียน

เฉลย: ข
เหตุผล: ทั้งสองมุ่งลดความเหลื่อมล้ำ

ข้อ 10 แนวทางใดเหมาะสมที่สุดสำหรับผู้บริหารสถานศึกษาในการสนับสนุน ODOS
ก. คัดเลือกเฉพาะเด็กเก่งที่สุด
ข. ประชาสัมพันธ์และเตรียมความพร้อมผู้เรียนรอบด้าน
ค. ลดกิจกรรมอื่น
ง. เน้นสอบอย่างเดียว

เฉลย: ข
เหตุผล: ผู้บริหารต้องสร้างโอกาสและพัฒนาผู้เรียนอย่างรอบด้าน