เปิดเหตุผล '8 ประเทศกำลังพัฒนา' บรรลุเป้า Net Zero

       ·  มีความจำเป็นต้องลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั่วโลกลงร้อยละ 45 ภายในปี 2030 เมื่อเทียบกับปี 2010 เพื่อให้โลกร้อนอยู่ต่ำกว่า 1.5°C

·    มี 8 ประเทศที่บรรลุเป้าหมาย Net Zero, Negative Carbon, และ Carbon Neutral ได้แก่ ภูฏาน คอโมโรส กาบอง กายอานา มาดากัสการ์ นีอูเอ ปานามา และซูรินาม

·     ปัจจุบัน มีประเทศกว่า 48 ประเทศที่ยังไม่ได้พยายามบรรลุเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ 

นักวิเคราะห์ของสหประชาชาติ (United Nations) ได้ประเมินคำมั่นสัญญาเกี่ยวกับสภาพภูมิอากาศในปัจจุบันทั้งหมดจากประเทศต่างๆ เกือบ 200 ประเทศที่ได้ลงนามในข้อตกลงปารีสปี (Paris Agreement) 2015 ว่า หลายประเทศยังอยู่ห่างไกลอย่างมากจากเป้าหมายที่ตกลงกันไว้ในการจำกัดภาวะโลกร้อนให้ไม่เกิน 1.5 องศาเซลเซียส 

ตามการวิเคราะห์ล่าสุดของคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Intergovernmental Panel on Climate Change) ระบุว่า เพื่อให้บรรลุเป้าหมายไม่เกิน 1.5 องศาเซลเซียส ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั้งหมดจะต้องลดลงร้อยละ 43 ภายในปี 2030 เมื่อเทียบกับระดับในปี 2019 

รายงานฉบับใหม่เผยให้เห็นว่า เรายังไม่บรรลุเป้าหมายที่ต้องการ แม้กระทั่งใกล้เคียงก็ไม่ได้ ทั้งนี้ รายงานจากองค์การสหประชาชาติระบุว่า เรากำลังมุ่งหน้าไปสู่ภัยพิบัติทางสภาพภูมิอากาศ เว้นแต่ทุกประเทศจะมุ่งมั่นในการลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ให้มากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โลกจะเผชิญกับอุณหภูมิเฉลี่ยที่เพิ่มขึ้นระหว่าง 2.1-2.9 องศาเซลเซียส ภายในปี ค.ศ.2100 ซึ่งในระดับนี้ นักวิทยาศาสตร์คาดการณ์ว่าสภาพภูมิอากาศจะได้รับผลกระทบที่รุนแรง และเกิดความวุ่นวาย 

ไซมอน สติลล์ เลขาธิการฝ่ายการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของสหประชาชาติ กล่าวว่า เรายังห่างไกลจากการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ทุกประเทศต้องเพิ่มระดับ และความเร็วที่จำเป็นเพื่อให้บรรลุเป้าหมายนี้ รัฐบาลของประเทศต่างๆ จำเป็นต้องเสริมความแข็งแกร่งให้กับแผนปฏิบัติการด้านสภาพภูมิอากาศของตนตั้งแต่ตอนนี้ และนำไปปฏิบัติภายในแปดปีข้างหน้า 

อย่างไรก็ตาม มี 137 ประเทศทั่วโลก กำลังพยายามจะบรรลุเป้าหมายการลดการปล่อยก๊าซสุทธิอย่างท้าทายภายในปี ค.ศ.2050 ซึ่งข้อมูลปลายปี 2024 มี 8 ประเทศที่บรรลุเป้า Net Zero, Negative Carbon, และ Carbon Neutral ก่อนกำหนด แซงหน้าหลายๆ ประเทศ คือ ภูฏาน คอโมโรส กายอานา ซูรินาเม กาบอง มาดากัสการ์ นีอูเอ และปานามา 

อย่างไรก็ตาม มีประเทศกว่า 48 ประเทศที่ยังไม่ได้พยายามบรรลุเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ และ 60 ประเทศที่กำลังหารือกันเกี่ยวกับการกำหนดเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ ในขณะที่อีก 90 ประเทศที่เหลือได้ให้คำมั่นหรือบรรลุเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ไปแล้ว 

ซึ่งการปล่อยก๊าซสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) จะเกิดขึ้นเมื่อแต่ละประเทศไม่มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกออกสู่บรรยากาศมากไปกว่าที่สามารถดูดซับได้ ขณะที่การเป็นคาร์บอนเชิงลบ (Negative Carbon) คือ สามารถดูดซับก๊าซเรือนกระจกออกจากบรรยากาศมากกว่าปริมาณที่ปล่อยออก และการเป็นคาร์บอนนิวทรัล (Carbon Neutral) คือ การที่สามารถสร้างสมดุลการปล่อยก๊าซคาร์บอนด้วยการชดเชยด้วยวิธีต่างๆ เช่น การลงทุนในโครงการพลังงานทดแทน การปลูกป่า หรือการซื้อเครดิตคาร์บอน โดยไม่จำเป็นต้องลดการปล่อยก๊าซจริงๆ ถึงศูนย์ 

ปกติแล้วเศรษฐกิจที่ใหญ่ที่สุด และร่ำรวยที่สุดมักเป็นผู้ปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากที่สุด ในทางตรงกันข้าม ประเทศที่มีขนาดเล็ก และประเทศกำลังพัฒนามักมีกิจกรรมทางอุตสาหกรรมน้อยกว่า ประชากรน้อยกว่า และการบริโภคพลังงานต่อหัวน้อยกว่า ซึ่งส่งผลให้มีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกน้อยลง 

ที่มา ; กรุงเทพธุรกิจ 28 ม.ค. 2025

สรุปสาระสำคัญ

รายงานด้านสภาพภูมิอากาศระบุว่า โลกจำเป็นต้องลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกลงประมาณร้อยละ 45 ภายในปี 2030 เมื่อเทียบกับระดับปีฐาน เพื่อจำกัดอุณหภูมิโลกไม่ให้เพิ่มเกิน 1.5 องศาเซลเซียสตามข้อตกลงปารีส อย่างไรก็ตาม การประเมินขององค์การสหประชาชาติพบว่าคำมั่นสัญญาของเกือบ 200 ประเทศยังไม่เพียงพอ และหลายประเทศยังห่างไกลจากเป้าหมายดังกล่าวอย่างมาก หากแนวโน้มยังเป็นเช่นนี้ โลกอาจเผชิญอุณหภูมิเพิ่มขึ้น 2.1–2.9 องศาเซลเซียสภายในปี 2100 ซึ่งจะนำไปสู่ผลกระทบรุนแรงทางสิ่งแวดล้อมและสังคม

ปัจจุบันมีเพียง 8 ประเทศที่บรรลุเป้าหมาย Net Zero, Carbon Neutral หรือ Carbon Negative ได้แก่ ภูฏาน คอโมโรส กาบอง กายอานา มาดากัสการ์ นีอูเอ ปานามา และซูรินาม ขณะที่กว่า 48 ประเทศยังไม่เริ่มดำเนินการอย่างจริงจัง และอีกจำนวนมากยังอยู่ระหว่างการกำหนดนโยบาย ขณะที่ 137 ประเทศตั้งเป้าบรรลุ Net Zero ภายในปี 2050

แนวคิด Net Zero คือการปล่อยก๊าซเท่ากับที่ดูดซับได้ ส่วน Carbon Neutral คือการชดเชยการปล่อยด้วยวิธีต่าง ๆ เช่น ปลูกป่าหรือซื้อเครดิตคาร์บอน และ Carbon Negative คือการดูดซับมากกว่าที่ปล่อย โดยประเทศพัฒนาแล้วมักปล่อยก๊าซสูงกว่าประเทศกำลังพัฒนา ซึ่งสะท้อนความเหลื่อมล้ำด้านสิ่งแวดล้อมระดับโลก

ข้อสอบ

ข้อ 1

เป้าหมายหลักในการลดก๊าซเรือนกระจกภายในปี 2030 คือข้อใด
ก. ลดลง 30% เพื่อรักษาอุณหภูมิไม่เกิน 2°C
ข. ลดลง 45% เพื่อจำกัดโลกร้อนต่ำกว่า 1.5°C
ค. ลดลง 50% เพื่อหยุดโลกร้อนทั้งหมด
ง. ลดลง 25% เพื่อรักษาระบบเศรษฐกิจ

เฉลย: ข
เหตุผล: ข้อมูลระบุชัดว่าต้องลด 45% เทียบปีฐานเพื่อคุมอุณหภูมิไม่เกิน 1.5°C

ข้อ 2

ข้อใดสะท้อนสถานการณ์ปัจจุบันได้ถูกต้องที่สุด
ก. ทุกประเทศบรรลุเป้าหมาย Net Zero แล้ว
ข. ส่วนใหญ่ใกล้บรรลุเป้าหมาย
ค. หลายประเทศยังห่างไกลจากเป้าหมาย
ง. ไม่มีประเทศใดลงนามข้อตกลง

เฉลย: ค
เหตุผล: UN ระบุว่าหลายประเทศยังห่างไกลมากจากเป้าหมาย

ข้อ 3

หากโลกไม่ลดการปล่อยก๊าซ อุณหภูมิในปี 2100 อาจเพิ่มขึ้นเท่าใด
ก. 0.5–1.0°C
ข. 1.0–1.5°C
ค. 2.1–2.9°C
ง. 3.5–4.0°C

เฉลย: ค
เหตุผล: รายงานระบุช่วง 2.1–2.9°C

ข้อ 4

ประเทศใด “ไม่ใช่” กลุ่มที่บรรลุ Net Zero แล้ว
ก. ภูฏาน
ข. ปานามา
ค. ไทย
ง. กาบอง

เฉลย: ค
เหตุผล: ไทยไม่ได้อยู่ในรายชื่อ 8 ประเทศที่บรรลุแล้ว

ข้อ 5

ความหมายของ Carbon Neutral คือข้อใด
ก. ไม่ปล่อยก๊าซเลย
ข. ปล่อยน้อยกว่าดูดซับ
ค. ชดเชยการปล่อยด้วยวิธีต่าง ๆ
ง. เพิ่มการปล่อยเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจ

เฉลย: ค
เหตุผล: Carbon Neutral คือการชดเชยการปล่อย เช่น ปลูกป่า เครดิตคาร์บอน

ข้อ 6

ประเทศกำลังพัฒนามักปล่อยก๊าซน้อยกว่าประเทศพัฒนาแล้ว เพราะเหตุใด
ก. มีเทคโนโลยีสูงกว่า
ข. มีอุตสาหกรรมน้อยและใช้พลังงานต่ำ
ค. ไม่ใช้พลังงานเลย
ง. มีประชากรมากกว่า

เฉลย: ข
เหตุผล: บทความระบุว่าอุตสาหกรรมและการใช้พลังงานต่ำ

ข้อ 7

ข้อใดเป็นสถานะที่ “เข้มงวดที่สุด” ด้านคาร์บอน
ก. Carbon Neutral
ข. Net Zero
ค. Carbon Positive
ง. Carbon Negative

เฉลย: ง
เหตุผล: Carbon Negative ต้องดูดซับมากกว่าปล่อย

ข้อ 8

จำนวนประเทศที่ยังไม่พยายามบรรลุ Net Zero คือเท่าใด
ก. 8 ประเทศ
ข. 48 ประเทศ
ค. 60 ประเทศ
ง. 90 ประเทศ

เฉลย: ข
เหตุผล: ระบุชัดว่า 48 ประเทศยังไม่พยายาม

ข้อ 9

ข้อใดเป็นบทบาทสำคัญของรัฐบาลตามรายงาน
ก. ลดภาษีเชื้อเพลิง
ข. เพิ่มการใช้ถ่านหิน
ค. เสริมความแข็งแกร่งแผนปฏิบัติการด้านภูมิอากาศ
ง. ลดการลงนามข้อตกลง

เฉลย: ค
เหตุผล: เลขาธิการ UN เน้นการเสริมแผนและการดำเนินงาน

ข้อ 10

ข้อใดเป็นความเสี่ยงหากไม่ดำเนินการลดก๊าซเรือนกระจก
ก. อุณหภูมิลดลงทั่วโลก
ข. สภาพภูมิอากาศเสถียรขึ้น
ค. เกิดความวุ่นวายและผลกระทบรุนแรง
ง. ระบบนิเวศฟื้นตัวเอง

เฉลย: ค
เหตุผล: รายงานชี้ว่าจะเกิดผลกระทบรุนแรงและความวุ่นวายทางภูมิอากาศ