สำรวจทักษะแรงงาน ทำฐานข้อมูลพัฒนาการศึกษา

วันที่ 27 ธันวาคม 2564 ดร.ภูมิศรัณย์ ทองเลี่ยมนาค อนุกรรมการปฏิรูปประเทศด้านการศึกษา เปิดเผยถึงการเร่งเครื่องผลักดันโครงการวิจัยสำรวจทักษะและความพร้อมของกลุ่มประชากรวัยแรงงานไทย (Adult Skills Assessment in Thailand) ตอบโจทย์เป้าหมายการสนับสนุนทักษะวัยแรงงาน ตามแผนปฏิรูปการศึกษาบิ๊กร็อคที่ 1 (Big Rock 1) ของคณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านการศึกษา หลังสถิติที่ผ่านมาชี้ให้เห็นว่า ประชากรวัยแรงงานช่วงอายุ 15 -24 ปี มีอัตราการว่างงานกว่าร้อยละ 18.09 สะท้อนปัญหาการขาดทักษะพื้นฐานในด้านต่าง ๆ นอกจากนี้ยังพบว่า ทักษะที่นายจ้างต้องการมากที่สุดในปัจจุบันคือทักษะด้านดิจิทัล 

ทั้งนี้ โครงการดังกล่าวเป็นการลงพื้นที่สำรวจทักษะครอบคลุมทั้งด้านการอ่าน การคำนวณเบื้องต้น ทักษะอารมณ์สังคม รวมถึงลักษณะภูมิหลังของประชากรวัยแรงงานทั่วประเทศ โดยคาดว่าผลการสำรวจที่ได้จะเป็นข้อมูลสำคัญในการกำหนดทิศทางการปฏิรูปการศึกษาของภาคนโยบาย รวมทั้งภาคเอกชนและนักลงทุนในการเข้าถึงข้อมูลสมรรถนะแรงงานที่น่าเชื่อถือและมีมาตรฐาน และสามารถนำไปใช้ประกอบการวางแผนธุรกิจ รวมทั้งการวางแผนฝึกอบรมทักษะความรู้ในด้านต่าง ๆ ของพนักงานหรือลูกจ้างในองค์กรของตนเอง อันนำไปสู่การเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศต่อไป 

ดร.ภูมิศรัณย์กล่าวว่า หนึ่งในเป้าหมายของการปฏิรูประบบการศึกษาให้มีประสิทธิภาพ คือการที่ประชากรวัยแรงงานมีทักษะพื้นฐานด้านการอ่าน และคณิตศาสตร์ในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานที่จำเป็นต่อการทำงาน และการใช้ชีวิตประจำวัน สามารถรองรับความเปลี่ยนแปลงและตอบโจทย์การพัฒนาของโลกยุคใหม่ 

“วัยแรงงานคือกำลังสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ ให้สามารถก้าวออกจากกับดักรายได้ปานกลางตามเป้าหมายยุทธศาสตร์ชาติยั่งยืน คณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านการศึกษาจึงได้กำหนดกรอบนโยบาย เรื่องการสร้างโอกาสและความเสมอภาคทางการศึกษาตั้งแต่ระดับปฐมวัย ไปจนถึงการสนับสนุนทักษะของวัยแรงงาน (Big Rock 1)

ด้วยการพัฒนาเครื่องมือการประเมินศักยภาพของประชากรกลุ่มวัยแรงงาน ผ่านการดำเนินโครงการวิจัยสำรวจทักษะและความพร้อมของกลุ่มประชากรวัยแรงงานของประเทศไทย ภายใต้ความร่วมมือของกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ธนาคารโลก มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และสำนักงานสถิติแห่งชาติ”

โครงการดังกล่าวมีวัตถุประสงค์เพื่อดำเนินการสำรวจทักษะความพร้อมของกลุ่มประชากรวัยแรงงานแบบรายครัวเรือน ในช่วงอายุ 15 – 64 ปี จำนวนกว่า 9,000 คน ใน 45 จังหวัด ครอบคลุม 6 ภูมิภาค โดยเฉพาะกลุ่มแรงงานผู้ใหญ่ที่มีทักษะต่ำ และบุคคลด้อยโอกาสในตลาดแรงงาน ซึ่งขอบเขตการศึกษาของชุดทดสอบวัดทักษะแรงงานนี้ ประกอบด้วย 3 ด้าน ดังนี้

1. ทักษะด้านการอ่าน การใช้ข้อมูลข่าวสารที่พบจากแหล่งต่าง ๆ

2. ทักษะทางอารมณ์และสังคม ความรู้สึก พฤติกรรม ความรับผิดชอบ

3. ข้อมูลลักษณะภูมิหลังของประชากร ระดับการศึกษา สถานะครอบครัว อาชีพ รวมถึงผลกระทบที่ได้รับจากสถานการณ์โควิด-19 

นอกจากนี้ การสำรวจดังกล่าวยังมุ่งศึกษาถึงแนวโน้มความต้องการตลาดแรงงานในอนาคต จากมุมมองด้านทักษะแรงงาน เพื่อศึกษาว่ามีทักษะซึ่งเป็นความจำเป็นที่ตลาดต้องการ โดยการสำรวจลงพื้นที่จริงมีกำหนดจัดขึ้นระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2564 – เดือนมีนาคม 2565 

ดร.ภูมิศรัณย์ กล่าวต่อว่า ไทยยังมีประชากรวัยแรงงานอีกจำนวนมากที่ขาดทักษะและความพร้อมในด้านต่าง ๆ ซึ่งเป็นผลจากการขาดโอกาสและความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา จากรายงานภาวะสังคมไทยไตรมาส 3 ปี 2564 ของสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติพบว่า อัตราการว่างงานของแรงงานในช่วงอายุ 15-19 ปี มีอัตราการว่างงานสูงสุดร้อยละ 9.74 รองลงมาเป็นอายุ 20-24 ปี ที่ร้อยละ 8.35

สะท้อนให้เห็นถึงปัญหากลุ่มวัยแรงงานที่ไม่ได้รับการพัฒนาทักษะอาชีพตามความถนัด และศักยภาพที่จะพึ่งพาตนเองในการดำรงชีวิต นอกจากนี้ ข้อมูลของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) และผลการสำรวจภาคธุรกิจของไทย (WEF, 2020) พบว่า ทักษะที่นายจ้างต้องการมากที่สุดในยุคปัจจุบันคือ ทักษะทางด้านเทคนิคดิจิทัล ซึ่งเป็นผลมาจากดิจิทัลดิสรัปชันในโลกยุคใหม่ เช่น การเขียนและออกแบบ การพัฒนาโปรแกรม การควบคุมการใช้งานเทคโนโลยีต่าง ๆ 

ส่วนทักษะสำคัญที่จำเป็นต่อการทำงานในอนาคต ได้แก่

·      ทักษะคิดวิเคราะห์และนวัตกรรม

·      ทักษะการแก้ปัญหาที่ซับซ้อน

·      ทักษะการเรียนรู้เชิงรุก

·      ทักษะการคิดวิเคราะห์และคิดเชิงวิพากษ์

·      ทักษะความคิดสร้างสรรค์และการคิดนอกกรอบ

จึงเป็นเรื่องจำเป็นที่แรงงานไทยต้องได้รับการพัฒนาทักษะให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงนี้ 

อย่างไรก็ดี โครงการดังกล่าวจะสามารถนำไปเป็นฐานข้อมูลที่ช่วยระบุกลุ่มประชากรวัยแรงงานที่ไม่ได้ทำงานหรือขาดทักษะในด้านต่าง ๆ เพื่อนำไปสู่การช่วยเหลือให้กลุ่มแรงงานนั้นได้มีโอกาสเข้าสู่ตลาดแรงงานต่อไป

อีกทั้งยังทำให้ประเทศไทยมีผลสำรวจและระบบสารสนเทศด้านทักษะประชากรวัยแรงงานที่เป็นที่ยอมรับในระดับสากล ช่วยชี้เป้าและสะท้อนทิศทางให้ภาคนโยบายได้มองเห็นถึงปัญหาที่แท้จริงว่า ควรปรับเปลี่ยนการจัดการศึกษาไปในทิศทางใด เพื่อกำหนดกรอบนโยบายในการส่งเสริมและเติมเต็มทักษะพื้นฐานที่จำเป็นของแรงงานทุกช่วงวัย ตอบสนองต่อความต้องการของตลาดแรงงานในปัจจุบันและอนาคต 

คณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านการศึกษา ชี้ปัญหาประชากรวัยแรงงานไทยขาดทักษะจำเป็นหลายด้าน จึงลงพื้นที่สำรวจทักษะใน 45 จังหวัด เพื่อทำฐานข้อมูลที่น่าเชื่อถือ เพื่อประกอบการวางแผนพัฒนาคน 

ที่มา ; ประชาชาติธุรกิจ วันที่ 27 ธันวาคม 2564 

สรุปสาระสำคัญ
โครงการสำรวจทักษะและความพร้อมของประชากรวัยแรงงานไทย (Adult Skills Assessment in Thailand) ถูกขับเคลื่อนภายใต้แผนปฏิรูปการศึกษา Big Rock 1 เพื่อตอบโจทย์ปัญหาวัยแรงงานขาดทักษะ โดยเฉพาะกลุ่มอายุ 15–24 ปีที่มีอัตราว่างงานสูง สะท้อนช่องว่างด้านทักษะพื้นฐานและความไม่สอดคล้องกับความต้องการตลาดแรงงาน ปัจจุบันนายจ้างต้องการทักษะดิจิทัลและทักษะแห่งอนาคต เช่น การคิดวิเคราะห์ นวัตกรรม การแก้ปัญหาซับซ้อน และการเรียนรู้เชิงรุก โครงการนี้สำรวจประชากรอายุ 15–64 ปี กว่า 9,000 คน ใน 45 จังหวัด ครอบคลุมทักษะการอ่าน การคำนวณ ทักษะอารมณ์สังคม และข้อมูลภูมิหลัง เพื่อนำข้อมูลไปใช้กำหนดนโยบาย พัฒนาการศึกษา และวางแผนฝึกอบรมแรงงาน ความร่วมมือจากหลายหน่วยงานช่วยสร้างฐานข้อมูลที่น่าเชื่อถือระดับสากล ผลลัพธ์จะช่วยระบุกลุ่มขาดโอกาส ลดความเหลื่อมล้ำ และเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศ ทั้งยังชี้ทิศทางการปรับระบบการศึกษาให้ตอบสนองตลาดแรงงานยุคดิจิทัลและการเปลี่ยนแปลงในอนาคตอย่างมีประสิทธิภาพ

ข้อสอบ

ข้อ 1 จุดมุ่งหมายหลักของโครงการคือข้อใด
ก. เพิ่มจำนวนนักเรียน
ข. สำรวจทักษะแรงงานเพื่อกำหนดนโยบาย
ค. ลดค่าใช้จ่ายภาครัฐ
ง. ส่งเสริมการท่องเที่ยว
เฉลย: ข เหตุผล: เน้นสร้างฐานข้อมูลทักษะเพื่อใช้กำหนดนโยบาย

ข้อ 2 ปัญหาหลักของแรงงานไทยคืออะไร
ก. ขาดแรงงาน
ข. ค่าแรงต่ำ
ค. ขาดทักษะที่ตลาดต้องการ
ง. ขาดเทคโนโลยี
เฉลย: ค เหตุผล: บทความชี้ชัดเรื่อง mismatch ของทักษะ

ข้อ 3 ทักษะที่นายจ้างต้องการมากที่สุดคือ
ก. ภาษา
ข. ดิจิทัล
ค. กีฬา
ง. ศิลปะ
เฉลย: ข เหตุผล: ระบุชัดจากข้อมูลภาคธุรกิจ

ข้อ 4 หากเป็นผู้บริหาร ควรแก้ปัญหาอย่างไร
ก. ลดหลักสูตร
ข. เพิ่มสอบ
ค. พัฒนาทักษะตรงตลาดแรงงาน
ง. ยกเลิกการฝึกงาน
เฉลย: ค เหตุผล: สอดคล้องความต้องการตลาด

ข้อ 5 กลุ่มเป้าหมายสำคัญคือใคร
ก. ผู้สูงอายุ
ข. เด็กเล็ก
ค. วัยแรงงาน
ง. นักท่องเที่ยว
เฉลย: ค เหตุผล: โครงการมุ่งวัยแรงงาน

ข้อ 6 ข้อมูลที่สำรวจไม่รวมข้อใด
ก. การอ่าน
ข. อารมณ์สังคม
ค. ภูมิหลัง
ง. ความสูง
เฉลย: ง เหตุผล: ไม่เกี่ยวกับทักษะ

ข้อ 7 ผลลัพธ์สำคัญของโครงการคือ
ก. ลดหนี้
ข. ฐานข้อมูลทักษะ
ค. เพิ่มประชากร
ง. เพิ่มโรงเรียน
เฉลย: ข เหตุผล: ใช้เป็นข้อมูลนโยบาย

ข้อ 8 หากครูจะนำไปใช้ ควรทำอย่างไร
ก. เน้นท่องจำ
ข. สอนตามตำรา
ค. พัฒนาทักษะคิดวิเคราะห์
ง. ลดกิจกรรม
เฉลย: ค เหตุผล: ทักษะแห่งอนาคตสำคัญ

ข้อ 9 สาเหตุหนึ่งของปัญหาคือ
ก. เทคโนโลยีมากเกิน
ข. ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา
ค. คนเก่งเกินไป
ง. ขาดโรงงาน
เฉลย: ข เหตุผล: บทความชี้ความเหลื่อมล้ำ

ข้อ 10 แนวทางเพิ่มขีดความสามารถประเทศคือ
ก. เพิ่มภาษี
ข. ลดแรงงาน
ค. พัฒนาทักษะแรงงาน
ง. ปิดประเทศ
เฉลย: ค เหตุผล: ทักษะคือปัจจัยแข่งขันสำคัญ

ความเห็นของผู้ชม