เด็กไทยไกล้เป็นโจร ; ภาพชุดของเด็กไทยในอนาคต (Scenario)
10 กรกฎาคม 2566 ปัญหานี้ ศาสตราจารย์สมพงษ์ จิตระดับ สุอังคะวาทิน ผู้อำนวยการศูนย์วิชาการและเครือข่ายวิชาการด้านเด็ก เยาวชน และครอบครัว คณะครุศาสตร์ จุฬาฯ สะท้อนปัญหาเยาวชนไทย ในปัจจุบันว่า เมื่อนำผลการศึกษาวิจัยในเรื่อง เด็กไทยพันธุ์ใหม่ ยุค ปี 2000 มาเป็นแกนหลักเชื่อมโยงสัมพันธ์กับผลการศึกษาวิจัยกว่า 15 ชิ้น ข้อค้นพบแต่ละด้าน ความเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว กรณีศึกษา ข้อมูลการสำรวจที่เกี่ยวข้อง ภาพชุดของเด็กไทยในอนาคต (Scenario) อันใกล้นี้ จะเห็นคุณลักษณะที่เด่นชัดดังต่อไปนี้
1. ระดับสติปัญญา ของเด็กไทย (Intellectual Quotient) มีแนวโน้ม ลดต่ำลงจนน่าเป็นห่วง
2. สภาพ ร่างกายที่อ่อนแอลง ขาดภูมิต้านทานทั้งทางด้านร่างกาย จิตใจ และอารมณ์
3. วุฒิภาวะทางอารมณ์ พฤติกรรม และการแสดงออกแฝงไปด้วยความ ก้าวร้าวรุนแรง ในการดำเนินชีวิตและการแก้ไขปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้น.
4. เด็กวัยใสที่อ่อนเยาว์แต่กลับ เรียนรู้ทางเพศ เร็วกว่าวัยที่ควรจะเป็น
5. การแสวงหาความรู้ ความสุข และการมีเพื่อนใหม่ทางอินเตอร์เน็ต
6. วัตถุนิยม เป็นตัวตั้งในการสร้างคุณค่าเชิงปริมาณ.
7. การให้ความสำคัญกับตนเองมากกว่าส่วนรวม
8. เด็กจำนวนไม่น้อย ขาดรากเหง้าทางศีลธรรม ศาสนา วัฒนธรรม สูญสิ้นความภาคภูมิใจในความเป็นคนไทย
9. เกิดสภาวะความเครียด การกดดันจากการแข่งขัน
10. การมองความสำเร็จในเชิงตัวบุคคลมากกว่าความเป็นหลักการและเหตุผลมีความคิดในรูปสำเร็จ(Package) การลอกเลียนแบบ(Copy) โดยขาดการไตร่ตรองรอบคอบกระบวนการคิดด้วยการใช้ปัญญา
11. การเล่นพนันบอลการมีหนี้ จนมีผลเสียต่ออนาคตของเด็กและเยาวชน
12. เด็กทำงานหนักไม่เป็น
อ้างอิงจาก
ที่มา ; FB ThaiTribune
สรุปสาระสำคัญ
บทความสะท้อนภาพอนาคตเยาวชนไทยจากงานวิจัยหลายชิ้น โดยชี้ให้เห็นแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงที่น่ากังวลในหลายมิติ ได้แก่ ระดับสติปัญญาที่มีแนวโน้มลดลง สภาพร่างกายและจิตใจอ่อนแอ ขาดภูมิคุ้มกันทางอารมณ์ ทำให้เกิดพฤติกรรมก้าวร้าวและการแก้ปัญหาอย่างรุนแรง เด็กมีการเรียนรู้เรื่องเพศเร็วเกินวัย ขณะเดียวกันพึ่งพาเทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตในการแสวงหาความรู้และความบันเทิงมากขึ้น แต่กลับถูกครอบงำด้วยค่านิยมวัตถุนิยม เห็นแก่ตัว และให้ความสำคัญตนเองมากกว่าส่วนรวม นอกจากนี้ยังพบปัญหาการขาดรากฐานด้านศีลธรรม ศาสนา และวัฒนธรรม ทำให้ความภาคภูมิใจในความเป็นไทยลดลง อีกทั้งเด็กเผชิญแรงกดดันจากการแข่งขันสูง เกิดความเครียดสะสม มีแนวโน้มยึดติดความสำเร็จแบบปัจเจกมากกว่าหลักเหตุผล และขาดกระบวนการคิดวิเคราะห์อย่างรอบคอบ รวมถึงพฤติกรรมเลียนแบบ การเสพความสำเร็จแบบสำเร็จรูป การเล่นพนันจนเกิดหนี้สิน และขาดทักษะการทำงานหนัก ปัญหาเหล่านี้สะท้อนความท้าทายต่อระบบการศึกษา ครอบครัว และสังคมในการพัฒนาเด็กและเยาวชนให้มีคุณภาพอย่างยั่งยืน จำเป็นต้องมีการบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วนเพื่อปรับเปลี่ยนค่านิยมและพัฒนาทักษะชีวิตอย่างเหมาะสม ทั้งครอบครัว โรงเรียน และสังคมต้องร่วมกันสร้างภูมิคุ้มกันทางปัญญาและคุณธรรมให้แก่เยาวชนไทยอย่างเป็นระบบ
ข้อสอบ
ข้อ 1
จากบทความ ปัญหาใดสะท้อน “ทุนมนุษย์ด้านปัญญา” ของเยาวชนไทยมากที่สุด
ก. IQ มีแนวโน้มลดลง
ข. เล่นอินเทอร์เน็ตมากขึ้น
ค. ขาดความภาคภูมิใจในชาติ
ง. มีพฤติกรรมเลียนแบบ
เฉลย: ก
เหตุผล: IQ เป็นตัวชี้วัดด้านสติปัญญาโดยตรง สะท้อนทุนมนุษย์เชิงปัญญาชัดเจนที่สุด
ข้อ 2
ข้อใดเป็น “ผลกระทบเชิงพฤติกรรม” มากกว่าปัจจัย
ก. วัตถุนิยม
ข. ความก้าวร้าวรุนแรง
ค. การแข่งขันสูง
ง. ขาดรากเหง้าทางวัฒนธรรม
เฉลย: ข
เหตุผล: ความก้าวร้าวเป็นพฤติกรรมที่แสดงออก ไม่ใช่ค่านิยมหรือสาเหตุเชิงโครงสร้าง
ข้อ 3
ผู้บริหารสถานศึกษาควรใช้แนวทางใดเหมาะสมที่สุดในการแก้ปัญหา “คิดแบบสำเร็จรูปและลอกเลียนแบบ”
ก. เพิ่มการบ้าน
ข. เน้นสอบปลายภาค
ค. จัดการเรียนรู้แบบโครงงานและคิดวิเคราะห์
ง. เพิ่มการท่องจำ
เฉลย: ค
เหตุผล: โครงงานพัฒนาทักษะคิดวิเคราะห์และการสร้างองค์ความรู้เอง
ข้อ 4
ปัจจัยใดสัมพันธ์กับ “ความเครียดจากการแข่งขัน” มากที่สุด
ก. อินเทอร์เน็ต
ข. วัตถุนิยม
ค. ขาดศีลธรรม
ง. ระบบการแข่งขันทางการศึกษา
เฉลย: ง
เหตุผล: ความเครียดเกิดจากโครงสร้างการแข่งขันโดยตรง
ข้อ 5
แนวทางใดเหมาะสมที่สุดในการแก้ปัญหา “ขาดภูมิคุ้มกันทางอารมณ์”
ก. SEL (Social Emotional Learning)
ข. เพิ่มคะแนนสอบ
ค. ลดกิจกรรมกลุ่ม
ง. เพิ่มการบ้านรายวัน
เฉลย: ก
เหตุผล: SEL เน้นพัฒนาทักษะอารมณ์ สังคม และการจัดการตนเอง
ข้อ 6
ข้อใดเป็น “ความเสี่ยงระยะยาว” ที่ร้ายแรงที่สุดต่อเยาวชน
ก. ใช้โซเชียลมีเดีย
ข. เป็นหนี้จากพนัน
ค. เรียนออนไลน์
ง. เล่นเกม
เฉลย: ข
เหตุผล: หนี้สินจากพนันกระทบอนาคตทางการเงินและชีวิตโดยตรง
ข้อ 7
หากโรงเรียนต้องการสร้าง “ความภาคภูมิใจในความเป็นไทย” ควรดำเนินการอย่างไร
ก. เพิ่มคะแนนวิชาหลัก
ข. ลดกิจกรรมวัฒนธรรม
ค. บูรณาการภูมิปัญญาและวัฒนธรรมท้องถิ่น
ง. เน้นภาษาอังกฤษเท่านั้น
เฉลย: ค
เหตุผล: การบูรณาการวัฒนธรรมช่วยสร้างอัตลักษณ์และความภาคภูมิใจ
ข้อ 8
ข้อใดเป็นการ “วิเคราะห์เชิงระบบ” ที่ถูกต้องที่สุด
ก. เด็กติดเกมเพราะเกม
ข. เด็กก้าวร้าวเพราะนิสัย
ค. ปัญหาเด็กเกิดจากอินเทอร์เน็ตอย่างเดียว
ง. ปัญหาเด็กเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกันทั้งครอบครัว โรงเรียน และสังคม
เฉลย: ง
เหตุผล: เป็นการมองเชิงระบบและสาเหตุหลายมิติ
ข้อ 9
บทบาทสำคัญของครูในการแก้ปัญหา “วัตถุนิยม” คือข้อใด
ก. สอนให้แข่งขันสูง
ข. ปลูกฝังคุณธรรมและความพอเพียง
ค. เพิ่มการสอบ
ง. เน้นคะแนนมากกว่ากระบวนการ
เฉลย: ข
เหตุผล: คุณธรรมและความพอเพียงช่วยลดค่านิยมวัตถุนิยม
ข้อ 10
แนวทางใดสะท้อน “การพัฒนาที่ยั่งยืนของเยาวชน” มากที่สุด
ก. เน้นสอบเข้ามหาวิทยาลัย
ข. เพิ่มการแข่งขัน
ค. บูรณาการความร่วมมือบ้าน–โรงเรียน–สังคม
ง. เน้นท่องจำเนื้อหา
เฉลย: ค
เหตุผล: การพัฒนาที่ยั่งยืนต้องอาศัยความร่วมมือทุกภาคส่วนอย่างเป็นระบบ