
จากปัจจัยต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากร ครอบครัวมีบุตรน้อยลง สภาพสังคมไทยที่ทำให้คนไม่อยากมีบุตร คนแต่งงานช้าลง กระทั่งมองถึงข้อจำกัดเรื่องเงินในการเลี้ยงลูกให้เติบโตในสภาพแวดล้อมที่ดี ทั้งหมดล้วนส่งผลทั้งทางตรงและทางอ้อมสู่ภาวะเจริญพันธุ์ต่ำกว่าระดับทดแทน หรือจำนวนเด็กเกิดใหม่มีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่อง

ในปี 2554 เด็กไทยเกิดใหม่ 796,104 คน คิดเป็น 1.24% ต่อประชากรทั้งประเทศ แต่หลังจากปี 2555 อัตราการเกิดค่อยๆ ลดลงจากราว 800,000 คน เหลือกว่า 700,000 คนในช่วงปี 2556-2560 ต่อมาอัตราการเกิดเหลือราว 600,000 - 500,000 คนในปี 2564 และในปี 2565 อัตราการเกิดกำลังจะต่ำกว่า 500,000 คนแล้ว
ปัจจุบันประเทศไทยเข้าสู่สังคมสูงวัยโดยสมบูรณ์ ประชากรผู้สูงอายุมีสัดส่วนมากกว่า 20% ของประชากรทั้งประเทศ ขณะที่เด็กอายุ 0-14 ปี มีสัดส่วนไม่ถึง 16% เท่านั้น
ที่มา ; ThaiPublica
ประเทศไทยกำลังเผชิญภาวะอัตราการเกิดลดลงอย่างต่อเนื่อง อันเป็นผลจากปัจจัยหลายด้าน ได้แก่ การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากร ครอบครัวมีบุตรน้อยลง การแต่งงานช้าลง รวมถึงทัศนคติของคนรุ่นใหม่ที่ไม่ต้องการมีบุตร และข้อจำกัดด้านเศรษฐกิจที่ทำให้การเลี้ยงดูบุตรให้มีคุณภาพเป็นเรื่องยาก ปัจจัยเหล่านี้ส่งผลให้ภาวะเจริญพันธุ์ของประเทศต่ำกว่าระดับทดแทนอย่างต่อเนื่อง
ข้อมูลสถิติชี้ว่า ปี 2554 ประเทศไทยมีเด็กเกิดใหม่ประมาณ 796,104 คน แต่หลังจากปี 2555 เป็นต้นมา อัตราการเกิดลดลงเรื่อย ๆ จากระดับราว 800,000 คน เหลือประมาณ 700,000 คนในช่วงปี 2556–2560 และลดลงต่อเนื่องเหลือประมาณ 600,000–500,000 คนในปี 2564 และคาดว่าในปี 2565 จะต่ำกว่า 500,000 คน
ผลกระทบสำคัญคือประเทศไทยเข้าสู่ “สังคมสูงวัยโดยสมบูรณ์” โดยมีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปมากกว่า 20% ของประชากรทั้งหมด ขณะที่เด็กอายุ 0–14 ปีมีสัดส่วนต่ำกว่า 16% สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนความท้าทายด้านโครงสร้างประชากรที่อาจส่งผลต่อแรงงาน เศรษฐกิจ และภาระการดูแลผู้สูงอายุในอนาคต จึงจำเป็นต้องมีนโยบายรองรับอย่างเป็นระบบทั้งด้านสังคม เศรษฐกิจ และครอบครัว
สาเหตุสำคัญของอัตราการเกิดลดลงคือข้อใด
ก. การเพิ่มขึ้นของแรงงานต่างชาติ
ข. การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรและทัศนคติ
ค. การพัฒนาเทคโนโลยีทางการแพทย์
ง. การขยายตัวของเมือง
เฉลย: ข
เหตุผล: บทความระบุชัดว่าทั้งโครงสร้างประชากรและทัศนคติการมีบุตรเป็นปัจจัยหลัก
ปีใดมีจำนวนเด็กเกิดใหม่ประมาณ 796,104 คน
ก. 2555
ข. 2554
ค. 2556
ง. 2560
เฉลย: ข
เหตุผล: ปี 2554 มีตัวเลขดังกล่าวตามบทความ
แนวโน้มจำนวนเด็กเกิดใหม่ของไทยเป็นอย่างไร
ก. เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง
ข. คงที่
ค. ลดลงต่อเนื่อง
ง. ผันผวนสูง
เฉลย: ค
เหตุผล: ข้อมูลแสดงการลดลงจาก 800,000 เหลือไม่ถึง 500,000
ประเทศไทยเข้าสู่สังคมสูงวัยโดยสมบูรณ์เมื่อใด
ก. เมื่อผู้สูงอายุเกิน 10%
ข. เมื่อผู้สูงอายุเกิน 15%
ค. เมื่อผู้สูงอายุเกิน 20%
ง. เมื่อผู้สูงอายุเกิน 25%
เฉลย: ค
เหตุผล: บทความระบุชัดว่ามากกว่า 20%
สัดส่วนเด็กอายุ 0–14 ปีในปัจจุบันเป็นอย่างไร
ก. มากกว่า 20%
ข. ประมาณ 18%
ค. ไม่ถึง 16%
ง. มากกว่า 25%
เฉลย: ค
เหตุผล: ระบุว่าเด็กมีสัดส่วนต่ำกว่า 16%
ผลกระทบสำคัญจากอัตราเกิดต่ำคือข้อใด
ก. เศรษฐกิจเติบโตเร็ว
ข. แรงงานเพิ่มขึ้น
ค. ภาระผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น
ง. การศึกษาเข้มแข็งขึ้น
เฉลย: ค
เหตุผล: สังคมสูงวัยทำให้ภาระดูแลผู้สูงอายุเพิ่ม
ปัจจัยทางเศรษฐกิจมีผลต่อการมีบุตรอย่างไร
ก. ทำให้คนมีบุตรมากขึ้น
ข. ไม่มีผล
ค. ทำให้ไม่อยากมีบุตร
ง. ทำให้ประชากรเพิ่มขึ้นทันที
เฉลย: ค
เหตุผล: ค่าใช้จ่ายสูงเป็นข้อจำกัดในการมีบุตร
ข้อใดเป็นแนวโน้มทางสังคมที่เกี่ยวข้องกับการเกิดต่ำ
ก. แต่งงานเร็วขึ้น
ข. ไม่แต่งงาน
ค. แต่งงานช้าลง
ง. มีบุตรหลายคน
เฉลย: ค
เหตุผล: บทความระบุชัดว่าแต่งงานช้าลง
ภาวะเจริญพันธุ์ต่ำกว่าระดับทดแทนหมายถึงอะไร
ก. เด็กเกิดมากกว่าผู้เสียชีวิต
ข. เด็กเกิดน้อยกว่าระดับที่ประชากรคงที่
ค. ประชากรเพิ่มเร็ว
ง. ไม่มีผลต่อประชากร
เฉลย: ข
เหตุผล: คืออัตราเกิดไม่พอทดแทนประชากรเดิม
แนวทางที่เหมาะสมต่อสถานการณ์นี้คือข้อใด
ก. ลดงบผู้สูงอายุ
ข. ส่งเสริมให้มีบุตรมากขึ้น
ค. ลดแรงงาน
ง. จำกัดการศึกษา
เฉลย: ข
เหตุผล: เพื่อแก้ปัญหาประชากรลดลงอย่างยั่งยืน