รัฐบาลขยับรื้อแผนปฏิรูปประเทศสร้างการเปลี่ยนแปลง

สำหรับ ‘แผนปฏิรูปประเทศ’ ภายใต้รัฐธรรมนูญปี 2560 หมวด 16 ว่าด้วย ‘การปฏิรูปประเทศ’ และพ.ร.บ.แผนและขั้นตอนการดำเนินการปฏิรูปประเทศ พ.ศ.2560

แต่แล้วล่าสุดคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 8 ธ.ค.ที่ผ่านมา มีมติเห็นชอบร่างปฏิรูปประเทศ ‘ฉบับปรับปรุง’ เพื่อให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (2561-2580) จัดทำโดยคณะกรรมการปฏิรูปประเทศทั้ง 13 ด้าน และได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติที่มีพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และรมว.กลาโหม เป็นประธาน แล้ว

อย่างไรก็ดี เพื่อให้แผนปฏิรูปบรรลุเป้าหมายในการปฏิรูปประเทศ เพื่อวางรากฐานประเทศไทยสู่ประเทศที่มีความสามัคคีปรองดอง มีการพัฒนาอย่างยั่งยืนตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และมีความสมดุล ประชาชนในสังคมมีโอกาสทัดเทียมกัน และมีคุณภาพชีวิตที่ดี รวมทั้งมีส่วนร่วมในการพัฒนาประเทศและการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข

แผนปฏิรูปฉบับปรับปรุงได้กำหนด ‘กิจกรรมปฏิรูปที่ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงต่อประชาชนอย่างมีนัยสำคัญ (Big Rock)’ ภายใต้แผนปฏิรูปประเทศทั้ง 13 แผน รวมทั้งสิ้น 62 กิจกรรม โดยมอบหมายหน่วยงานหลัก 36 แห่ง เป็นผู้รับผิดชอบ ซึ่งจะต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายใน 2 ปีข้างหน้า หรือภายในปี 2565 อาทิ

แผนปฏิรูปประเทศด้านการเมือง มีกิจกรรม Big Rock เช่น การส่งเสริมความรู้ทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข การสร้างความสามัคคีปรองดองสมานฉันท์ของคนในชาติ และการปรับปรุงโครงสร้างและเนื้อหาของรัฐธรรมนูญเพื่อการปฏิรูป เป็นต้น

แผนปฏิรูปประเทศด้านกระบวนการยุติธรรม มีกิจกรรม Big Rock เช่น การรับแจ้งความร้องทุกข์ต่างท้องที่ การจัดหาทนายความอาสาประจำสถานีตำรวจให้ครบทุกสถานีทั่วประเทศ ปฏิรูประบบการปล่อยตัวชั่วคราว และการบันทึกภาพและเสียงในการตรวจค้น จับกุม และการสอบปากคำในการสอบสวน เป็นต้น

แผนปฏิรูปประเทศด้านเศรษฐกิจ มีกิจกรรม Big Rock เช่น สร้างเกษตรมูลค่าสูง การส่งเสริมและพัฒนาการท่องเที่ยวมูลค่าสูง เพิ่มโอกาสของผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดเล็กในอุตสาหกรรมและบริการเป้าหมาย และการเป็นศูนย์กลางด้านการค้าและการลงทุนในภูมิภาค เป็นต้น

แผนปฏิรูปประเทศด้านสังคม มีกิจกรรม Big Rock เช่น การมีระบบการออมเพื่อสร้างหลักประกันรายได้หลังวัยเกษียณให้เพียงพอและครอบคลุมในกลุ่มแรงงานทั้งในและนอกระบบ การปฏิรูปการขึ้นทะเบียนคนพิการ การสร้างกลไกที่เอื้อให้ชุนชนเมืองจัดการตนเอง และการสร้างมูลค่าให้กับที่ดินที่รัฐจัดให้ประชาชน เป็นต้น

แผนปฏิรูปประเทศด้านการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบ กิจกรรม Big Rock เช่น การพัฒนาการบวนการยุติธรรมที่รวดเร็ว โปร่งใส ไม่เลือกปฏิบัติ ในการดำเนินคดีทุจริตทั้งภาครัฐและภาคเอกชน และการพัฒนามาตรการสกัดกั้นการทุจริตเชิงนโยบายในการดำเนินโครงการขนาดใหญ่ เป็นต้น

“เพื่อขับเคลื่อนกิจกรรม Big Rock ของร่างแผนปฏิรูปประเทศฉบับปรับปรุง ให้เกิดผลในทางปฏิบัติ จำเป็นต้องมีการจัดจัดสรรงบประมาณที่เหมาะสมและเพียงพอในการดำเนินการโครงการ เพื่อขับเคลื่อนงานผ่านหน่วยงานปฏิบัติที่ครอบคลุมทั้งส่วนกลางและระดับพื้นที่” ข้อเสนอของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติที่รายงานให้ครม.รับทราบ ระบุ

นอกจากนี้ เพื่อสนับสนุนการดำเนินการให้เป็นไปตามแผนปฏิรูปประเทศ มีข้อเสนอให้มีการยกร่างหรือปรับปรุงกฎหมายที่จำเป็น รวมทั้งสิ้น 45 ฉบับ โดยเป็นกฎหมายที่ยกร่างขึ้นใหม่ เช่น ร่างพ.ร.บ.ว่าด้วยการเสริมสร้างวัฒนธรรมทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตย พ.ศ...

ร่างพ.ร.บ.การมีส่วนร่วมของประชาชนในกระบวนการนโยบายสาธารณะ พ.ศ.... , ร่างพ.ร.บ.ระยะเวลาในการดำเนินงานของกระบวนการยุติธรรม พ.ศ... ,ร่างพ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดเกี่ยวกับเกี่ยวกับการขัดกันระหว่างผลประโยชน์ส่วนตัวและผลประโยชน์ส่วนรวม พ.ศ.... ,ร่างพ.ร.บ.บำเหน็จบำนาญแห่งชาติ พ.ศ.... ,ร่างพ.ร.ฎ.ว่าด้วยการยื่นบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินของเจ้าหน้าที่รัฐ พ.ศ.... และร่างพ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ พ.ศ... เป็นต้น

ขณะที่กฎหมายที่มีอยู่ในปัจจุบันซึ่งจะมีการปรับปรุง เช่น ปรับปรุงพ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ.2534 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ,ปรับปรุง พ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ.2551 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ,ปรับปรุงพ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ.2542 และการปรับปรุง พ.ร.บ.การประกอบธุรกิจคนต่างด้าว พ.ศ.2542 เป็นต้น

 ส่วนการผลักดันการยกร่างและปรับปรุงกฎหมายภายใต้แผนปฏิรูปประเทศทั้ง 45 ฉบับ ดำเนินการโดยคณะอนุกรรมการเร่งรัดกฎหมาย ภายใต้คณะกรรมการดำเนินการปฏิรูปกฎหมายในระยะเร่งด่วน ที่มี บวรศักดิ์ อุวรรณโณ เป็นประธาน

เหล่านี้เป็นความเคลื่อนไหวล่าสุดของรัฐบาลพล.อ.ประยุทธ์ ในการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ท่ามกลางกระแสการเรียกร้องให้มีการเปลี่ยนแปลงประเทศ ‘ขนานใหญ่’ ในยามนี้ 

ที่มา ; สำนักข่าวอิสรา วันอาทิตย์ ที่ 20 ธันวาคม 2563

สรุปสาระสำคัญ 
แผนปฏิรูปประเทศภายใต้รัฐธรรมนูญ พ.ศ.2560 ได้รับการปรับปรุงให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี โดยกำหนดเป้าหมายเพื่อสร้างความสามัคคี ความยั่งยืน ความสมดุล และโอกาสที่เท่าเทียมของประชาชน ภายใต้ระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข แผนฉบับปรับปรุงกำหนด “กิจกรรม Big Rock” จำนวน 62 กิจกรรม ครอบคลุม 13 ด้าน โดยมีหน่วยงานหลัก 36 แห่งรับผิดชอบ และต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในระยะเวลา 2 ปี

สาระสำคัญของการปฏิรูปครอบคลุมหลายมิติ เช่น ด้านการเมืองเน้นการสร้างความรู้และความปรองดอง ด้านยุติธรรมมุ่งความโปร่งใสและเข้าถึงได้ ด้านเศรษฐกิจเน้นการเพิ่มมูลค่าและขีดความสามารถการแข่งขัน ด้านสังคมมุ่งสร้างหลักประกันและความเท่าเทียม และด้านต่อต้านทุจริตเน้นความโปร่งใสและป้องกันเชิงระบบ

การขับเคลื่อนแผนจำเป็นต้องมีงบประมาณเพียงพอและการบูรณาการทุกระดับ พร้อมทั้งเสนอการยกร่างและปรับปรุงกฎหมายรวม 45 ฉบับ เพื่อสนับสนุนการปฏิรูปให้เกิดผลในทางปฏิบัติ โดยมีกลไกเร่งรัดกฎหมายเป็นตัวขับเคลื่อนสำคัญ สะท้อนความพยายามของรัฐในการปฏิรูปประเทศอย่างเป็นระบบและตอบสนองต่อความต้องการเปลี่ยนแปลงของสังคม

ข้อสอบ

ข้อ 1 เป้าหมายหลักของแผนปฏิรูปประเทศคือข้อใด
ก. เพิ่มรายได้ภาครัฐ
ข. สร้างความสมดุลและโอกาสเท่าเทียม
ค. ลดจำนวนหน่วยงานรัฐ
ง. เพิ่มการลงทุนต่างชาติ
เฉลย: ข
เหตุผล: เน้นความยั่งยืน สมดุล และโอกาสที่เท่าเทียมของประชาชน

ข้อ 2 “Big Rock” หมายถึงข้อใด
ก. โครงการขนาดใหญ่ด้านโครงสร้างพื้นฐาน
ข. กิจกรรมสำคัญที่สร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงนัยสำคัญ
ค. นโยบายระยะยาว
ง. แผนงานระดับท้องถิ่น
เฉลย: ข
เหตุผล: เป็นกิจกรรมหลักที่ส่งผลต่อประชาชนอย่างชัดเจน

ข้อ 3 ระยะเวลาการดำเนินกิจกรรม Big Rock คือเท่าใด
ก. 1 ปี
ข. 2 ปี
ค. 5 ปี
ง. 20 ปี
เฉลย: ข
เหตุผล: กำหนดให้เสร็จภายใน 2 ปี

ข้อ 4 การปฏิรูปด้านยุติธรรมเน้นเรื่องใดมากที่สุด
ก. เพิ่มงบประมาณศาล
ข. ความรวดเร็ว โปร่งใส และเข้าถึงได้
ค. เพิ่มโทษทางอาญา
ง. ลดจำนวนคดี
เฉลย: ข
เหตุผล: มุ่งความเป็นธรรมและความโปร่งใส

ข้อ 5 ข้อใดสอดคล้องกับการปฏิรูปเศรษฐกิจ
ก. ลดการส่งออก
ข. เพิ่มเกษตรมูลค่าสูง
ค. ยกเลิก SME
ง. จำกัดการลงทุน
เฉลย: ข
เหตุผล: เน้นเพิ่มมูลค่าและขีดความสามารถแข่งขัน

ข้อ 6 ปัจจัยสำคัญในการขับเคลื่อนแผนให้สำเร็จคือข้อใด
ก. การโฆษณา
ข. งบประมาณเพียงพอและการบูรณาการ
ค. การลดภาษี
ง. การเพิ่มกฎหมาย
เฉลย: ข
เหตุผล: ต้องมีทรัพยากรและความร่วมมือทุกระดับ

ข้อ 7 การปฏิรูปด้านสังคมมุ่งเน้นเรื่องใด
ก. การเพิ่มประชากร
ข. หลักประกันรายได้และความเท่าเทียม
ค. การลดสวัสดิการ
ง. การย้ายถิ่น
เฉลย: ข
เหตุผล: เน้นคุณภาพชีวิตและความครอบคลุม

ข้อ 8 จำนวนกฎหมายที่ต้องยกร่าง/ปรับปรุงคือเท่าใด
ก. 13 ฉบับ
ข. 36 ฉบับ
ค. 45 ฉบับ
ง. 62 ฉบับ
เฉลย: ค
เหตุผล: ระบุชัดว่ามี 45 ฉบับ

ข้อ 9 จุดเน้นของการปฏิรูปด้านการเมืองคือข้อใด
ก. เพิ่มพรรคการเมือง
ข. สร้างความรู้และความปรองดอง
ค. ลดการเลือกตั้ง
ง. จำกัดสิทธิประชาชน
เฉลย: ข
เหตุผล: มุ่งสร้างความเข้าใจและสมานฉันท์

ข้อ 10 หากผู้บริหารสถานศึกษานำแนวคิด Big Rock ไปใช้ ควรทำอย่างไร
ก. ทำหลายโครงการเล็ก
ข. เลือกกิจกรรมสำคัญที่กระทบผู้เรียนสูง
ค. ทำตามคำสั่งเท่านั้น
ง. เน้นเอกสาร
เฉลย: ข
เหตุผล: Big Rock คือการโฟกัสสิ่งสำคัญที่เกิดผลจริง

ความเห็นของผู้ชม