รัฐมนตรีการศึกษาร่วมกำหนดทิศทางการศึกษาไทยหลังโควิด19

เมื่อวันที่ 27 กันยายน  สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) น.ส.ตรีนุช เทียนทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) เป็นประธานจัดประชุมมหกรรมการศึกษาไทย “Education in Thailand” ในรูปแบบออนไลน์ ผ่านโปรแกรม Cisco Webex meeting  โดยมี ศ.เกียรติคุณ นพ.เกษม วัฒนชัย องคมนตรี คุณหญิงกัลยา โสภณพนิช , นางกนกวรรณ วิลาวัลย์ รัฐมนตรีช่วยว่าการศธ.  นายสุวิทย์  เมษินทรีย์ อดีต รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษาวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ร่วมเปิดการประชุม มอบนโยบาย และปาฐกถาพิเศษ

 น.ส.ตรีนุช กล่าวเปิดการประชุมและมอบนโยบายการศึกษา ประจำปีงบประมาณ 2565 ตอนหนึ่ง ว่า สกศ.ถือเป็นองค์กรสำคัญในการกำหนดทิศทางการศึกษาของประเทศ ซึ่งตนขอให้ สกศ.ประเมินผลการดำเนินงานของแผนปฏิรูปการศึกษา 5 ปีที่ผ่านมา และการขับเคลื่อนแผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ที่ 11 เรื่อง การพัฒนาศักยภาพคนตลอดช่วงชีวิต และ 12 เรื่องการพัฒนาการเรียนรู้ เพื่อนำผลมาใช้ขับเคลื่อนการศึกษา และสนับสนุนการดำเนินงานของกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ขณะเดียวกัน สำหรับนโยบายการจัดการศึกษาทั้ง 12 ข้อ และ นโยบายเร่งด่วน(Quick Win) อีก 7 ด้าน ของตนนั้น มีเป้าหมายหลักสำคัญครอบคลุม 4 เรื่องหลัก คือ 

• การพัฒนาการศึกษาที่มีคุณภาพ 
• การลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา 
• การเพิ่มประสิทธิภาพการศึกษาโดย Big Data ซึ่งการจัดเก็บข้อมูลถือเป็นหัวใจสำคัญอย่างยิ่ง และ
• การสร้างอาชีพสร้างคนให้เหมาะกับงานและตลาดแรงงาน 

อย่างไรก็ตามในสถานการณ์ปัจจุบันที่มีการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 หรือโควิด-19 ทำให้การใช้ชีวิต และการเรียนรู้เปลี่ยนแปลงไปโดยสิ้นเชิง จึงเป็นโจทย์สำคัญให้ สกศ.เตรียมข้อมูล และแนวทาง ที่จะช่วยสนับสนุนองคาพยพ การจัดการศึกษาของ ศธ. เช่น การเตรียมความพร้อม การเปิดภาคเรียน หรือการจัดการเรียนการสอนที่ต้องจัดหลังจากนี้การประเมินและวัดผลผู้เรียนอย่างไรให้สอดคล้องกับสถานการณ์

 คุณหญิงกัลยา กล่าวว่า ปีงบประมาณ 2565 ตนมีนโยบายที่อยากให้ทุกคนร่วมกันขับเคลื่อนโครงการ Coding for All คนไทยต้องเรียนรู้ Coding โดย ศธ. จะมีการขยายกลุ่มเป้าหมายการเรียนรู้ ให้ครอบคลุมทุกกลุ่ม ทุกช่วงวัย ซึ่งปัจจุบันเราอบรมครูของ ศธ.ได้มากกว่า 300,000 คนแล้ว มีการปรับการเรียนรู้ สเต็มศึกษา (STEM) เป็น STEAM โดยเพิ่มเรื่องของ Arts หรือ คุณธรรม ศีลธรรม จริยธรรม วัฒนธรรม ประเพณีที่ดีงาม ซึ่งเป็นต้นทุนของคนไทย เข้าไปผสานกับการเรียนสะเต็มศึกษา และเดินหน้าดำเนินโครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบ เพื่อให้คนไทยทุกช่วงชั้นได้เรียนรู้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี นวัตกรรมอย่างเท่าเทียม และมีคุณภาพ ถือเป็นการขยายโอกาสให้นักเรียนได้เข้าถึงการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ด้านนางกนกวรรณ กล่าวว่า สถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 ใน 2 ปีนี้ ได้บอกอะไรกับศธ. และประชาชนมากมาย ว่า มิติการจัดการศึกษาจะไม่ได้มองแต่การศึกษาในระบบเท่านั้น แต่ต้องมองถึงการศึกษานอกระบบ และการศึกษาเอกชนด้วย ซึ่งจากการลงพื้นห่างไกล ทำให้เห็นว่าการแพร่ระบาดของโควิด-19 ทำให้เกิดความเหลื่อมล้ำมากขึ้น จำเป็นที่ ศธ.ต้องร่วมกับทุกภาคส่วนในการจัดการศึกษาให้มีประสิทธิภาพ ส่งเสริมการเรียนรู้ทุกมิติ ต้องสร้างเด็กให้เป็นนวัตกรน้อย  เป็นนักคิด และนักปฏิบัติ  การส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้ตลอดชีวิตมีความสำคัญอย่างมาก การศึกษานอกระบบจะต้องไม่ใช่เน้นแต่การเรียนแบบการศึกษาพื้นฐานเท่านั้น ต้องให้บริการประชาชนที่เข้ามาอย่างหลากหลายรูปแบบ และสอดคล้องกับความต้องการของประชาชนในแต่ละพื้นที่  เพื่อให้เกิดการศึกษาตลอดชีวิตอย่างยั่งยืน นอกจากนี้ในเรื่องการศึกษาเอกชน เราจะต้องทำให้เรื่องค่าใช้จ่ายรายหัวให้เป็นระบบมากขึ้น เพื่อสะท้อนภาพแห่งความเป็นจริงในการลงทุนทางการศึกษา และดูแลให้โรงเรียนเอกชนได้รับการพัฒนา ผู้ปกครองก็มีความสุข นักเรียนก็มีความสุข

จากนั้น ศ.เกียรติคุณ นพ.เกษม กล่าวตอนหนึ่งในปาฐกถาพิเศษ เรื่องการศึกษาเพื่อความยั่งยืน ตอนหนึ่งว่า การจัดการศึกษาเป็นตัวตัดสินว่าประเทศไหนจะเจริญก้าวหน้าและยั่งยืนแค่ไหน เราจัดจัดการศึกษาไปทำไม ถ้าบ่อนทำลายความเป็นไทยไปทุกขณะ ซึ่งทุกประเทศมีเป้าหมายการศึกษา คือ ต้องการสร้างความยั่งยืน ในความเป็นอารยธรรม วัฒนธรรมของเขาเสมอ ซึ่งประเทศไทยก็เช่นกัน เราต้องทำให้มีความยั่งยืนในความเป็นไทย–ครอบครัว–ชุมชน และความยั่งยืนขององค์กรทั้งรัฐและเอกชน ซึ่ง ศธ. และ อว.ต้องสนับสนุนดูแลภาพรวมของการศึกษา ขณะเดียวกัน สกศ. ถือเป็นหัวใจ เป็นมันสมอง และดูแลปรับปรุงการศึกษาให้ทันสมัยอยู่เสมอ ระบบการแนะแนวต้องทำให้เด็กมีเป้าหมายในชีวิต มีสัมมาอาชีวะ แนะแนวการเป็นคนดี ไม่ใช่แนะแนวจะต้องเรียนต่อในด้านใดเท่านั้น สิ่งที่ตนของฝาก ศธ. อว. และ สกศ. มี 5 เรื่อง คือ 

• เรื่องประวัติชนชาติไทย ต้องสืบสานให้ยั่งยืน 
• วิเคราะห์สังคมไทยในปัจจุบัน 
• นำพระบรมราโชบายด้านการศึกษา ของรัชกาลที่ 10 ทั้ง 4 ด้าน ไปปฏิบัติ  
• สานต่อปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และ 
• ศึกษาเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) ของสหประชาชาติ

ขณะที่นายสุวิทย์  กล่าวปาฐกถาพิเศษ เรื่องการศึกษาไทยหลังโควิด-19 ตอนหนึ่งว่า เราจะต้องปรับเปลี่ยนระบบการศึกษาไทยเพื่อให้สอดรับกับพลวัตโลกหลังโควิด ใน 7 เรื่อง คือ 

• อยู่ในโลกที่ไม่ใช่ใบเดิม โดยปรับเปลี่ยน Mindset ก่อนเปลี่ยน Skill-Set  
• ท่องโลกกว้าง เรียนรู้เชิงประจักษ์ จาก My School is My World สู่  My World is My School
• เติมเต็มศักยภาพ มุ่งสิ่งที่ชอบ ทำสิ่งที่ใช่  จาก Basic Academic Disciplines สู่ Personalized Education
• ผนึกกำลัง ร่วมรังสรรค์ จาก Teacher-Centric Education สู่ Teacher / Parent / Youth Partnership  
• รับมือกับการเรียนรู้ตลอดชีวิต จาก 3-Stage Life สู่ Multi-Stage Life  
• เตรียมพร้อมสู่การเรียนรู้ในหลากหลายรูปแบบ จาก On-Site / Online Education สู่ Hybrid Education และ 
• เสริมปัญญามนุษย์ด้วยปัญญาประดิษฐ์ จาก Human / Artificial Inteligences  สู่ Collaborative Intelligences

ด้าน นายอำนาจ วิชยานุวัติ เลขาธิการ สกศ. กล่าวว่า การจัดประชุมมหกรรมการศึกษาไทย เพื่อเป็นเวทีสาธารณะในการเผยแพร่องค์ความรู้ทางการศึกษาของ สกศ.และคณะกรรมการสภาการศึกษา ที่ได้ดำเนินการในปีงบฯ 2564 รวมทั้งเป็นพื้นที่สำหรับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจากทุกภาคส่วนมาร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และพัฒนาการศึกษาไทยร่วมกัน โดยได้ปรับรูปแบบเป็นการประชุมออนไลน์ เพื่อลดการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 จัดประชุมระหว่างวันที่ 27 – 29 กันยายน 2564 ประกอบไปด้วย 4 ประเด็น 17 หัวข้อการประชุม ดังนี้ 

ประเด็นที่ 1 ประเด็นร่วมสมัยทางการศึกษา จำนวน 4 หัวข้อ

ประเด็นที่ 2 การศึกษาตลอดช่วงชีวิต จำนวน 5 หัวข้อ 

ประเด็นที่ 3 การปฏิรูปประเทศด้านการศึกษา จำนวน 6 หัวข้อและ

ประเด็นที่ 4 ห้องปฏิบัติการทางนโยบาย (Policy Lab) จำนวน 2 หัวข้อ

ที่มา ; มติชนออนไลน์

สรุปสาระสำคัญ 

การประชุมมหกรรมการศึกษาไทย “Education in Thailand” จัดโดยสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) ผ่านระบบออนไลน์ เพื่อขับเคลื่อนนโยบายการศึกษาไทยภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ โดยเน้นการประเมินผลแผนปฏิรูปการศึกษา 5 ปี และการนำข้อมูลไปใช้พัฒนานโยบาย กระทรวงศึกษาธิการกำหนดเป้าหมายหลัก 4 ด้าน ได้แก่ การยกระดับคุณภาพการศึกษา การลดความเหลื่อมล้ำ การใช้ Big Data เพิ่มประสิทธิภาพ และการผลิตกำลังคนให้สอดคล้องตลาดแรงงาน

ในบริบทโควิด-19 การศึกษาต้องปรับตัวทั้งการเรียนการสอน การประเมินผล และการบริหารจัดการ พร้อมส่งเสริม Coding for All ขยายการเรียนรู้ STEM เป็น STEAM โดยเพิ่มมิติศิลปะ คุณธรรม วัฒนธรรม และพัฒนาโครงการวิทยาศาสตร์พลังสิบเพื่อยกระดับการเข้าถึงความรู้

ด้านการศึกษานอกระบบและเอกชนมุ่งลดความเหลื่อมล้ำ ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต และพัฒนาผู้เรียนให้เป็นนวัตกร นักคิด และนักปฏิบัติ ขณะเดียวกันเน้นความยั่งยืนของความเป็นไทย ครอบครัว ชุมชน และสอดคล้อง SDGs รวมถึงปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

หลังโควิด การศึกษาต้องปรับสู่โลกใหม่ เช่น เปลี่ยน Mindset สู่ Personalized Learning, Hybrid Learning, การเรียนรู้ตลอดชีวิต และการใช้ AI ร่วมกับมนุษย์ เพื่อสร้างระบบการศึกษาที่ทันสมัยและยั่งยืน

ข้อสอบ

ข้อ 1

เป้าหมายหลัก 4 ด้านของนโยบาย ศธ. คือข้อใด
ก. เพิ่มจำนวนครูและโรงเรียน
ข. คุณภาพ–ลดเหลื่อมล้ำ–Big Data–แรงงาน
ค. สร้างโรงเรียนประจำทุกจังหวัด
ง. เน้นสอบแข่งขันระดับชาติ

เฉลย: ข
เหตุผล: เน้นพัฒนาคุณภาพ ลดความเหลื่อมล้ำ ใช้ข้อมูล และผลิตกำลังคนตรงตลาดแรงงาน

ข้อ 2

บทบาทสำคัญของ สกศ. คือข้อใด
ก. จัดสอบครูผู้ช่วย
ข. บริหารโรงเรียนเอกชน
ค. กำหนดทิศทางและประเมินนโยบายการศึกษา
ง. ผลิตตำราเรียน

เฉลย: ค
เหตุผล: สกศ.ทำหน้าที่กำหนดทิศทางและประเมินผลนโยบายการศึกษา

ข้อ 3

แนวคิด “Coding for All” สอดคล้องกับข้อใดมากที่สุด
ก. จำกัดเฉพาะนักเรียนสายวิทย์
ข. ลดวิชาคอมพิวเตอร์
ค. ขยายการเรียนรู้ดิจิทัลทุกช่วงวัย
ง. ยกเลิกการเรียน STEM

เฉลย: ค
เหตุผล: มุ่งให้ทุกกลุ่มเรียนรู้ Coding อย่างทั่วถึง

ข้อ 4

การเปลี่ยน STEM เป็น STEAM เพิ่มองค์ประกอบใด
ก. กีฬา
ข. ศิลปะ คุณธรรม วัฒนธรรม
ค. การสอบ
ง. ภาษาอังกฤษเท่านั้น

เฉลย: ข
เหตุผล: เพิ่ม Arts และมิติคุณธรรมวัฒนธรรม

ข้อ 5

ผลกระทบสำคัญของโควิด-19 ต่อการศึกษา คือข้อใด
ก. ลดจำนวนผู้เรียน
ข. เพิ่มความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา
ค. ยกเลิกการเรียนออนไลน์
ง. ลดบทบาทเทคโนโลยี

เฉลย: ข
เหตุผล: โควิดทำให้ความเหลื่อมล้ำเพิ่มขึ้นชัดเจน

ข้อ 6

แนวคิด “Hybrid Education” หมายถึงข้อใด
ก. เรียนเฉพาะในห้องเรียน
ข. เรียนออนไลน์เท่านั้น
ค. ผสมผสาน On-site และ Online
ง. เรียนด้วยหนังสือเท่านั้น

เฉลย: ค
เหตุผล: Hybrid คือการเรียนแบบผสมหลายรูปแบบ

ข้อ 7

เป้าหมายการเรียนรู้หลังโควิดที่สำคัญคือข้อใด
ก. เน้นท่องจำ
ข. เน้นสอบแข่งขัน
ค. Personalized Education
ง. ลดเทคโนโลยี

เฉลย: ค
เหตุผล: มุ่งการเรียนรู้เฉพาะบุคคลตามศักยภาพ

ข้อ 8

แนวคิดสำคัญของ ศ.นพ.เกษม คือข้อใด
ก. ลดบทบาทวัฒนธรรม
ข. พัฒนาความยั่งยืนของความเป็นไทย
ค. เน้นเศรษฐกิจล้วน
ง. ลดการแนะแนวอาชีพ

เฉลย: ข
เหตุผล: เน้นความยั่งยืนของชาติ วัฒนธรรม และสังคมไทย

ข้อ 9

แนวทาง “Multi-Stage Life” หมายถึงข้อใด
ก. เรียนจบครั้งเดียว
ข. การเรียนรู้ตลอดชีวิตหลายช่วง
ค. เรียนเฉพาะวัยเด็ก
ง. ลดการเรียนรู้ผู้ใหญ่

เฉลย: ข
เหตุผล: การเรียนรู้ตลอดชีวิตในหลายช่วงวัย

ข้อ 10

การใช้ AI ในการศึกษาตามแนวคิดหลังโควิด คือข้อใด
ก. แทนที่ครูทั้งหมด
ข. ลดการเรียนรู้
ค. ใช้ร่วมกับมนุษย์ (Collaborative Intelligence)
ง. ไม่ใช้เทคโนโลยี

เฉลย: ค
เหตุผล: เน้นการทำงานร่วมกันระหว่างมนุษย์และ AI

ความเห็นของผู้ชม