ปริญญาไม่สำคัญเท่าทักษะ แต่ปริญญาเพิ่มโอกาสกว่า
ปัจจุบันมีคนจำนวนมากเรียนไม่จบปริญญา บางคนอาจมีปัญหาทางครอบครัว ปัญหาค่าใช้จ่าย จึงเลือกหยุดเรียนแล้วออกไปหางานทำ แต่อีกหลายคนแม้จะมีโอกาสเรียนจนจบปริญญาตรี หากก็มีคำถามว่าเมื่อได้ปริญญามาแล้วจะออกไปต่อกรกับคนที่จบจากสถาบันระดับแนวหน้าได้หรือเปล่า จึงเลือกที่จะออกไปหาประสบการณ์หลังจบระดับ ปวช. หรือ ปวส. และไม่ได้กลับมาสานต่อการเรียนในระดับที่สูงขึ้น เนื่องจากระบบการศึกษาไม่เอื้ออำนวยให้หยุดเรียนออกไปทำงานแล้วกลับมาเรียนต่อได้โดยไม่ต้องเริ่มต้นใหม่ หรือ หากเรียนในระดับมหาวิทยาลัยขาดเรียนเกินกำนหดก็จะต้องถูกรีไทร์
แม้หลายคนจะบอกว่าปริญญาไม่สำคัญเท่ากับการมีทักษะ และเลือกที่จะออกไปหางานทำแทนการเรียนให้จบปริญญา แต่คนที่มีใบปริญญาย่อมเพิ่มโอกาสในการทำเรื่องต่างๆ ได้มากกว่าคนที่ไม่มีใบปริญญา เช่น มีโอกาสถ่ายทอดความรู้ในฐานะอาจารย์พิเศษ มีโอกาสปรับเพิ่มรายได้สูงกว่าคนที่มีฝีมือระดับเดียวกัน เป็นต้น
จึงนับเป็นเรื่องที่น่ายินดีที่เมื่อวันที่ 1 เมษายน 2565 ที่ผ่านมา ศ.(พิเศษ) ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ รมว.การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ได้ออกมาเปิดเผยว่า ขณะนี้ อว.ได้ประกาศกฎกระทรวงว่าด้วยมาตรฐานการอุดมศึกษา ซึ่งเป็นไปตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เพื่อส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาและยกระดับการศึกษาระดับอุดมศึกษาของประเทศ พัฒนากำลังคนของประเทศให้มีความเชี่ยวชาญตามสาขาวิชาการหรือวิชาชีพที่ตนถนัด สามารถตอบสนองต่อความต้องการของประเทศและสร้างขีดความสามารถการแข่งขันในระดับโลกได้
โดยกฎกระทรวงว่าด้วยมาตรฐานการอุดมศึกษา ประกอบด้วยวัตถุประสงค์สำคัญ 5 เรื่อง ได้แก่
1. มาตรฐานการจัดการศึกษาระดับอุดมศึกษา
2. มาตรฐานหลักสูตรการศึกษาระดับอุดมศึกษา
3. มาตรฐานการขอตำแหน่งทางวิชาการในสถาบันอุดมศึกษา
4. กำหนดมาตรฐานการอุดมศึกษาอื่น และ
5. มาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา
เพื่อให้คนทั่วไปเข้าในวัตถุประสงค์ดังกล่าว ศ.นพ.ดร.สิริฤกษ์ ทรงศิวิไล ปลัด อว. ได้อธิบายเพิ่มเติมเกี่ยวกับกฎกระทรวงว่าด้วยมาตรฐานการอุดมศึกษา ดังนี้
เรื่องแรก มาตรฐานการจัดการศึกษาระดับอุดมศึกษา มีการปรับให้การจัดตั้งและมาตรฐานสถาบันอุดมศึกษาสอดคล้องกับโลกยุคใหม่ เช่น ไม่เน้นสิ่งปลูกสร้างแต่เน้นด้านโครงสร้างพื้นฐานที่เอื้อประโยชน์ต่อการเรียนรู้ที่ทันสมัย และยังมุ่งเน้นวัตถุประสงค์เดิมใน 4 เรื่อง คือ การจัดการเรียนการสอน การวิจัยและสร้างนวัตกรรม การบริการสังคม และการทำนุบำรุงศิลปะและวัฒนธรรม
เรื่องที่สอง มาตรฐานหลักสูตรการศึกษาระดับอุดมศึกษา มีการปรับเกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรเพื่อให้มีความยืดหยุ่นและตอบสนองต่อสังคมและเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงไป เช่น ยกเลิกเกณฑ์กลางระยะเวลาเรียน การเทียบโอนหน่วยกิต การสะสมหน่วยกิต ซึ่งสามารถนำผลลัพธ์การเรียนรู้มาสะสมในคลังหน่วยกิตเพื่อขอรับคุณวุฒิหรือปริญญาได้ โดยไม่จำกัดเรื่องอายุ คุณวุฒิของผู้เรียน และระยะเวลาในการเรียน ทำให้เกิดความยืดหยุ่นในระบบของหลักสูตรและตอบสนองต่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต
เรื่องที่สาม มาตรฐานการขอตำแหน่งทางวิชาการในสถาบันอุดมศึกษา โดยเปิดโอกาสให้การขอตำแหน่งทางวิชาการมีความหลากหลายมากขึ้น ขณะเดียวกันยังเปิดให้สถาบันอุดมศึกษาอาจมีตำแหน่งทางวิชาการที่เรียกชื่ออย่างอื่นได้ นอกเหนือจากตำแหน่งทางวิชาการที่ประกาศในกฎกระทรวง และยังกำหนดให้สถาบันอุดมศึกษาสามารถกำหนดมาตรการลงโทษผู้ขอตำแหน่งทางวิชาการที่กระทำผิดทางจริยธรรมและจรรยาบรรณทางวิชาการได้ เรื่องที่สี่ กำหนดมาตรฐานการอุดมศึกษาอื่น เป็นกฎกระทรวงที่เปิดให้มีการกำหนด “มาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา” เป็นมาตรฐานอื่นในมาตรฐานการอุดมศึกษา เพื่อใช้เป็นเกณฑ์ในการส่งเสริม การกำกับดูแล การตรวจสอบ ติดตามและประเมินผล และการประกันคุณภาพการศึกษาระดับอุดมศึกษา เรื่องสุดท้าย มาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา ซึ่งใช้ในการส่งเสริม การกำกับดูแล การตรวจสอบ ติดตามและประเมินผล และการประกันคุณภาพการศึกษาระดับอุดมศึกษา โดยจะกำหนดเรื่องผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้สำเร็จการศึกษาใน 4 ด้าน คือ ความรู้ ทักษะ จริยธรรม และลักษณะบุคคล ซึ่งจะเปลี่ยนแปลงระบบการเรียนรู้แบบเดิม ที่จะไม่ได้วัดผลแค่ความรู้อย่างเดียว แต่จะต้องมีทักษะในด้านอื่นๆ ด้วย เพื่อที่เมื่อเรียนจบแล้วสามารถทำงานที่สอดคล้องกับระบบเศรษฐกิจและสังคมสมัยใหม่ สามารถนำผลการเรียนรู้หรือประสบการณ์จากการเรียนรู้มาเทียบโอนหน่วยกิตเก็บสะสมไว้เพื่อขอรับคุณวุฒิได้ จากวัตถุประสงค์ทั้ง 5 เรื่อง จึงเป็นการเปิดโอกาสให้ทุกคนสามารถเรียนรู้ได้ตลอดชีวิต โดยไม่มีการรีไทร์หากเรียนไม่จบตามกำหนด แถมยังสามารถนำประสบการณ์การทำงานไปเทียบเป็นหน่วยกิตที่เรียกว่า “เครดิตแบงก์” ได้อีกด้วย ถือเป็นหนึ่งผลงานของ อว. ในด้านการปฏิรูปการศึกษาระดับอุดมศึกษา ยกระดับการพัฒนากำลังคนของประเทศให้แข่งขันได้ในระดับโลก เปิดโอกาสคนรุ่นใหม่มีโอกาสทำงานไปด้วย เรียนไปด้วย โดยไม่สูญเสียโอกาสในการได้รับใบปริญญา โดย กฎกระทรวงว่าด้วยมาตรฐานการอุดมศึกษาจะมีผลใช้บังคับหลัง 180 วันจากวันที่ประกาศ บทความ ปริญญา ที่หายไป โดย Jaturong Kobkaew กฎกระทรวงว่าด้วยมาตรฐานการอุดมศึกษา ที่มา ; SALKA