ปี 2563 ปีแห่งการเปลี่ยนแปลงสู่สังคมดิจิทัล

ปี 2563 ที่เพิ่งผ่านพ้นไป เป็นปีที่ผู้คนปรับตัวเข้าสู่ชีวิตการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลมากที่สุด สาเหตุหลักเกิดจากโควิด-19 ที่ทำให้เกิดการล็อกดาวน์และผู้คนต้องหันมาพึ่งเทคโนโลยีดิจิทัลกันมากขึ้น รูปแบบการทำงานเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก คนทำงานคุ้นเคยกับการประชุมออนไลน์ สามารถใช้เครื่องมือได้อย่างคล่องแคล่วขึ้น ทั้งที่ก่อนหน้านั้น หลายคนแทบไม่เคยรู้จักการใช้เครื่องมือเหล่านี้

เทคโนโลยีอย่าง Zoom หรือ Microsoft Meet กลายเป็นเครื่องมือที่นำมาใช้เป็นส่วนหนึ่งของงานในสำนักงาน การเก็บเอกสารก็เปลี่ยนแปลงไป ลดการใช้กระดาษ มีการเก็บไฟล์ต่างๆ ขึ้นไปไว้บน Cloud มากขึ้น และมีการส่งไฟล์เอกสารผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์มากขึ้น

ผมเห็นการเปลี่ยนแปลงมากมายในการทำงาน ทุกองค์กรที่ผมทำงานร่วมอยู่สามารถปรับตัวเองมาทำงานและประชุมออนไลน์ได้ บางการประชุมที่มีผู้ใหญ่เข้าร่วมก็สามารถใช้เครื่องมือได้อย่างคล่องตัวและดำเนินการประชุมได้อย่างมีประสิทธิภาพเสมือนการประชุมปกติ และหลายท่านสามารถบริหารการประชุมได้ดีกว่าคนรุ่นใหม่ที่เก่งด้านเทคโนโลยี

ความพยายามที่จะผลักดันให้เกิดการเรียนการสอนออนไลน์มาหลายปี เริ่มสัมฤทธิผลปีนี้ โรงเรียนและมหาวิทยาลัยต่างต้องทำการสอนออนไลน์ช่วงล็อกดาวน์ เพราะเป็นภาคบังคับ แม้จะมีเสียงสะท้อนว่า บางวิชาการสอนออนไลน์ผู้สอนยังทำไม่ดี แต่ก็จำเป็นต้องมีการพัฒนาให้ดีกว่านี้ ซึ่งนับเป็นจุดเริ่มต้นที่ดี และแม้จะผ่านช่วงการล็อกดาวน์ไปแล้ว การเรียนการสอนในหลายวิชายังเป็นแบบผสมผสานที่มีทั้งการสอนตามปกติและระบบออนไลน์ ผู้เรียนเริ่มคุ้นเคยกับการหาความรู้ผ่านสื่อออนไลน์มากขึ้นจนกลายเป็น New normal และเริ่มมีคำถามเกี่ยวกับรูปแบบการศึกษาในระบบเดิมว่าจะคงอยู่รอดได้หรือไม่ในบางสาขาวิชา ที่ผู้เรียนอาจไปศึกษาจากระบบออนไลน์มากขึ้น

ปีนี้เป็นปีที่รัฐบาลผลักดันโครงการกระตุ้นเศรษฐกิจต่างๆ มากมาย ทั้งโครงการ “เราไม่ทิ้งกัน” (เงินเยียวยา 5,000 บาท) โครงการ “เราเที่ยวด้วยกัน” และล่าสุดโครงการ “คนละครึ่ง” โครงการเหล่านี้ทำให้ประชาชนต้องเข้ามาใช้ระบบดิจิทัลทั้งการลงทะเบียนหรือการชำระเงิน ทำให้ผู้คนในประเทศทุกระดับทุกท้องที่คุ้นเคยกับการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลมากขึ้น ซึ่งนอกเหนือจากโครงการเหล่านี้แล้วยังต้องใช้โปรแกรมเพื่อป้องกันการระบาดของโควิดอย่าง โปรแกรม “ไทยชนะ” หรือล่าสุดคือ “หมอชนะ” จนทำให้การใช้ QR code การชำระเงินออนไลน์ได้กลายเป็นเรื่องปกติในสังคมแล้ว

ปีนี้เป็นปีที่ผมเองใช้บริการออนไลน์เป็นจำนวนมาก ทั้งการสั่งอาหารออนไลน์ การซื้อของออนไลน์ รวมถึงการชำระเงินออนไลน์ ที่เพิ่มขึ้นจากปีก่อนๆ หลายสิบเท่าตัว ซึ่งก็เชื่อว่าคนจำนวนมากก็มีพฤติกรรมคล้ายกัน ร้านอาหารจำนวนมากต้องปรับตัวให้บริการทั้งในร้านและการสั่งอาหารออนไลน์ เราเห็นคนส่งอาหารค่ายต่างๆ จำนวนมาก มีรถมอเตอร์ไซค์ส่งอาหารวิ่งอยู่เต็มถนน ฝ่ายนิติบุคคลในอาคารคอนโด หรือหมู่บ้านจัดสรรได้กลายเป็นไปรษณีย์สาขาย่อยๆ ที่ต้องคอยรับจ่ายพัสดุที่ผู้อยู่อาศัยสั่งมาในแต่ละวันอย่างมากมาย ร้านค้าต่างๆ ต้องเพิ่มช่องทางการให้บริการออนไลน์ขึ้นมา 

ทั้งร้านสะดวกซื้อ ซูเปอร์มาร์เก็ต เครื่องใช้ไฟฟ้า พ่อค้าแม่ค้ารายเล็กๆ ก็หันมาทำการค้าออนไลน์กันมากขึ้น ทั้งในระบบอีคอมเมิร์ซเดิมหรือช่องทางโซเชียลมีเดีย จนทำให้ร้านค้าทั่วไปได้รับผลกระทบ

นอกจากนี้ธุรกิจต่างๆ ก็ได้รับผลกระทบอย่างมากจากทั้งเทคโนโลยีดิจิทัลและโควิด ในปี 2563 ธุรกิจสื่อสิ่งพิมพ์และทีวี ต้องพบกับวิกฤติที่ผู้คนหันไปบริโภคสื่อออนไลน์มากขึ้นกว่าเดิม เช่นเดียวกับธุรกิจการเงินที่จำนวนธุรกรรมออนไลน์เพิ่มขึ้นอย่างมหาศาล ส่วนธุรกิจภาคการท่องเที่ยวที่ได้รับผลกระทบอย่างหนักจากการล็อกดาวน์อาจไม่สามารถทดแทนได้ด้วยเทคโนโลยีออนไลน์ ก็จำเป็นจะต้องปรับตัวเพื่อรอให้สถานการณ์ของโควิดดีขึ้น

การเปลี่ยนแปลงในปี 2563 ทำให้สังคมเข้าสู่เทคโนโลยีดิจิทัลจนกลายเป็น New Normal ไปแล้ว และเราต้องใช้ชีวิตอยู่กับเทคโนโลยีอีกนานจนกว่าจะมีสิ่งใหม่มาทดแทน ธุรกิจจำเป็นจะต้องตระหนักถึงการเปลี่ยนแปลงและนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้เพื่อเกิดมูลค่าเพิ่มอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ต้อนรับปีใหม่ 2564 ปีที่เรายังต้องนำเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามาใช้ในการฝ่าวิกฤติไปให้รอด เพื่อให้สามารถแข่งขันและมีความยั่งยืนต่อไป 

ที่มา ; กรุงเทพธุรกิจ 2 มกราคม 2564

สรุปสาระสำคัญ 

ปี 2563 เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้สังคมไทยก้าวสู่ยุคดิจิทัลอย่างรวดเร็ว อันเนื่องมาจากสถานการณ์โควิด-19 ที่บังคับให้เกิดการล็อกดาวน์ ส่งผลให้ประชาชนและองค์กรต้องปรับตัวใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในชีวิตประจำวันและการทำงานมากขึ้น เช่น การประชุมออนไลน์ การจัดเก็บเอกสารบนระบบคลาวด์ และการสื่อสารผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล ส่งผลให้ทักษะด้านเทคโนโลยีของคนทุกวัยพัฒนาอย่างก้าวกระโดด

ด้านการศึกษา การเรียนการสอนออนไลน์ถูกนำมาใช้จริงจัง กลายเป็นรูปแบบผสมผสาน (Blended Learning) และก่อให้เกิดแนวโน้มการเรียนรู้แบบใหม่ ขณะที่ภาครัฐผลักดันโครงการต่าง ๆ ที่ใช้ระบบดิจิทัล เช่น การลงทะเบียนและการชำระเงินออนไลน์ ส่งผลให้ประชาชนคุ้นเคยกับเทคโนโลยีมากขึ้น

พฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยนไปอย่างชัดเจน โดยหันมาใช้บริการออนไลน์ เช่น การสั่งอาหารและซื้อสินค้า ส่งผลให้ธุรกิจต้องปรับตัวเข้าสู่ระบบออนไลน์มากขึ้น ขณะที่บางอุตสาหกรรม เช่น สื่อสิ่งพิมพ์และการท่องเที่ยว ได้รับผลกระทบอย่างหนัก

โดยสรุป การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวทำให้ “ดิจิทัล” กลายเป็นวิถีชีวิตใหม่ (New Normal) ที่ทุกภาคส่วนต้องปรับตัวเพื่อความอยู่รอดและความยั่งยืนในอนาคต

ข้อสอบ

ข้อ 1

สาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสู่สังคมดิจิทัลในปี 2563 คือข้อใด
ก. การพัฒนาเทคโนโลยี 5G
ข. นโยบายรัฐบาลด้านเศรษฐกิจ
ค. การแพร่ระบาดของโควิด-19
ง. การแข่งขันทางธุรกิจ

เฉลย: ค
เหตุผล: โควิด-19 เป็นปัจจัยหลักที่บังคับให้ทุกภาคส่วนปรับตัวเข้าสู่ดิจิทัลอย่างรวดเร็ว

ข้อ 2

ข้อใดสะท้อน “New Normal” ได้ชัดเจนที่สุด
ก. การกลับไปใช้ชีวิตแบบเดิม
ข. การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในชีวิตประจำวัน
ค. การลดการใช้เทคโนโลยี
ง. การหยุดพัฒนาองค์กร

เฉลย: ข
เหตุผล: New Normal คือวิถีชีวิตใหม่ที่เน้นการใช้เทคโนโลยีมากขึ้น

ข้อ 3

การเรียนการสอนแบบผสมผสาน (Blended Learning) หมายถึงข้อใด
ก. เรียนเฉพาะในห้องเรียน
ข. เรียนเฉพาะออนไลน์
ค. เรียนทั้งในห้องเรียนและออนไลน์
ง. เรียนเฉพาะภาคปฏิบัติ

เฉลย: ค
เหตุผล: เป็นการผสมผสานรูปแบบการเรียนรู้ทั้งสองระบบ

ข้อ 4

บทบาทของครูในยุคดิจิทัลควรเป็นอย่างไร
ก. ผู้ถ่ายทอดความรู้เพียงอย่างเดียว
ข. ผู้ควบคุมชั้นเรียน
ค. ผู้อำนวยความสะดวกในการเรียนรู้
ง. ผู้ประเมินผลเท่านั้น

เฉลย: ค
เหตุผล: ครูต้องปรับบทบาทเป็นผู้สนับสนุนการเรียนรู้

ข้อ 5

ข้อใดเป็นผลกระทบเชิงบวกของการใช้เทคโนโลยี
ก. การลดโอกาสเรียนรู้
ข. การเข้าถึงข้อมูลได้ง่ายขึ้น
ค. การลดประสิทธิภาพงาน
ง. การปิดกิจการทั้งหมด

เฉลย: ข
เหตุผล: เทคโนโลยีช่วยให้เข้าถึงข้อมูลได้สะดวกและรวดเร็ว

ข้อ 6

หากโรงเรียนต้องการปรับตัวให้ทันยุค ควรดำเนินการอย่างไร
ก. ยกเลิกการเรียนออนไลน์
ข. เพิ่มการใช้เทคโนโลยีในการเรียนการสอน
ค. ลดการใช้สื่อ
ง. เน้นเฉพาะหนังสือเรียน

เฉลย: ข
เหตุผล: การใช้เทคโนโลยีช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนรู้

ข้อ 7

ธุรกิจใดได้รับผลกระทบเชิงลบมากที่สุด
ก. ธุรกิจออนไลน์
ข. ธุรกิจขนส่งอาหาร
ค. ธุรกิจท่องเที่ยว
ง. ธุรกิจ e-commerce

เฉลย: ค
เหตุผล: การล็อกดาวน์ส่งผลต่อการเดินทางโดยตรง

ข้อ 8

การใช้ QR Code และการชำระเงินออนไลน์แสดงถึงอะไร
ก. การลดบทบาทเทคโนโลยี
ข. การเพิ่มความซับซ้อนชีวิต
ค. การเข้าสู่สังคมดิจิทัล
ง. การลดการใช้เงิน

เฉลย: ค
เหตุผล: เป็นตัวอย่างของการใช้เทคโนโลยีในชีวิตประจำวัน

ข้อ 9

ข้อใดเป็นทักษะสำคัญของผู้บริหารในยุคนี้
ก. การใช้แรงงาน
ข. การใช้เทคโนโลยีดิจิทัล
ค. การทำงานแบบเดิม
ง. การหลีกเลี่ยงการเปลี่ยนแปลง

เฉลย: ข
เหตุผล: ผู้บริหารต้องมี Digital Literacy

ข้อ 10

แนวทางสำคัญเพื่อความยั่งยืนขององค์กรคือข้อใด
ก. ปฏิเสธเทคโนโลยี
ข. ใช้เทคโนโลยีเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม
ค. ลดการพัฒนา
ง. รอให้สถานการณ์ดีขึ้น

เฉลย: ข
เหตุผล: การปรับใช้เทคโนโลยีช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน

ความเห็นของผู้ชม