ไทยกำลังเจอปัญหาผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

ตอนนี้ สังคมไทยมีผู้สูงอายุราว 1 ใน 10 ของประชากร แต่ในอนาคตอันใกล้นี้ เรามีโอกาสเจอผู้สูงอายุได้ถึง 1 ใน 3 เรื่องดังกล่าว กำลังเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว เรื่องนี้ถือเป็นความท้าทายต่อสังคมและเศรษฐกิจ เพราะปัจจัยพื้นฐานของประเทศไทย อาจจะยังไม่พร้อมที่จะรองรับโครงสร้างประชากรในรูปแบบใหม่ได้ดีนัก 

คำว่า สังคมผู้สูงอายุ อ้างอิงตามที่องค์การสหประชาชาติกำหนด สังคมผู้สูงอายุ แบ่งได้เป็น 3 ระดับ

·      ระดับที่ 1 สังคมผู้สูงอายุ (Aging Society) ประเทศมีสัดส่วนผู้ที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไป มากกว่า 7% ของจำนวนประชากร

·      ระดับที่ 2 สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ (Aged Society) ประเทศมีสัดส่วนผู้ที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไป มากกว่า 14% ของจำนวนประชากร

·      ระดับที่ 3 สังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มที่ (Super-Aged Society) ประเทศมีสัดส่วนผู้ที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไป มากกว่า 20% ของจำนวนประชากร 

ในขณะนี้ โครงสร้างประชากรทั่วโลก อยู่ในช่วงที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ นั่นคือ จำนวนผู้สูงอายุ กำลังมีสัดส่วนที่สูงขึ้น 

ปัจจุบัน โลกมีประชากรราว 7.5 พันล้านคน ซึ่งเป็นผู้สูงอายุ ไม่ต่ำกว่า 600 ล้านคน หรือราว 8% แสดงว่า โดยเฉลี่ย โลกเราอยู่ในสังคมผู้สูงอายุระดับที่ 1 แล้ว และมีการคาดการณ์ว่า โลกจะกลายเป็นสังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ ภายในไม่เกิน 35 ปีข้างหน้า 

แนวโน้มนี้ เป็นผลมาจากยุค Baby Boomer หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่อัตราการเกิดของประชากรสูงมาก ซึ่งคนกลุ่มนั้นกลายมาเป็นผู้สูงอายุในตอนนี้ ในขณะเดียวกัน ประชากรมีการศึกษาที่ดีขึ้น มุ่งเน้นในการทำงานมากกว่า ทำให้อัตราการเกิดลดลง รวมทั้งความก้าวหน้าทางการแพทย์ ทำให้คนมีอายุยืนขึ้น 

สำหรับประเทศไทยนั้น สถานการณ์ผู้สูงอายุ มีความน่าสนใจและท้าทายเป็นอย่างมาก เนื่องจากการเปลี่ยนผ่านดังกล่าว จะเกิดขึ้นรวดเร็วกว่าประเทศอื่น ดังข้อมูลต่อไปนี้

·      ปี 2002 ผู้สูงอายุมีสัดส่วนมากกว่า 7% (เข้าสู่ระดับที่ 1)

·      ปี 2020 ผู้สูงอายุจะมีสัดส่วนราว 13% (สถานการณ์ปัจจุบัน)

·      ปี 2022 ผู้สูงอายุจะมีสัดส่วนมากกว่า 14% (เข้าสู่ระดับที่ 2)

·      ปี 2035 ผู้สูงอายุจะมีสัดส่วนมากกว่า 20% (เข้าสู่ระดับที่ 3)

·      ปี 2050 ผู้สูงอายุจะมีสัดส่วนมากกว่า 30%         

จะเห็นได้ว่า ประเทศไทยใช้เวลาเปลี่ยนผ่านจาก สังคมผู้สูงอายุระดับที่ 1 ไปสู่ระดับ 2 ด้วยเวลาเพียง 20 ปี ซึ่งถือว่ารวดเร็วมาก เมื่อเทียบกับประเทศที่พื้นฐานเศรษฐกิจดีกว่าเรา เช่น สหรัฐอเมริกา 72 ปี อังกฤษ 46 ปี ญี่ปุ่น 24 ปี  ที่น่าสนใจคือ ประเทศไทยจะเป็นประเทศกำลังพัฒนาประเทศแรก ที่คาดว่าจะไต่ขึ้นไปถึงระดับที่ 3 อีกด้วย 

อย่างไรก็ตาม แม้จำนวนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นเร็ว แต่ความพร้อมทางคุณภาพชีวิตหลังเกษียณของคนไทย อาจจะยังไม่ดีเท่าประเทศอื่น ซึ่งปัญหานี้สะท้อนได้จากข้อมูลเกี่ยวกับรายได้ เมื่อลองเทียบกับประเทศอื่นในภูมิภาคเดียวกัน

·      สิงคโปร์ รายได้ต่อหัว 1.7 ล้านบาทต่อปี เงินเดือนเฉลี่ย 115,000 บาท

·      ญี่ปุ่น รายได้ต่อหัว 1.5 ล้านบาทต่อปี เงินเดือนเฉลี่ย 197,000 บาท

·      เกาหลีใต้ รายได้ต่อหัว 8.2 แสนบาทต่อปี เงินเดือนเฉลี่ย 104,000 บาท

·      ไทย รายได้ต่อหัว 1.9 แสนบาทต่อปี เงินเดือนเฉลี่ย 14,000 บาท 

การที่รายได้ของคนไทย โดยเฉลี่ยยังอยู่ในระดับที่ไม่สูง ทำให้ความสามารถในการเลี้ยงดูตนเองเมื่อยามแก่นั้น มีไม่เพียงพอ และอาจจะต้องพึ่งการเกื้อหนุนจากบุตรหลาน 

นอกจากนี้ คนไทย ยังออกจากตลาดแรงงาน เร็วกว่าปกติ โดยในแต่ละปี จะมีแรงงาน 300,000 ราย เลิกทำงานตั้งแต่อายุ 45 ปี เนื่องจากต้องออกไปดูแลครอบครัว ทำให้สูญเสียโอกาสในการสร้างรายได้ และในแง่ของเศรษฐกิจประเทศ การเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างประชากร ย่อมส่งผลกระทบต่อการเติบโต เมื่อจำนวนคนทำงานลดลง ผลผลิตที่ได้ ย่อมมีแนวโน้มลดลงตามไปด้วย 

ซึ่งภาครัฐอาจต้องแก้ไขปัญหา ด้วยการออกกฎหมายรับแรงงานต่างชาติมากขึ้น เพื่อมาทดแทน ดังเช่นที่เกิดขึ้นในประเทศญี่ปุ่น แต่ก็ต้องเฝ้าระวังปัญหาทางสังคมอื่นๆ ที่อาจมาพร้อมกับแรงงานต่างด้าว ไม่ว่าจะเป็นการขยายการเกษียณอายุ ซึ่งจะทำให้คนมีเวลาสร้างฐานะได้นานขึ้น โดยไทยกำลังมีแผนเปลี่ยนอายุเกษียณ จาก 60 เป็น 63 ปี ดังในประเทศอื่น เช่น ญี่ปุ่น ขยายเป็น 65 ปี สิงคโปร์ ขยายเป็น 67 ปี ในอีก 30 ปี ข้างหน้า เมื่อเรามองไปรอบตัว 3 คน จะมี 1 คนที่มีอายุเกิน 65 ปี สิ่งเหล่านี้ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน 

คำถามที่สำคัญคือ เราเตรียมพร้อมสำหรับอนาคตได้ดีพอแล้วหรือยัง? 

อ้างอิง

-https://www.bot.or.th/Thai/MonetaryPolicy/EconomicConditions/AAA/AgePeriodCohort.pdf

-https://www.hoonsmart.com/archives/19858

-https://tradingeconomics.com/country-list/wages

-https://tradingeconomics.com/country-list/gdp-per-capita

ข่าวเกี่ยวกัน

ญี่ปุ่นวิกฤตหนัก จำนวนเด็กเกิดต่ำกว่า 8 แสนคนเป็นครั้งแรก! 

ประเทศญี่ปุ่นเป็นประเทศที่มีเศรษฐกิจขนาดใหญ่เป็นอันดับที่ 3 ของโลก ด้วยเพราะมีการขยายตัวทางด้านอุตสาหกรรมอย่างรวดเร็วในศตวรรษที่ 20 แต่ปัจจุบันญี่ปุ่นกำลังเผชิญกับความท้าทายครั้งใหญ่ เมื่อขาดแคลนแรงงานคนรุ่นใหม่จำนวนมากในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ด้วยเพราะสภาพเศรษฐกิจที่ชะลอตัว ภาวะความเคร่งเครียด การแข่งขันที่มีมาก รวมไปถึงค่าครองชีพ รายจ่ายที่เพิ่มสูงขึ้นกว่าเดิมมาก ทำให้คนญี่ปุ่นมีลูกน้อยลง จนกลายเป็นสังคมผู้สูงอายุ 

โดยประเทศญี่ปุ่นได้เข้าสังคมผู้สูงอายุ (Aging Society) ประเทศญี่ปุ่นได้เข้าสังคมผู้สูงอายุ (Aging Society) ตั้งแต่ปี 1970 หลังจากนั้นอัตราผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไปเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว กลายเป็นสังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ (Aged Society) ในปี 1994 และท้ายที่สุดกลายเป็นสังคมผู้สูงอายุอย่างเต็มที่ (Super-Aged Society) ในปี 2007 ที่ผ่านมา หลังจากนั้นเป็นต้นมาจำนวนประชากรการเกิดก็มีแต่จะลดลงเรื่อยๆ ในแต่ละปี 

ล่าสุดในปี 2022 ที่เพิ่งผ่านพ้นไป ก็ได้พบว่ามีจำนวนเด็กเกิดในญี่ปุ่นไม่ถึง 800,000 คน นับเป็นครั้งแรกตั้งแต่มีการเริ่มเก็บบันทึกข้อมูลเมื่อ 140 กว่าปีก่อน กระทรวงสาธารณสุข แรงงาน และสวัสดิการของญี่ปุ่นระบุว่า ตัวเลขเบื้องต้นของจำนวนเด็กที่เกิดในญี่ปุ่นเมื่อปี 2022 รวมชาวต่างชาติด้วย อยู่ที่ 799,728 คน ลดลง 43,169 คนหรือร้อยละ 5.1 จากปี 2021 เป็นการลดลงปีที่ 7 ติดต่อกัน

รัฐบาลญี่ปุ่นเริ่มรวบรวมตัวเลขลักษณะนี้เมื่อปี 1879 สถาบันวิจัยด้านประชากรและความมั่นคงทางสังคมแห่งชาติเคยคาดการณ์เมื่อปี 2017 ว่าจำนวนเด็กเกิดใหม่จะไม่ลดลงจนต่ำกว่า 800,000 คนจนถึงปี 2030 แต่ตัวเลขล่าสุดในปี 2022 ตัวเลขอัตราการเกิดของญี่ปุ่นลดลงต่ำกว่า 8 แสนคนเป็นที่เรียบร้อยแล้ว 

เจ้าหน้าที่ของทางกระทรวงกล่าวว่า สถานการณ์นี้สามารถเรียกได้ว่าอยู่ในขั้นวิกฤตที่อาจเปลี่ยนแปลงพื้นฐานของสังคมและเศรษฐกิจได้ พร้อมกล่าวว่า การลดลงของจำนวนเด็กเกิดใหม่ดูเหมือนเป็นผลจากหลายปัจจัยรวมกันซึ่งทำให้หนุ่มสาวไม่แต่งงาน ไม่มีบุตร และไม่เลี้ยงดูบุตร เจ้าหน้าที่กล่าวว่าจะทำงานร่วมกับกระทรวงและหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องเพื่อดำเนินมาตรการต่าง ๆ การที่คนรุ่นใหม่น้อย แรงงานก็น้อยลง การพัฒนาอะไรต่างๆ ก็จะน้อยลงตาม อีกทั้งภาครัฐต้องมีรายจ่ายที่ใช้ในการดูแลผู้สูงวัยมากขึ้น มันจึงส่งผลถึงสภาพสังคม สภาพเศรษฐกิจ ความมั่นคงของประเทศในอนาคตกันเลยทีเดียว 

สำหรับประเทศไทยเรามีประชากรอายุ 60 ปี ขึ้นไป มากกว่าร้อยละ 10 ตั้งแต่ปี 2005 ในปี 2022 ประเทศไทยเข้าสู่สังคมสูงอายุอย่างสมบูรณ์โดยมีประชากร อายุ60 ปีขึ้นไปมากกว่าร้อยละ 20 และจะเข้าสู่สังคมสูงอายุ ระดับสุดยอดในปี 2031 ซึ่งคาดว่าจะมีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปมากกว่า 1 ใน 3 ของประเทศ

ดังนั้นประเทศไทยเราเองเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์แล้ว เราคงต้องเตรียมวางแผนรับมือก่อนที่ผลกระทบมันจะแสดงผลออกมา เพราะเมื่อถึงเวลานั้นแล้วค่อยหาทางแก้ไขคงไม่ทันการณ์แล้วครับ 

อ้างอิง  Number of births in Japan below 800,000 for first time in 2022 | NHK WORLD-JAPAN News 

ที่มา ; blogdit

 แสดงความคิดเห็น

ชื่อ

ข้อความ

ยกเลิก ตกลง