M272_พบภาวะการเรียนรู้ถดถอยจากผลกระทบการแพร่ระบาดโควิด 19
คณะรัฐมนตรีรับทราบตามที่สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) เสนอภาวะสังคมไทยไตรมาสหนึ่ง (เดือนมกราคม-มีนาคม) ปี 2565 สรุปสาระสำคัญได้ ดังนี้
สถานการณ์ทางสังคมที่สำคัญ
ภาวะการเรียนรู้ถดถอย : โอกาสการสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ ภาวะการเรียนรู้ถดถอยหรือการสูญเสียการเรียนรู้มีสาเหตุส่วนใหญ่จากความไม่ต่อเนื่องในการศึกษาและการสอนที่ไม่มีประสิทธิภาพ ซึ่งผลกระทบจากการแพร่ระบาดของโควิด-19 ที่ทำให้มีการปิดเรียนเป็นระยะเวลานานส่งผลให้เด็กสูญเสียการเรียนรู้ และจากผลสำรวจสถานการณ์การศึกษาจากครูและบุคลากรทางการศึกษาพบว่า ปัญหาการเรียนรู้ถดถอยของนักเรียน ส่วนใหญ่อยู่ในระดับปานกลาง โดยนักเรียนประถมศึกษาตอนต้นเป็นระดับที่มีปัญหาภาวะถดถอยมากที่สุด ซึ่งมีสาเหตุมาจากการขาดแคลนอุปกรณ์ ไม่มีสมาธิในการเรียนออนไลน์ ผู้ปกครองไม่มีเวลาติดตามการเรียน ไม่สามารถสอนการบ้านให้ได้ และมีฐานะยากจน
ปัจจุบันไทยมีเครื่องมือในการลดช่องว่างการเรียนรู้ คือ นวัตกรรม Learning Box (ชุดกล่องการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน จะประกอบด้วยหนังสือเล่มเล็ก แผนภูมิขั้นตอนทำกิจกรรม วัสดุและอุปกรณ์การเรียน แบบบันทึกการเรียนรู้ของนักเรียน และแบบบันทึกและแบบประเมินสำหรับผู้ปกครองและครูประจำชั้น) หรือชุดกล่องการเรียนรู้ เพื่อช่วยสร้างการเรียนรู้นอกห้องเรียน ลดข้อจำกัดด้านอุปกรณ์และสัญญาณอินเทอร์เน็ต ส่งเสริมให้ครูสามารถออกแบบการเรียนรู้ได้ตามพื้นที่และบริบท ซึ่งสามารถรองรับการเปิดเรียนเมื่อสถานการณ์คลี่คลาย นอกจากนี้ การเรียนรู้ถดถอยส่งผลให้เกิดการปรับตัวของผู้เกี่ยวข้อง โดยเกิดการผลักดันการเรียนการสอนผ่านเทคโนโลยี การสร้างรูปแบบทางการศึกษาใหม่ ๆ และแอปพลิเคชันที่ช่วยเสริมสร้างความรู้และพัฒนาทักษะด้านต่าง ๆ ส่งผลให้ฐานการเรียนรู้จากโรงเรียนมีความสำคัญลดลง และอาจจำเป็นต่อการปรับกระบวนทัศน์การจัดการศึกษาที่ให้ผู้เรียนเป็นฐานการเรียน ดังนั้น ภาครัฐและคนในสังคมจำเป็นต้องเร่งสร้างระบบนิเวศน์การเรียนรู้และปรับปรุงโครงสร้างการศึกษาที่สนับสนุนให้เกิดสังคมแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต
สรุปสาระสำคัญ
คณะรัฐมนตรีรับทราบรายงานภาวะสังคมไทยไตรมาสหนึ่ง ปี 2565 ของสำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ซึ่งชี้ให้เห็นปัญหา ภาวะการเรียนรู้ถดถอย (Learning Loss) อันเกิดจากความไม่ต่อเนื่องและประสิทธิภาพของการจัดการเรียนการสอน โดยมีสาเหตุสำคัญจากการแพร่ระบาดของโควิด-19 ที่ทำให้โรงเรียนต้องปิดเป็นเวลานาน ส่งผลให้เด็กสูญเสียโอกาสการเรียนรู้ โดยเฉพาะนักเรียนประถมศึกษาตอนต้นซึ่งได้รับผลกระทบมากที่สุด ปัจจัยหลักได้แก่ การขาดแคลนอุปกรณ์การเรียน การขาดสมาธิในการเรียนออนไลน์ ผู้ปกครองไม่สามารถติดตามหรือช่วยเหลือการเรียน และฐานะทางเศรษฐกิจที่ยากจน
ภาครัฐจึงได้พัฒนาเครื่องมือเพื่อลดช่องว่างการเรียนรู้ เช่น นวัตกรรม Learning Box หรือชุดกล่องการเรียนรู้ ที่ช่วยส่งเสริมการเรียนรู้นอกห้องเรียน ลดข้อจำกัดด้านอุปกรณ์และสัญญาณอินเทอร์เน็ต และเปิดโอกาสให้ครูออกแบบการเรียนรู้ตามบริบทพื้นที่ ขณะเดียวกัน ภาวะการเรียนรู้ถดถอยยังเป็นแรงผลักให้เกิดการปรับรูปแบบการศึกษา การใช้เทคโนโลยีและแอปพลิเคชันเสริมทักษะมากขึ้น ทำให้บทบาทของโรงเรียนเปลี่ยนไปสู่การเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศการเรียนรู้ ดังนั้น ภาครัฐและสังคมจำเป็นต้องเร่งปรับโครงสร้างการศึกษาและสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง
ข้อสอบ
ข้อ 1 หากผู้บริหารสถานศึกษาต้องการแก้ปัญหา Learning Loss ให้ตรงกลุ่มเป้าหมายมากที่สุด ควรให้ความสำคัญกับกลุ่มใดเป็นลำดับแรก
ก. นักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย
ข. นักเรียนปฐมวัย
ค. นักเรียนประถมศึกษาตอนต้น
ง. นักเรียนการศึกษาพิเศษ
ข้อ 2 นวัตกรรม Learning Box มีบทบาทสำคัญที่สุดในด้านใด
ก. ทดแทนครูผู้สอนในห้องเรียน
ข. ลดข้อจำกัดด้านอุปกรณ์และการเข้าถึงการเรียนรู้
ค. เพิ่มชั่วโมงเรียนออนไลน์ให้มากขึ้น
ง. ใช้เป็นเครื่องมือวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
ข้อ 3 จากบทความ แนวคิดใดสะท้อน “การเปลี่ยนกระบวนทัศน์ทางการศึกษา” มากที่สุด
ก. เพิ่มเนื้อหาหลักสูตรให้เข้มข้น
ข. ให้โรงเรียนเป็นแหล่งเรียนรู้เพียงแห่งเดียว
ค. ยึดผู้เรียนเป็นฐานและสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้
ง. ลดบทบาทเทคโนโลยีในการจัดการเรียนรู้
ข้อ 4 หากครูพบว่านักเรียนเรียนออนไลน์ไม่มีสมาธิและผู้ปกครองดูแลไม่ได้ แนวทางใดสอดคล้องกับบทความมากที่สุด
ก. เพิ่มการบ้านและการสอบ
ข. ใช้ Learning Box ควบคู่กิจกรรมตามบริบทบ้าน
ค. รอให้เปิดเรียนปกติแล้วจึงแก้ไข
ง. ลดเป้าหมายการเรียนรู้ลงถาวร
ข้อ 5 ข้อใดเป็นบทบาทที่ภาครัฐควรดำเนินการตามข้อเสนอในบทความ
ก. มุ่งลงทุนเฉพาะโครงสร้างพื้นฐานโรงเรียน
ข. เน้นการแข่งขันทางการศึกษาระหว่างโรงเรียน
ค. สร้างระบบนิเวศการเรียนรู้และสนับสนุนการเรียนรู้ตลอดชีวิต
ง. กระจายอำนาจการศึกษาสู่เอกชนทั้งหมด
คลิกเฉลย >>>
