‘TikTok Brain’ ทำให้เด็กสมาธิสั้นมีปัญหาการจดจำ
หลายๆ ครั้งเราอาจจะหลงเข้าไปในโลกแห่งคอนเทนต์คลิปสั้นๆ ที่มาไว้ไปไว้ จบภายในไม่ถึงนาที รู้ตัวอีกทีก็หยุดดูคลิปเหล่านั้นไม่ได้ ดูกันไปต่อเนื่องจนหลงลืมเวลา นี่คือลักษณะความ ‘เสพติด’ ที่ผู้ใช้โซเชียลมีเดียหลายคนกำลังเผชิญ
ประเด็นเรื่องผลกระทบของคลิปขนาดสั้นๆ ต่อสมองของผู้ใช้งาน กำลังอยู่ในความสนใจในหมู่ผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนาการของเด็กๆ รวมถึงนักจิตวิทยาในต่างประเทศ แม้จะยังไม่มีงานวิจัยออกมามากมายนัก แต่ระดับของปัญหานี้ก็เรียกได้ว่าไม่สามารถปล่อยปะละเลยไปได้
บทความของ The Wall Street Journal ถึงกับเปรียบเทียบผลกระทบของคลิปสั้นๆ เหล่านี้ว่าจะทำให้เกิด ‘TikTok Brain’
เจมส์ วิลเลียมส์ นักวิชาการด้านปรัชญาและจริยศาสตร์จากมหาวิทยาลัย ออกซฟอร์ด บอกกับ Wall Street Journal ถึงความกังวลใจนี้ โดยเปรียบเทียบว่า ตอนนี้โซเชียลมีเดียต่างๆ เป็นเหมือนกับโรงงานผลิตลูกกวาดขนาดใหญ่ ที่ผลิตลูกกวาดต่างๆ ออกมาให้กับเด็กๆ กินทุกวัน (เขาเปรียบเทียบคลิปสั้นๆ ว่าเป็นลูกกวาด)
ปัญหาที่จะตามมาก็คือ เมื่อกินลูกกวาดนี้เข้าไปเรื่อยๆ จนเคยชิน พวกเขาจะคุ้นเคยกับการได้รับสารโดปามีน (สารที่ก่อให้เกิดความสุข) อย่างรวดเร็ว และด้วยความที่มันเป็นคลิปสั้นๆ เด็กๆ ก็จะต้องการเสพลูกกวาดเหล่านี้ต่อเนื่องไปเรื่อยๆ และกว่าที่ผู้ใหญ่จะขอร้องให้เด็กๆ ไปเสพอย่างอื่นแทนบ้าง มันก็อาจจะสายไปแล้ว
“ตอนนี้เหมือนกับเราให้เด็กๆ ใช้ชีวิตอยู่ในร้านขายลูกกวาด แต่เราบอกให้พวกเขาเลิกกินของเหล่านั้น และเปลี่ยนมากินผักแทน” วิลเลียมส์ ระบุกับ Wall Street Journal
ด้าน มิเชล มานอส แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านการเรียนรู้ของเด็ก อธิบายว่า เมื่อไหร่ก็ตามที่สมองของเด็กๆ เริ่มคุ้นชินกับคลิปที่มาไวไปไวมากๆ แล้ว สมองก็จะเกิดอุปสรรคที่จะเรียนรู้โลกแห่งความเป็นจริงที่สิ่งต่างๆ ไม่ได้เคลื่อนผ่านเร็วเหมือนอย่างกับในโลกดิจิทัล
สิ่งที่ดูน่าเป็นกังวลมากที่สุดก็คือสมองในส่วน Prefrontal cortex ซึ่งอยู่ส่วนหน้าของสมอง มันทำหน้าที่ควบคุมสมาธิ และมีผลต่อการโฟกัสต่อสิ่งต่างๆ แม้จะยังไม่มีงานวิจัยมาศึกษาถึงผลของคลิปสั้นๆ เหล่านั้นต่อสมองส่วนนี้ แต่ผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนาการก็ตั้งข้อสังเกตว่า ผลกระทบของมันจะเป็นอย่างไร
แต่ถึงอย่างนั้นก็เคยมีการศึกษาอยู่บ้าง ในมุมที่ว่า เมื่อมีคนเข้าไปอยู่ในสภาวะเสพคลิปสั้นๆ อย่างต่อเนื่องแล้ว มันจะไปกระตุ้นการทำงานของสมองส่วนกลาง ซึ่งทำให้พวกเขาไม่สามารถเลิกดูคลิปเหล่านั้นได้ง่ายๆ
ขณะที่ เจสสิกา กริฟฟิน ผู้เชี่ยวชาญด้านจิตเวชศาสตร์ จาก University of Massachusetts Medical School ให้ความเห็นว่า ถ้าเราเสพติดคลิปสั้นๆ อย่างต่อเนื่องจนหยุดดูไม่ได้ มันก็อาจจะส่งผลต่อปัญหาในด้านการจดจ่อ การมีสมาธิ และการจัดเก็บความทรงจำระยะสั้น (short-tern memory) ได้
“วิดีโอสั้นๆ มันก็เหมือนกับขนมหวาน มันทำให้เราเกิดโดปามีน หรือสารเคมีแห่งความสุข...ความมาไวไปไวของพวกมัน ทำให้คุณอยากจะดูต่อไปอีกเรื่อยๆ เหมือนกับเด็กๆ ที่อยู่ในร้านขนมหวาน” กริฟฟิน กล่าว
การมาถึงของคลิปวิดีโอขนาดสั้นๆ มาไว้ไปไว เลื่อนดูได้ต่อเนื่อง ย่อมส่งผลต่อการเรียนรู้และการทำงานของสมองมนุษย์ สิ่งที่ต้องจับตากันตอนนี้คือผลกระทบต่อสมองของเด็กๆ ที่ยังไม่ได้มีพัฒนาการอย่างเต็มที่
อ้างอิงจาก
https://www.wsj.com/.../tiktok-brain-explained-why-some...
https://www.verywellhealth.com/tiktok-brain-5225664
https://www.dailymail.co.uk/.../TikTok-like-candy-store...
ผู้เชี่ยวชาญเริ่มกังวล คลิปสั้นๆ ในโซเชียล มีลักษณะน่าเสพติดจนสร้าง ‘TikTok Brain’ ที่ทำให้เด็กๆ สมาธิสั้น และมีปัญหาการจดจำ
ที่มา ; FB TheMATTER