วันที่ 1 เมษายน เป็นวันข้าราชการพลเรือน
ประวัติความเป็นมา วันข้าราชการพลเรือนและการจัดงานวันข้าราชการพลเรือน
เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๒๒ เป็นปีที่องค์กรกลางบริหารงานบุคคลต่าง ๆ ของรัฐ และสมาคมที่เกี่ยวข้องกับข้าราชการพลเรือนได้หารือกันที่จะให้มีการจัดงานเนื่องในโอกาสครบรอบ ๕๐ ปี แห่งการใช้กฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือน ในที่สุดจึงได้ร่วมกันจัดงาน "สัปดาห์การบริหารงานบุคคล" ขึ้น ในระหว่างวันที่ ๑-๗ เมษายน จากการจัดงานดังกล่าว จึงเป็นจุดเริ่มต้นที่องค์กรกลางบริหารงานบุคคลต่าง ๆ ของรัฐและสมาคมที่เกี่ยวข้องกับข้าราชการพลเรือนได้เห็นพ้องต้องกันว่า ควรจะมีวันข้าราชการพลเรือนขึ้นมา และควรถือเอาวันที่ ๑ เมษายน เป็น "วันข้าราชการพลเรือน" เหตุผลเพราะ
- วันที่ ๑ เมษายน เป็นวันที่ได้มีการประกาศใช้บังคับกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการฉบับแรก คือ พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๒
- เป็นเครื่องแสดงถึงกตเวทิคุณสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗ ในพระมหาจักรีบรมราชวงศ์ ซึ่งเป็นผู้ทรงวางรากฐานระเบียบข้าราชการพลเรือนไทยสมัยใหม่ขึ้นมา
วัตถุประสงค์ของการจัดงานวันข้าราชการพลเรือน
ด้วยวันที่ ๑ เมษายน ของทุกปี เป็นวันข้าราชการพลเรือน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อยกย่องเชิดชูเกียรติและเผยแพร่เกียรติคุณของข้าราชการพลเรือนดีเด่น รวมทั้งจัดกิจกรรมเผยแพร่ผลงานของข้าราชการและส่วนราชการ การให้บริการประชาชน และการสร้างความเข้าใจอันดีแก่ประชาชนต่อบทบาทหน้าที่ของข้าราชการและเจ้าหน้าที่ของรัฐ และมีวัตถุประสงค์ย่อย ดังนี้
๑. เพื่อให้ประชาชนได้เข้าใจถึงบทบาทและหน้าที่ของข้าราชการในการเป็นผู้ให้บริการ เสียสละ และอุทิศเวลาเพื่อประโยชน์ต่อส่วนรวม
๒. เพื่อให้ข้าราชการได้ตระหนักถึงเกียรติ หน้าที่ สามัคคี ซื่อสัตย์ ซึ่งเป็นคุณสมบัติของข้าราชการอันจะเปลี่ยนภาพพจน์ ทัศนคติของประชาชนที่มีต่อ ข้าราชการให้เป็นไปในทางที่ดีขึ้น
๓. เพื่อเผยแพร่ผลงานใหม่ ๆ ของส่วนราชการที่เกี่ยวข้องกับ การให้บริการประชาชน
๔. เพื่อยกย่องส่งเสริมข้าราชการที่มีความประพฤติ และผลการปฏิบัติงานดีเด่น รวมถึงเผยแพร่เกียรติคุณของข้าราชการดีเด่นให้ปรากฏ อันจะช่วยสร้างขวัญ และกำลังใจให้ข้าราชการกระทำความดีตลอดไป
๕. เพื่อให้วันข้าราชการพลเรือน (๑ เมษายน) เป็นวันที่มีความหมายอยู่ในความทรงจำ และเป็นวันที่ยอมรับของข้าราชการ และประชาชนโดยทั่วไป
แนวทางการจัดงานวันข้าราชการพลเรือน
มีการจัดทุกปี เช่น ในปี พ.ศ. ๒๕๖๖ มีแนวทางดังนี้
· หนังสือสำนักงาน ก.พ. ด่วนที่สุด ที่ นร ๑๐๑๙.๒/๖๓ ลงวันที่ ๑๓ มีนาคม ๒๕๖๖ สำหรับจังหวัด
· หนังสือสำนักงาน ก.พ. ด่วนที่สุด ที่ นร ๑๐๑๙.๒/๖๔ ลงวันที่ ๑๓ มีนาคม ๒๕๖๖ สำหรับส่วนราชการระดับกรมสิ่งที่ส่งมาด้วย แบบฟอร์ม ๑ แบบฟอร์ม ๒
· หนังสือสำนักงาน ก.พ. ด่วนที่สุด ที่ นร ๑๐๑๙.๒/๑๐๒ ลงวันที่ ๓๐ มีนาคม ๒๕๖๖ สำหรับจังหวัด
· แนวทางการคัดเลือกข้าราชการพลเรือนดีเด่น ประจำปีพุทธศักราช ๒๕๖๕
สารสำคัญในวันข้าราชการพลเรือน
บุคคลสำคัญจะมอบสารให้กับข้าราชการพลเรือน เช่น ในปี พ.ศ. ๒๕๖๖
· พระบรมราโชวาทเนื่องในวันข้าราชการพลเรือน ประจำปี พ.ศ. ๒๕๖๖
· สารจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เนื่องในโอกาสวันข้าราชการพลเรือน ประจำปี พ.ศ. ๒๕๖๖
ที่มา ; สำนักงาน ก.พ.
สรุปสาระสำคัญ
วันข้าราชการพลเรือนมีจุดเริ่มต้นจากปี พ.ศ. 2522 เมื่อองค์กรกลางบริหารงานบุคคลของรัฐและสมาคมที่เกี่ยวข้องร่วมกันจัดงาน “สัปดาห์การบริหารงานบุคคล” เพื่อรำลึกครบรอบ 50 ปีของพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2472 ซึ่งประกาศใช้เมื่อวันที่ 1 เมษายน นับเป็นจุดกำเนิดของการกำหนดให้วันที่ 1 เมษายนเป็น “วันข้าราชการพลเรือน” เพื่อระลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้วางรากฐานระบบข้าราชการสมัยใหม่
วัตถุประสงค์ของวันข้าราชการพลเรือนคือการยกย่องเชิดชูข้าราชการดีเด่น เผยแพร่ผลงานราชการ ส่งเสริมการบริการประชาชน และสร้างความเข้าใจบทบาทหน้าที่ของข้าราชการ รวมถึงปลูกฝังคุณธรรม เช่น ความเสียสละ ซื่อสัตย์ และสามัคคี เพื่อยกระดับภาพลักษณ์ข้าราชการต่อสังคม อีกทั้งเป็นการสร้างขวัญกำลังใจและแรงจูงใจในการปฏิบัติงาน
การจัดงานมีแนวทางเป็นระบบโดยสำนักงาน ก.พ. ออกหนังสือเวียนกำหนดแนวปฏิบัติแก่หน่วยงานรัฐในทุกระดับ พร้อมการคัดเลือกข้าราชการพลเรือนดีเด่นทุกปี นอกจากนี้ยังมีการเผยแพร่ “สารสำคัญ” จากบุคคลระดับสูง เช่น พระบรมราโชวาท นายกรัฐมนตรี และผู้บริหารระดับประเทศ เพื่อเน้นย้ำคุณค่าของข้าราชการในการพัฒนาประเทศและการบริการประชาชนอย่างมีประสิทธิภาพ
ข้อสอบ
ข้อ 1
วันข้าราชการพลเรือนกำหนดขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ใดเป็นหลัก
ก. ส่งเสริมการท่องเที่ยวของประเทศ
ข. ยกย่องและเชิดชูเกียรติข้าราชการดีเด่น
ค. เพิ่มรายได้ให้หน่วยงานราชการ
ง. ปรับโครงสร้างกระทรวงใหม่
เฉลย: ข
เหตุผล: จุดประสงค์หลักคือการยกย่องและเชิดชูข้าราชการดีเด่น รวมถึงสร้างแรงจูงใจในการทำงาน
ข้อ 2
เหตุใดจึงกำหนดวันที่ 1 เมษายนเป็นวันข้าราชการพลเรือน
ก. เป็นวันเริ่มปีงบประมาณ
ข. เป็นวันประกาศใช้กฎหมายระเบียบข้าราชการฉบับแรก
ค. เป็นวันก่อตั้งสำนักงาน ก.พ.
ง. เป็นวันพระราชสมภพพระมหากษัตริย์
เฉลย: ข
เหตุผล: วันที่ 1 เมษายนคือวันที่ประกาศใช้พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2472
ข้อ 3
แนวคิดการจัดงานวันข้าราชการพลเรือนเริ่มชัดเจนในปีใด
ก. พ.ศ. 2472
ข. พ.ศ. 2510
ค. พ.ศ. 2522
ง. พ.ศ. 2566
เฉลย: ค
เหตุผล: ปี 2522 มีการจัดสัปดาห์การบริหารงานบุคคลและเกิดแนวคิดกำหนดวันข้าราชการพลเรือน
ข้อ 4
ข้อใด “ไม่ใช่” วัตถุประสงค์ของวันข้าราชการพลเรือน
ก. ส่งเสริมความเข้าใจบทบาทข้าราชการ
ข. ยกย่องข้าราชการดีเด่น
ค. เพิ่มอำนาจการบริหารของเอกชน
ง. เผยแพร่ผลงานราชการ
เฉลย: ค
เหตุผล: วันดังกล่าวมุ่งเรื่องข้าราชการและบริการรัฐ ไม่เกี่ยวกับการเพิ่มอำนาจเอกชน
ข้อ 5
คุณธรรมสำคัญที่เน้นในวันข้าราชการพลเรือนคือข้อใด
ก. ความมั่งคั่ง
ข. ความซื่อสัตย์และเสียสละ
ค. ความกล้าหาญทางธุรกิจ
ง. ความรวดเร็วในการแข่งขัน
เฉลย: ข
เหตุผล: เน้นคุณธรรมข้าราชการ เช่น ซื่อสัตย์ เสียสละ และสามัคคี
ข้อ 6
หน่วยงานใดมีบทบาทหลักในการกำหนดแนวทางจัดงานวันข้าราชการพลเรือน
ก. กระทรวงการคลัง
ข. สำนักงาน ก.พ.
ค. สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
ง. สภาผู้แทนราษฎร
เฉลย: ข
เหตุผล: สำนักงาน ก.พ. เป็นหน่วยงานหลักด้านบริหารงานบุคคลของรัฐ
ข้อ 7
การเผยแพร่ “สารสำคัญ” ในวันข้าราชการพลเรือนมีวัตถุประสงค์ใด
ก. ประชาสัมพันธ์สินค้า
ข. เน้นย้ำคุณค่าการทำงานของข้าราชการ
ค. เพิ่มงบประมาณหน่วยงาน
ง. เปลี่ยนแปลงกฎหมายการศึกษา
เฉลย: ข
เหตุผล: เพื่อสร้างแรงบันดาลใจและตอกย้ำบทบาทของข้าราชการ
ข้อ 8
การคัดเลือกข้าราชการดีเด่นมีผลต่อระบบราชการอย่างไร
ก. ลดจำนวนข้าราชการ
ข. เพิ่มการแข่งขันทางธุรกิจ
ค. สร้างขวัญและกำลังใจ
ง. ลดบทบาทรัฐ
เฉลย: ค
เหตุผล: เป็นการยกย่องเพื่อสร้างแรงจูงใจและกำลังใจในการทำงาน
ข้อ 9
การจัดงานวันข้าราชการพลเรือนมีลักษณะอย่างไร
ก. จัดเฉพาะส่วนกลาง
ข. จัดแบบไม่ต่อเนื่อง
ค. จัดเป็นประจำทุกปี
ง. จัดเฉพาะบางจังหวัด
เฉลย: ค
เหตุผล: เป็นงานประจำทุกปีทั่วประเทศตามแนวทาง ก.พ.
ข้อ 10
สาระสำคัญที่สุดของวันข้าราชการพลเรือนต่อสังคมคือข้อใด
ก. ส่งเสริมการแข่งขันทางการเมือง
ข. สร้างความเข้าใจบทบาทข้าราชการต่อประชาชน
ค. ลดจำนวนหน่วยงานรัฐ
ง. เพิ่มรายได้ภาษี
เฉลย: ข
เหตุผล: เพื่อสร้างความเข้าใจและความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างรัฐกับประชาชน