10 บทเรียนความสำเร็จในการปฎิรูปเพื่อพัฒนาทักษะความคิดสร้างสรรค์

วันที่ 17 มีนาคม 2563 ดร.ไกรยส ภัทราวาท รองผู้อำนวยการกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) เปิดเผยว่า กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ได้รับเชิญจากมูลนิธิเลโก้หรือ LEGO Foundation หนึ่งในองค์กรด้านการเรียนรู้ที่ได้รับการยอมรับระดับนานาชาติ เข้าร่วมประชุมประจำปีของมูลนิธิ หรือ LEGO Idea Conference ระหว่างวันที่ 10 -11 มี.ค. ซึ่งถือเป็นงานประชุมที่มีส่วนสำคัญในการกำหนดวาระการปฏิรูปและการพัฒนานวัตกรรมด้านการเรียนรู้ในระบบการศึกษาและการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ โดยปีนี้เป็นการประชุมในหัวข้อ Creating Systems-how can education systems reform to enhance learners creativity skills? ซึ่งมุ่งสังเคราะห์ประสบการณ์การปฏิรูประบบการศึกษาที่ประสบความสำเร็จในระดับนานาชาติให้สามารถส่งเสริมทักษะความคิดสร้างสรรค์ของผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน สามารถดาวน์โหลดรายงานฉบับสมบูรณ์ ได้ที่ www.eef.or.th

ดร.ไกรยส กล่าวว่า เนื่องจากมีอุปสรรคจากการระบาดของโคโรน่าไวรัสทำให้ไม่สามารถจัดการประชุมในประเทศเดนมาร์กได้ มูลนิธิเลโก้ได้เปลี่ยนมาจัดการประชุมทางไกล Virtual-conference ผ่านทาง legoideaconference.net มีผู้แทนหน่วยงานด้านการศึกษาระดับนานาชาติกว่าหลายสิบประเทศเข้าร่วม โดย กสศ. ได้รับเชิญร่วมเวทีสังเคราะห์ประสบการณ์ปฏิรูประบบการศึกษาเพื่อส่งเสริมทักษะความคิดสร้างสรรค์ร่วมกับผู้กำหนดนโยบายอีก 4 ประเทศ ประกอบด้วย ออสเตรเลีย ญี่ปุ่น สก็อตแลนด์ และเวลส์ เข้าร่วม โดย กสศ. ได้นำเสนอประสบการณ์การทำงานร่วมกับองค์การ OECD และอีก 14 ประเทศ ในการวิจัยพัฒนาเครื่องมือส่งเสริมและประเมินทักษะความคิดสร้างสรรค์และการคิดวิเคราะห์ ซึ่งได้ทดลองประสบความสำเร็จแล้วในโรงเรียน 400 แห่งทั่วประเทศที่ดำเนินการมาแล้ว 3 ปี นับเป็นประเด็นที่ได้รับความสนใจจากผู้เข้าร่วมประชุมอย่างมากในการใช้เครื่องมือนี้หนุนเสริมกระบวนการปฏิรูปความเสมอภาคทางการศึกษาเชิงระบบทั้งในด้านการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาและเพิ่มคุณภาพการศึกษาควบคู่กันไป เนื่องจากกลุ่มโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการเป็นโรงเรียนขยายโอกาสที่มีเด็กกลุ่มเสี่ยงหลุดออกจากระบบการศึกษา 

รองผู้จัดการ กสศ. กล่าวว่า จากการสำรวจผู้จ้างงานตลอด 5-10 ปีที่ผ่านมา ทักษะความคิดสร้างสรรค์เป็น 1 ใน 3 ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ซึ่งเป็นที่ต้องการสูงสุดในตลาดแรงงานทั่วโลก รวมทั้งประเทศไทย หากเด็กเยาวชนได้รับการส่งเสริมพัฒนาทักษะดังกล่าวตั้งแต่ในวัยเรียน ย่อมจะเป็นประโยชน์ทั้งในการศึกษาต่อ และการประกอบอาชีพในอนาคต ช่วยเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจและสังคม หากเด็กเยาวชนในครอบครัวที่มีรายได้น้อยได้รับการพัฒนาทักษะความคิดสร้างสรรค์อย่างมีประสิทธิภาพแล้ว จะช่วยเพิ่มโอกาสในการได้รับค่าตอบแทนสูงขึ้น ช่วยให้พวกเขาสามารถนำพาครอบครัวก้าวออกจากความยากจนได้ในอนาคต ทักษะความคิดสร้างสรรค์ยังเป็นประโยชน์ต่อการก้าวออกจากประเทศรายได้ปานกลางสู่การเป็นประเทศที่พัฒนาแล้วภายใน 20 ปีของประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากความท้าทายของสังคมสูงวัยในปัจจุบัน ซึ่งประชากรที่ออกจากกำลังแรงงานมีจำนวนมากกว่าประชากรวัยแรงงานรุ่นใหม่ที่เข้าสู่กำลังแรงงาน ดังนั้นหากสัดส่วนกำลังแรงงานรุ่นใหม่ที่มีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่อง มีผลิตภาพและขีดความสามารถในการแข่งขันที่สูงขึ้นด้วยทักษะความคิดสร้างสรรค์ ที่จะเป็นประโยชน์ในเมื่อถูกใช้งานร่วมกับเทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่ๆ ในยุค 5G ย่อมจะช่วยกระตุ้นการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของไทยที่มั่นคงและยั่งยืนได้ในอนาคต สู่การก้าวออกจากกับดักรายได้ปานกลางเป็นประเทศรายได้สูงตามเป้าหมาย 20 ปีของประเทศ

"รัฐบาลโดยกระทรวงศึกษาเห็นความสำคัญของเรื่องนี้ โดยในปีการศึกษา 2563 สพฐ. มีแผนที่จะร่วมสนับสนุนการขยายผลการใช้เครื่องมือนี้ สู่ 42 เขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาทั่วประเทศ ผ่านกลไกของศึกษานิเทศก์และสถานศึกษาแกนนำเขตละ 2 สถานศึกษา รวมทั้งในพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา เพื่อเป็นกลไกในการขยายผลการดำเนินงานในระดับประเทศต่อไป โดย กสศ. ทำหน้าที่ในฐานะตัวกลางประสานงานกับทุกฝ่าย ทั้งจากกระทรวงศึกษาธิการ องค์การภาครัฐ เอกชน หน่วยงานวิชาการจากทั้งในและต่างประเทศ ในการนำมาตรการที่ร่วมกับ OECD มาปฎิบัติ เพื่อให้เด็กไทยมีทักษะคิดวิเคราะห์ และคิดอย่างสร้างสรรค์เพื่อสนับสนุนโรงเรียนต้นแบบที่ใช้เครื่องมือส่งเสริมและประเมินทักษะความคิดสร้างสรรค์และทักษะการคิดวิเคราะห์ในทุกชั้นเรียนของโรงเรียนทั้งระดับประถมและมัธยมศึกษาในอนาคต" ดร.ไกรยส กล่าว

ขณะที่ นายจอห์น กู๊ดวิน ผู้บริหารของมูลนิธิเลโก้ CEO the LEGO Foundation กล่าวว่า จากการประชุมในครั้งนี้สามารถสรุป 10 บทเรียนความสำเร็จในการปฎิรูปเพื่อพัฒนาทักษะความคิดสร้างสรรค์ ประกอบด้วย

   1.การเรียนรู้ผ่านการเล่น

   2.การสนับสนุนอย่างมีประสิทธิภาพ

   3.การเป็นหุ้นส่วนพันธมิตรระหว่างกลุ่มต่างๆ ที่ไม่เพียงแค่หน่วยงานรัฐ

   4.การแบ่งปันความเข้าใจ ภาษา และนิยามของความคิดสร้างสรรค์จะช่วยให้เกิดการนำมาประยุกต์ใช้ในวงกว้าง

   5.องค์กรระหว่างประเทศสามารถเข้ามาสนับสนุนการปฎิรูปได้

   6.คุณครูและผู้นำท้องถิ่นมีบทบาทหลักในการปฎิรูป

   7.หลักสูตรที่ชัดเจนจะเป็นแนวทางให้กับนักเรียนและคุณครู

   8.ภาครัฐให้ความสำคัญกับเรื่องความคิดสร้างสรรค์

   9.การพัฒนาโรงเรียนทั้งระบบถือเป็นหลักการสำคัญ และ

   10.การประเมินวัดผล 

"เป้าหมายในการจัดการประชุมครั้งนี้ มีขึ้นเพื่อให้เป็นแนวทางและจุดริเริ่มของนานาประเทศในการปฎิรูประบบการศึกษาในประเทศของตัวเองเพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ โดยความรู้และวิธีการที่ถ่ายทอดอยู่ในรายงานทั้งหมดไม่มีผิดหรือถูก มีเพียงแต่ความเหมาะสมสอดคล้องกับสภาพบริบทของสังคมและธรรมชาติของผู้เรียนเท่านั้นเป็นสำคัญ ทางมูลนิธิเลโก้ หวังเป็นอย่างยิ่งว่า ผลการศึกษาในครั้งนี้ จะสามารถนำไปประยุกต์ใช้เพื่อเป็นเครื่องมือสนับสนุนให้มีการปฎิรูปเพื่อความคิดสร้างสรรค์ เป็นแหล่งข้อมูลและเป็นแรงบันดาลใจสำหรับแนวทางการปฎิรูปการศึกษา และเป็นเหมือนตัวจุดประกายให้เกิดการศึกษาวิจัยเพิ่มเติมด้านความคิดสร้างสรรค์ในวงการการศึกษาต่อไป" นายจอห์น กล่าว 

ที่มา ; แนวหน้า  วันอังคาร ที่ 17 มีนาคม พ.ศ. 2563

สรุปสาระสำคัญ

กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ได้เข้าร่วมการประชุมระดับนานาชาติ LEGO Idea Conference ซึ่งจัดโดยมูลนิธิ LEGO ผ่านระบบออนไลน์ เนื่องจากสถานการณ์โควิด-19 การประชุมมุ่งเน้นการปฏิรูประบบการศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะความคิดสร้างสรรค์ของผู้เรียน โดยมีประเทศต่าง ๆ เข้าร่วม เช่น ออสเตรเลีย ญี่ปุ่น สก็อตแลนด์ และเวลส์

กสศ. ได้นำเสนอประสบการณ์ร่วมกับ OECD และ 14 ประเทศ ในการพัฒนาเครื่องมือส่งเสริมและประเมินทักษะความคิดสร้างสรรค์และการคิดวิเคราะห์ ซึ่งทดลองใช้แล้วในโรงเรียน 400 แห่งเป็นเวลา 3 ปี และได้รับผลสำเร็จ โดยช่วยลดความเหลื่อมล้ำและยกระดับคุณภาพการศึกษา โดยเฉพาะโรงเรียนขยายโอกาสที่มีนักเรียนกลุ่มเสี่ยงหลุดจากระบบ

ทักษะความคิดสร้างสรรค์ถูกจัดเป็น 1 ใน 3 ทักษะสำคัญแห่งศตวรรษที่ 21 มีความต้องการสูงในตลาดแรงงาน และช่วยเพิ่มโอกาสทางอาชีพ ลดความยากจน และยกระดับเศรษฐกิจประเทศในระยะยาว รวมถึงรองรับสังคมสูงวัยและการแข่งขันในยุคเทคโนโลยี

รัฐบาลไทยโดย สพฐ. เตรียมขยายผลสู่ 42 เขตพื้นที่การศึกษา โดยมีกลไกศึกษานิเทศก์และโรงเรียนแกนนำ ขณะที่ LEGO Foundation สรุปบทเรียนสำคัญ 10 ประการ เช่น การเรียนรู้ผ่านการเล่น ความร่วมมือทุกภาคส่วน บทบาทครู หลักสูตรชัดเจน การประเมินผล และการพัฒนาโรงเรียนทั้งระบบ เพื่อเป็นแนวทางปฏิรูปการศึกษาอย่างยั่งยืน

ข้อสอบ

ข้อ 1

เป้าหมายหลักของการประชุม LEGO Idea Conference คือข้อใด
ก. พัฒนาหลักสูตรคณิตศาสตร์ระดับโลก
ข. ส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีในโรงเรียน
ค. ปฏิรูประบบการศึกษาเพื่อพัฒนาความคิดสร้างสรรค์
ง. ลดจำนวนโรงเรียนขนาดเล็ก

เฉลย: ค
เหตุผล: การประชุมเน้นการปฏิรูปการศึกษาเพื่อพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ของผู้เรียน

ข้อ 2

เหตุใดการประชุมจึงจัดในรูปแบบออนไลน์
ก. ขาดงบประมาณเดินทาง
ข. สถานการณ์โควิด-19
ค. ไม่สามารถหาสถานที่จัดประชุมได้
ง. ต้องการลดต้นทุนองค์กร

เฉลย: ข
เหตุผล: มีการระบาดของโควิด-19 ทำให้ต้องเปลี่ยนเป็น Virtual Conference

ข้อ 3

กสศ. ร่วมพัฒนาเครื่องมือร่วมกับองค์กรใดเป็นสำคัญ
ก. UNESCO
ข. World Bank
ค. OECD
ง. WHO

เฉลย: ค
เหตุผล: ข้อความระบุชัดว่าร่วมกับ OECD และ 14 ประเทศ

ข้อ 4

ผลการใช้เครื่องมือพัฒนาทักษะในโรงเรียน 400 แห่งเป็นเวลา 3 ปี คือข้อใด
ก. เพิ่มจำนวนนักเรียนสอบเข้ามหาวิทยาลัย
ข. ลดความเหลื่อมล้ำและเพิ่มคุณภาพการศึกษา
ค. ลดค่าใช้จ่ายของโรงเรียน
ง. เพิ่มจำนวนครูในระบบ

เฉลย: ข
เหตุผล: เครื่องมือช่วยลดความเหลื่อมล้ำและยกระดับคุณภาพการศึกษา

ข้อ 5

ทักษะความคิดสร้างสรรค์มีความสำคัญอย่างไรในตลาดแรงงาน
ก. เป็นทักษะเสริมเฉพาะงานศิลปะ
ข. ไม่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจ
ค. เป็น 1 ในทักษะที่ตลาดต้องการสูง
ง. ใช้เฉพาะงานวิจัย

เฉลย: ค
เหตุผล: เป็น 1 ใน 3 ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ที่ตลาดแรงงานต้องการสูง

ข้อ 6

กลุ่มโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการส่วนใหญ่เป็นโรงเรียนประเภทใด
ก. โรงเรียนเอกชนขนาดใหญ่
ข. โรงเรียนขยายโอกาส
ค. โรงเรียนวิทยาศาสตร์
ง. โรงเรียนอินเตอร์

เฉลย: ข
เหตุผล: ระบุว่าเป็นโรงเรียนขยายโอกาสที่มีเด็กกลุ่มเสี่ยง

ข้อ 7

แนวทางขยายผลเครื่องมือไปทั่วประเทศดำเนินการผ่านหน่วยงานใด
ก. สพฐ.
ข. กรมการปกครอง
ค. สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
ง. กระทรวงการคลัง

เฉลย: ก
เหตุผล: สพฐ. เป็นหน่วยงานหลักในการขยายผล 42 เขตพื้นที่

ข้อ 8

บทเรียนสำคัญของ LEGO ข้อใดเกี่ยวข้องกับ “การมีส่วนร่วมหลายภาคส่วน”
ก. การเรียนรู้ผ่านการเล่น
ข. การเป็นหุ้นส่วนพันธมิตร
ค. การประเมินผล
ง. หลักสูตรชัดเจน

เฉลย: ข
เหตุผล: การเป็นหุ้นส่วนระหว่างหลายกลุ่มไม่ใช่แค่รัฐ

ข้อ 9

เหตุผลสำคัญที่ต้องพัฒนาทักษะความคิดสร้างสรรค์ในไทยคือข้อใด
ก. ลดจำนวนครู
ข. เพิ่มรายได้โรงเรียน
ค. รองรับสังคมสูงวัยและเศรษฐกิจแข่งขันสูง
ง. ลดการสอบมาตรฐาน

เฉลย: ค
เหตุผล: เพื่อรับมือสังคมสูงวัยและเพิ่มขีดความสามารถแข่งขัน

ข้อ 10

แนวคิดสำคัญที่สุดของการปฏิรูปตาม LEGO คือข้อใด
ก. ใช้เทคโนโลยีแทนครู
ข. เน้นการสอบมาตรฐาน
ค. พัฒนาโรงเรียนทั้งระบบ
ง. ลดจำนวนหลักสูตร

เฉลย: ค
เหตุผล: การพัฒนาโรงเรียนทั้งระบบเป็นหลักการสำคัญของการปฏิรูป

ความเห็นของผู้ชม