‘สอศ.’ เดินหน้าปรับหลักสูตรพัฒนาผู้บริหาร

เมื่อวันที่ 2 ธันวาคม นายยศพล เวณุโกเศศ เลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ( กอศ.) เปิดเผยภายหลังเป็นประธานเปิดการประชุมเชิงปฏิบัติการจัดทำหลักสูตรการพัฒนาข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาก่อนแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งผู้บริหารสถานศึกษา ว่า การเตรียมความพร้อมผู้บริหารสถานศึกษาเป็นภารกิจสำคัญตามหลักเกณฑ์ที่สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา( ก.ค.ศ. )ที่กำหนดให้ผู้ที่จะดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการหรือรองผู้อำนวยการต้องผ่านการพัฒนาตามหลักสูตรที่มีมาตรฐานชัดเจน ซึ่งต้องครอบคลุมทั้งความรู้ ทักษะ เจตคติ คุณธรรม จริยธรรม และจรรยาบรรณวิชาชีพ เพื่อให้พร้อมต่อการบริหารสถานศึกษาในยุคที่การศึกษาอาชีวะต้องเผชิญการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว 

เลขาธิการ กอศ. กล่าวต่อว่า สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) โดยสำนักพัฒนาสมรรถนะครูฯ ร่วมกับสถาบันพัฒนาครู คณาจารย์ และบุคลากรทางการศึกษา ได้จัดประชุมเชิงปฏิบัติการจัดทำหลักสูตรการพัฒนาข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาก่อนแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งผู้บริหารสถานศึกษา เพื่อร่วมกันออกแบบหลักสูตร แผนการพัฒนา และคู่มือการพัฒนา ที่สอดคล้องกับนโยบายกระทรวงศึกษาธิการและ สอศ. รวมถึงเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของสำนักงาน ก.ค.ศ..

“โดยโครงสร้างหลักสูตรประกอบด้วย 4 ด้านหลัก ได้แก่

1.ภาวะผู้นำและการพัฒนาตนเอง

2.การบริหารสถานศึกษา

3.การปฏิสัมพันธ์และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือ และ

4.การเป็นข้าราชการที่ดี — เน้นคุณธรรม จริยธรรม ธรรมาภิบาล วินัยการเงินการคลัง และความภาคภูมิใจในวิชาชีพ

ซึ่งหลักสูตรมุ่งพัฒนาคุณลักษณะผู้บริหารรุ่นใหม่ให้มีความพร้อมรอบด้าน ทั้งความสามารถด้านบริหารงาน การสื่อสาร การสร้างความร่วมมือ และการนำหลักธรรมาภิบาลไปใช้จริงในองค์กร”นายยศพล กล่าว 

เลขาธิการ กอศ. กบ่าวต่ออีกว่า หลังเสร็จสิ้นการดำเนินงานทั้งสองระยะ สอศ. จะได้หลักสูตรพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาที่มีคุณภาพ ใช้งานได้จริง ส่งเสริมให้ผู้บริหารรุ่นใหม่มีสมรรถนะตามมาตรฐานตำแหน่ง พร้อมขับเคลื่อนสถานศึกษาอาชีวศึกษาให้เท่าทันความเปลี่ยนแปลง และตอบสนองต่อทักษะอาชีพในอนาคตของประเทศ

สำหรับการประชุมครั้งนี้ มีผู้บริหาร สอศ. ผู้อำนวยการสถานศึกษา ผู้ทรงคุณวุฒิ และสถาบันพัฒนาครูฯ เข้าร่วม รวมจำนวน 25 คน จัดขึ้น 2 ระยะ ระหว่างวันที่ 2–4 ธันวาคม 2568 และวันที่ 15–17 ธันวาคม 2568 ณ ห้องประชุมราชพฤกษ์ 2 สำนักพัฒนาสมรรถนะครูและบุคลากรอาชีวศึกษา กรุงเทพฯ 

ที่มา ; มติชนออนไลน์ วันที่ 2 ธันวาคม 2568

สรุปสาระสำคัญ

บทความสะท้อนสถานการณ์การเตรียมความพร้อมผู้บริหารสถานศึกษาอาชีวศึกษา ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของเศรษฐกิจ เทคโนโลยี และตลาดแรงงาน โดยสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) ขับเคลื่อนภารกิจตามหลักเกณฑ์ของ ก.ค.ศ. ที่กำหนดให้ผู้ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการและรองผู้อำนวยการ ต้องผ่านการพัฒนาตามหลักสูตรมาตรฐานก่อนการแต่งตั้ง

หลักการสำคัญคือการพัฒนาผู้บริหารบนฐาน สมรรถนะรอบด้าน ครอบคลุมความรู้ ทักษะ เจตคติ คุณธรรม จริยธรรม และจรรยาบรรณวิชาชีพ เพื่อให้สามารถบริหารสถานศึกษาอาชีวศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพและโปร่งใส

แนวคิดหลักของหลักสูตรเน้น “ผู้บริหารรุ่นใหม่” ที่เป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลง มีภาวะผู้นำเชิงคุณธรรม สามารถบริหารงาน สร้างเครือข่ายความร่วมมือ และนำหลักธรรมาภิบาล วินัยการเงินการคลัง ไปใช้จริงในองค์กร

แนวปฏิบัติที่สำคัญคือการออกแบบหลักสูตรร่วมกันระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ให้สอดคล้องนโยบายกระทรวงศึกษาธิการและ สอศ. พร้อมจัดทำแผนพัฒนาและคู่มือที่ใช้ได้จริง เพื่อให้ผู้บริหารอาชีวศึกษามีสมรรถนะตามมาตรฐานตำแหน่ง และขับเคลื่อนสถานศึกษาให้ตอบสนองทักษะอาชีพแห่งอนาคตของประเทศ

แนวข้อสอบ

ข้อที่ 1 สาระสำคัญที่สุดของการจัดทำหลักสูตรพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาในบทความนี้คือข้อใด
ก. เพิ่มจำนวนผู้บริหารให้เพียงพอ
ข. เตรียมผู้บริหารให้ผ่านการประเมินทางเอกสาร
ค. พัฒนาผู้บริหารตามสมรรถนะและมาตรฐานตำแหน่ง
ง. มุ่งเน้นเฉพาะทักษะการบริหารงบประมาณ

เฉลย: ค
เหตุผล: หลักสูตรมุ่งพัฒนาความรู้ ทักษะ เจตคติ และคุณธรรมตามมาตรฐานตำแหน่งของ ก.ค.ศ.

ข้อที่ 2 โครงสร้างหลักสูตร 4 ด้าน สะท้อนแนวคิดการพัฒนาผู้บริหารในลักษณะใดมากที่สุด
ก. เน้นวิชาการเป็นศูนย์กลาง
ข. พัฒนาผู้บริหารแบบรอบด้านทั้งคนและงาน
ค. มุ่งแข่งขันและประเมินผลเป็นหลัก
ง. ลดบทบาทด้านคุณธรรมในองค์กร

เฉลย: ข
เหตุผล: ครอบคลุมภาวะผู้นำ การบริหาร เครือข่าย และการเป็นข้าราชการที่ดี

ข้อที่ 3 หากผู้บริหารสถานศึกษาอาชีวศึกษาต้องรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของตลาดแรงงานเร็วขึ้น สมรรถนะใดจากหลักสูตรมีบทบาทสำคัญที่สุด
ก. การปฏิสัมพันธ์และสร้างเครือข่ายความร่วมมือ
ข. การปฏิบัติตามคำสั่งอย่างเคร่งครัด
ค. การบริหารเอกสารราชการ
ง. การรักษาระเบียบแบบแผนเดิม

เฉลย: ก
เหตุผล: เครือข่ายช่วยเชื่อมสถานศึกษากับภาคอุตสาหกรรมและตลาดแรงงาน

ข้อที่ 4

การเน้นธรรมาภิบาลและวินัยการเงินการคลังในหลักสูตร มีเป้าหมายเพื่อข้อใด
ก. เพิ่มอำนาจการตัดสินใจของผู้บริหาร
ข. ลดการตรวจสอบจากภายนอก
ค. สร้างความโปร่งใสและความเชื่อมั่นในองค์กร
ง. จำกัดบทบาทของครูและบุคลากร

เฉลย: ค
เหตุผล: ธรรมาภิบาลเป็นฐานสำคัญของการบริหารสถานศึกษาอย่างยั่งยืน

ข้อที่ 5 จากบทความ หากสถานศึกษานำแนวคิดหลักสูตรนี้ไปใช้จริง ผลลัพธ์ใดสอดคล้องที่สุด

ก. ผู้บริหารทำงานตามระเบียบโดยไม่ปรับเปลี่ยน
ข. ผู้บริหารมีสมรรถนะพร้อมขับเคลื่อนองค์กรเชิงรุก
ค. สถานศึกษามุ่งเน้นการแข่งขันภายใน
ง. ลดบทบาทการมีส่วนร่วมของเครือข่าย

เฉลย: ข
เหตุผล: หลักสูตรมุ่งสร้างผู้บริหารรุ่นใหม่ที่พร้อมนำการเปลี่ยนแปลงและตอบโจทย์อนาคต