
คุรุสภาดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ในการรับรองปริญญา ประกาศนียบัตรหรือวุฒิบัตรของสถาบันต่างๆ ตามมาตรฐานวิชาชีพ ตามที่กำหนดในมาตรา 9(7) แห่งพระราชบัญญัติสภาครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ.2546 โดยออกประกาศคุรุสภา เรื่อง การรับรองปริญญาและประกาศนียบัตรทางการศึกษาเพื่อการประกอบวิชาชีพ พ.ศ.2557 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 14 มีนาคม 2557 แทนฉบับเดิม ซึ่งออกตั้งแต่ พ.ศ.2549 โดยประกาศฉบับใหม่มีคุณวุฒิที่สามารถยื่นขอรับรองเพิ่มเติมจากฉบับเดิม ครอบคลุมทั้งระดับปริญญาเอก นอกจากนี้คุรุสภายังได้ปรับเปลี่ยนมาตรฐานวิชาชีพ รวมทั้งสาระความรู้ และสมรรถนะ ทั้งทางวิชาชีพครูและวิชาชีพบริหารการศึกษา อีกด้วย
การรับรองปริญญาและประกาศนียบัตรทางการศึกษา เป็นการควบคุมสถาบันการผลิตให้มกระบวนการพัฒนาผู้ที่ต้องการประกอบวิชาชีพทางการศึกษา ให้มีความรู้ ทักษะวิชาชีพและประสบการณ์ที่เพียงพอ และบ่มเพาะความเป็นครูหรือผู้บริหารให้พร้อมสำหรับการประกอบวิชาชีพ สามารถเป็นหลักประกันคุณภาพให้กับผู้รับบริการทางการศึกษา คือ เยาวชน ผู้ปกครอง และสังคมได้
คุรุสภาให้การรับรองปริญญา และประกาศนียบัตรทางการศึกษา ดังนี้
1. ด้านวิชาชีพครู ได้แก่
1.1 ปริญญาตรี หลักสูตร 5 ปี
1.2 ปริญญาตรีควบโท 6 ปี
1.3 ประกาศนียบัตรบัณฑิตวิชาชีพครู
1.4 ปริญญาโท
1.5 ปริญญาโทควบเอก
1.6 ปริญญาเอก
2. ด้านวิชาชีพผู้บริหารสถานศึกษา/ผู้บริหารการศึกษา ได้แก่
2.1 ปริญญาโท
2.2 ปริญญาโทควบเอก
2.3 ปริญญาเอก
มาตรฐานและเกณฑ์ในการรับรองปริญญา/ประกาศนียบัตรวิชาชีพครู พิจารณาจากมาตรฐาน 3 ด้าน ดังนี้
1. มาตรฐานหลักสูตร
1.1 โครงสร้างของหลักสูตร (วิชาชีพครู)
ปริญญาตรี หลักสูตร 5 ปี จำนวนหน่วยกิตรวม ไม่น้อยกว่า 160 หน่วยกิต
– หมวดวิชาศึกษาทั่วไป ไม่น้อยกว่า 30 หน่วยกิต
– หมวดวิชาเฉพาะด้าน ไม่น้อยกว่า 124 หน่วยกิต (วิชาชีพครู ไม่น้อยกว่า 46 หน่วยกิต วิชาเอก ไม่น้อยกว่า 76 หน่วยกิต)
– หมวดวิชาเลือกเสรี ไม่น้อยกว่า 6 หน่วยกิต
ปริญญาตรีควบโท 6 ปี จำนวนหน่วยกิตรวม ไม่น้อยกว่า 180 หน่วยกิต
– หมวดวิชาศึกษาทั่วไป ไม่น้อยกว่า 30 หน่วยกิต
– หมวดวิชาเฉพาะด้าน ไม่น้อยกว่า 132 หน่วยกิต (วิชาชีพครู ไม่น้อยกว่า 46 หน่วยกิต วิชาเอก ไม่น้อยกว่า 86 หน่วยกิต)
– หมวดวิชาเลือกเสรี ไม่น้อยกว่า 6 หน่วยกิต
– วิทยานิพนธ์ ไมน้อยกว่า 12 หน่วยกิต
ประกาศนียบัตรบัณฑิต จำนวนหน่วยกิตรวม ไม่น้อยกว่า 33 หน่วยกิต
– รายวิชา ไม่น้อยกว่า 27 หน่วยกิต
– ปฏิบัติการสอน ไมน้อยกว่า 6 หน่วยกิต
ปริญญาโท 2 ปี จำนวนหน่วยกิตรวม ไม่น้อยกว่า 45 หน่วยกิต
– รายวิชา ไม่น้อยกว่า 33 หน่วยกิต
– วิทยานิพนธ์ ไมน้อยกว่า 12 หน่วยกิต
ปริญญาโทควบเอก 4 ปี จำนวนหน่วยกิตรวม ไม่น้อยกว่า 76 หน่วยกิต
– รายวิชา ไม่น้อยกว่า 40 หน่วยกิต
– วิทยานิพนธ์ ไมน้อยกว่า 36 หน่วยกิต
ปริญญาเอก 3 ปี จำนวนหน่วยกิตรวม ไม่น้อยกว่า 69 หน่วยกิต
– รายวิชา ไม่น้อยกว่า 33 หน่วยกิต
– วิทยานิพนธ์ ไมน้อยกว่า 36 หน่วยกิต
1.2 มาตรฐานความรู้และประสบการณ์วิชาชีพ
1) สาระความรู้และสมรรถนะของผู้ประกอบวิชาชีพครูตามมาตรฐานความรู้ ดังนี้
| มาตรฐานความรู้ | สาระความรู้ | สมรรถนะ |
| 1. ความเป็นครู | 1. สภาพงานครู คุณลักษณะ และมาตรฐานวิชาชีพครู 2. การปลูกฝังจิตวิญญาณความเป็นครู 3. กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับครู และวิชาชีพครู 4. การจัดการความรู้เกี่ยวกับวิชาชีพครู 5. การสร้างความก้าวหน้าและพัฒนาวิชาชีพครูอย่างต่อเนื่อง |
1. รอบรู้ในเนื้อหาวิชาที่สอนและกลยุทธ์การสอน เพื่อให้ผู้เรียนคิดวิเคราะห์ สังเคราะห์ สร้างสรรค์ สิ่งใหม่ ๆ ได้
2. แสวงหาและเลือกใช้ข้อมูล ข่าวสารความรู้ เพื่อให้ ทันต่อการเปลี่ยนแปลง 3. ปฏิสัมพันธ์ระหว่างครู กั บผู้เรียนที่ส่งเสริมการพัฒนาศักยภาพผู้เรียน 4. มีจิตวิญญาณความเป็นครู |
| 2. ปรัชญาการศึกษา | 1. ปรัชญา แนวคิด และทฤษฎีทางการศึกษา ศาสนา เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม 2. แนวคิด และกลวิธีการจัดการศึกษาเพื่อเสริมสร้างการพัฒนาที่ยั่งยืน |
1. ประยุกต์ ใช้เพื่อพัฒนาสถานศึกษา 2. วิเคราะห์ เกี่ยวกับการศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน |
| 3. ภาษาและวัฒนธรรม | 1. ภาษาและวัฒนธรรมไทยเพื่อการเป็นครู 2. ภาษาต่างประเทศเพื่อพัฒนาวิชาชีพครู |
1. สามารถใช้ทักษะการฟัง การพู ด การอ่าน การเขียนภาษาไทย และภาษาต่างประเทศเพื่อการสื่อความหมายอย่างถูกต้อง
2. ใช้ ภาษาและวัฒนธรรมเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ |
| 4. จิตวิทยาสำหรับครู | 1. จิตวิทยาพื้นฐานและจิตวิทยาพัฒนาการของมนุษย์ 2. จิตวิทยาการเรียนรู้ และจิตวิทยาการศึกษา 3. จิตวิทยาการแนะแนวและการให้คำ ปรึกษา |
1. สามารถให้ คำแนะนำช่วยเหลือผู้เรียนให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น 2. ใช้จิตวิทยาเพื่อความเข้าใจและสนับสนุนการเรียนรู้ของผู้เรียนให้เต็มศักยภาพ |
| 5. หลักสูตร | 1. หลักการ แนวคิดในการจัดทำหลักสูตร 2. การนำหลักสูตรไปใช้ 3. การพัฒนาหลักสูตร |
1. วิเคราะห์หลักสูตรและสามารถจัดทำหลักสูตรได้ 2. ปฏิบัติการประเมินหลักสูตรและนำผลการประเมินไปใช้ในการพัฒนาหลักสูตร |
| 6. การจัดการเรียนรู้ และการจัดการชั้นเรียน | 1. หลักการ แนวคิด แนวปฏิบัติ เกี่ยวกับการจัดทำแผนการเรียนรู้ การจัดการเรียนรู้และสิ่งแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ 2. ทฤษฎี และรูปแบบการจัดการเรียนรู้เพื่อให้ ผู้เรียนรู้ จักคิดวิเคราะห์ คิดสร้างสรรค์และแก้ปัญหาได้ 3. การบูรณาการการเรียนรู ้ แบบเรียนรวม 4. การจัดการชั้นเรียน 5. การพัฒนาศูนย์ การเรียนในสถานศึกษา |
1. สามารถจัดทำแผนการเรียนรู้ และนำไปสู่การปฏิบัติ ให้เกิดผลจริง 2. สามารถสร้างบรรยากาศการจัดการชั้นเรียนให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ |
| 7. การวิจัยเพื่อพัฒนา การเรียนรู้ | 1. หลักการ แนวคิด แนวปฏิบัติ ในการวิจัย 2. การใช้ และผลิตงานวิจัยเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ |
1. สามารถนำผลการวิจัยไปใช้ ในการจัดการเรียนการสอน 2. สามารถทำวิจัยเพื่อพัฒนาการเรียนการสอนและพัฒนาผู้เรียน |
| 8. นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษา | 1. หลักการ แนวคิด การออกแบบ การประยุกต์ใช้ และการประเมินสื่อ นวัตกรรมเทคโนโลยี สารสนเทศเพื่อการเรียนรู้ 2. เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการสื่อสาร |
1. ประยุกต์ใช้ และประเมินสื่อนวัตกรรม เทคโนโลยี สารสนเทศเพื่อการเรียนรู้ 2. สามารถใช้เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการสื่อสาร |
| 9. การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ | 1. หลักการ แนวคิด และแนวปฏิบัติ ในการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ของผู้เรียน 2. ปฏิบัติ การวัดและการประเมินผล |
1. สามารถวัดและประเมินผลได้ 2. สามารถนำผลการประเมินไปใช้ ในการพัฒนาผู้เรียน |
| 10. การประกันคุณภาพการศึกษา | 1. หลักการ แนวคิด แนวปฏิบัติ เกี่ยวกับการจัดการคุณภาพการศึกษา 2. การประกันคุณภาพการศึกษา |
1. สามารถจัดการคุณภาพการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ และพัฒนาคุณภาพการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง
2. สามารถดำเนินการจัดกิจกรรมประเมินคุณภาพการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ได้ |
| 11. คุณธรรม จริยธรรม และจรรยาบรรณ | 1. หลักธรรมาภิบาล และความซื่อสัตย์ สุจริต 2. คุณธรรม และจริยธรรมของวิชาชีพครู 3. จรรยาบรรณของวิ ชาชีพที่คุรุสภากำหนด |
1. ปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดี มีจิตสำนึกสาธารณะ และเสียสละ ให้สังคม 2. ปฏิบัติตนตามจรรยาบรรณของวิชาชีพ สาระการฝึกทักษะและสมรรถนะของ ผู้ประกอบวิชาชีพครู ตามมาตรฐานประสบการณ์วิชาชีพ |
2) มาตรฐานประสบการณ์วิชาชีพ ประกอบด้วย การฝึกทักษะและสมรรถนะของผู้ประกอบวิชาชีพครู ตามมาตรฐานประสบการณ์วิชาชีพ
| มาตรฐานความรู้ | สาระความรู้ | สมรรถนะ |
| 1. การฝึกปฏิบัติวิชาชีพระหว่างเรียน | 1. การสังเกตการจัดการเรียนรู้ 2. การจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ให้ผู้เรียนสร้างความรู้ด้วยตนเอง 3. การทดลองสอนในสถานการณ์ จำลอง และสถานการณ์จริง 4. การออกแบบทดสอบ ข้อสอบหรือเครื่องมือวัดผล 5.การตรวจข้อสอบ การให้คะแนน และการตัดสินผลการเรียน 6. การสอบภาคปฏิบัติ และการให้ คะแนน 7. การวิจัยแก้ปัญหาผู้เรียน 8. การพัฒนาความเป็นครูมืออาชีพ |
1. สามารถจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ เพื่อจุดประสงค์ การสอนที่หลากหลาย
2. สามารถปฏิบัติการสอน ออกแบบทดสอบวัดและประเมินผลผู้เรียน |
| 2. การปฏิบัติการสอนในสถานศึกษาในสาขาวิชาเฉพาะ | 1. การปฏิบัติการสอนวิชาเอก 2. การวัดและประเมินผลและนำผลไปใช้ ในการพัฒนาผู้เรียน 3. การวิจัยเพื่อพัฒนาผู้เรียน 4. การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ หรือแบ่งปันความรู้ในการสัมมนาการศึกษา |
1. สามารถจัดการเรียนรู้ในสาขาวิชาเอก
2. สามารถประเมิน ปรับปรุง และศึกษาวิจัยเพื่อพัฒนาผู้เรียน 3. ปฏิบัติงานอื่นที่ได้รับมอบหมาย |
1.3 การพัฒนาหลักสูตร ประกอบด้วย
1) กระบวนการพัฒนาหลักสูตร
– คณะกรรมการพัฒนาหลักสูตร
– องค์ประกอบของคณะกรรมการที่มาจากผู้เกี่ยวข้องด้านวิชาชีพครูและวิชาเนื้อหา
– การวิเคราะห์หลักสูตรจากผู้ทรงคุณวุฒิภายนอกและบุคคลที่เกี่ยวข้อง
2) คุณสมบัติของคณะกรรมการพัฒนาหลักสูตร
– มีคุณวุฒิตรงตามสาขา และวิชาเอก
– มีประสบการณ์ที่เกี่ยวข้อง นโยบายในการพัฒนาหรือการปรับปรุงหลักสูตร แผนงานที่ชัดเจนในการพัฒนาหรือการปรับปรุงหลักสูตร
3) การพัฒนาหรือการปรับปรุงหลักสูตร
2. มาตรฐานการผลิต
2.1 กระบวนการคัดเลือกนิสิต นักศึกษา มีการกำหนดคุณสมบัติและเกณฑ์การคัดเลือกนิสิต นักศึกษา ที่เน้นการสรรหาผู้ที่มีความรู้ ความสามารถสูงเข้าศึกษา และมีการคัดเลือกหรือสอบคัดเลือก โดยการสอบข้อเขียนและ/หรือการสอบสัมภาษณ์อย่างเป็นระบบ
2.2 จำนวนนิสิต นักศึกษา รับนิสิต นักศึกษาตามแผนการรับที่กำหนดไว้ในหลักสูตร และแผนความต้องการกำลังคนในวิชาชีพในระยะยาวโดยมีอัตราส่วนคณาจารย์ต่อนิสิต นักศึกษา 1 : 30 และหนึ่งห้องเรียน มีนิสิต นักศึกษา ไม่เกิน 30 คน
2.3 คณาจารย์ ได้แก่ คณาจารย์ประจำหลักสูตร คณาจารย์ที่ปรึกษา คณาจารย์ผู้สอนรายวิชาชีพครู คณาจารย์นิเทศก์ (1 : 10) ผู้ควบคุมและผู้สอบวิทยานิพนธ์ (ปริญญาโท – ปริญญาเอก) และครูพี่เลี้ยงหรือผู้บริหารพี่เลี้ยง
2.4 ทรัพยากรการเรียนรู้ ได้แก่ ห้องเรียน ห้องปฏิบัติการ ห้องสมุด และสิ่งแวดล้อม
2.5 การบริหารหลักสูตรและการเรียนการสอน มีดังนี้
– การบริหารหลักสูตร ต้องมีคณะกรรมการฯ ที่ทำหน้าที่วางแผนและการประเมินการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาหรือปรับปรุงหลักสูตร กำหนดกิจกรรมเสริมหลักสูตร รายงานผลการปฏิบัติงาน และมีกระบวนการประเมินและพัฒนาคณาจารย์อย่างเป็นระบบ
– การบริหารการเรียนการสอน มีประมวลรายวิชา การจัดการเรียนการสอนครบตามคำอธิบายรายวิชา จำนวนหน่วยกิตและจำนวนชั่วโมงตามที่หลักสูตรกำหนด หรือมีการประเมินการสอนเพื่อปรับปรุงการเรียนการสอนอย่างต่อเนื่อง
– การจัดการปฏิบัติการสอนในสถานศึกษา หรือการฝึกปฏิบัติการบริหารสถานศึกษา และการบริหารการศึกษา คุณสมบัติสถานศึกษา ครูพี่เลี้ยง/ผู้บริหารพี่เลี้ยง อาจารย์นิเทศก์เป็นไปตามเกณฑ์
– การจัดกิจกรรมเสริมความเป็นครู หรือความเป็นผู้บริหารสถานศึกษาและผู้บริหารการศึกษา จะต้องมีคณะกรรมการบริหารกิจกรรม มีกิจกรรมตลอดหลักสูตร มีการกำหนดเกณฑ์ขั้นต่ำของการเข้าร่วมกิจกรรม มีการประเมินผู้เข้าร่วมกิจกรรม มีสมุดบันทึกการเข้าร่วมกิจกรรม หรือระเบียนรายงานผล หรือใช้ประกอบการพิจารณาอนุมัติการสำเร็จการศึกษา
2.6 การประกันคุณภาพการศึกษา ต้องมีคณะกรรมการรับผิดชอบ มีระบบและแผนการดำเนินงานการประกันคุณภาพ และมีรายงานการประกันคุณภาพ
3. มาตรฐานบัณฑิต
3.1 ความรู้ ต้องเรียนครบตามหลักสูตรที่ได้รับการรับรองจากคุรุสภา และผ่านเกณฑ์การประเมินของสถาบันการผลิต
3.2 การปฏิบัติการสอนในสถานศึกษา มีการปฏิบัติการสอนในสถานศึกษาไม่น้อยกว่า 1 ปี และมีรายงานผลการผ่านเกณฑ์การประเมินตามที่คุรุสภากำหนด
3.3 การปฏิบัติตน ต้องปฏิบัติตนเหมาะสมกับความเป็นครูและผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา โดยสถาบันต้องมีผลรับรองความประพฤติของผู้สำเร็จการศึกษา
3.4 การพัฒนาคุณลักษณะความเป็นครู/ความเป็นผู้นำ ต้องร่วมกิจกรรมการพัฒนาคุณลักษณะความเป็นครู ปีละไม่น้อยกว่า 1 กิจกรรม ได้แก่ การปฏิบัติธรรม กิจกรรมจิตอาสา กิจกรรมส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมและจรรยาบรรณวิชาชีพ
หรือคลิกดาวน์โหลดทั้งหมดที่นี่ >>>
ที่มา ; สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา
ข้อมูลอ้างอิง