
ความเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและตลาดแรงงานกำลังท้าทายมนุษย์ด้วยอัตราเร่ง โลกหมุนเร็วขึ้น อาชีพไม่ใช่สิ่งที่คงอยู่ถาวร และมนุษย์ต้องเก่งขึ้นเพื่อประคองอนาคตของชุมชน จังหวัด และประเทศ
ในรายงาน The Future of Jobs โดย World Economic Forum ปี 2015 ได้สำรวจ 10 ทักษะที่ตลาดแรงงานทั่วโลกต้องการ ได้แก่
· การแก้ไขปัญหาที่ซับซ้อน (complex problem solving)
· การประสานงานกับผู้อื่น (coordinating with others)
· การบริหารจัดการบุคคล (people management)
· การคิดเชิงวิพากษ์ (critical thinking)
· การเจรจาต่อรอง (negotiation)
· การควบคุมคุณภาพ (quality control)
· การบริการ (service orientation)
· การประเมินและตัดสินใจ (judgment and decision making)
· การฟัง (active listening)
· ความคิดสร้างสรรค์ (creativity)
5 ปีต่อมา การสำรวจอีกครั้งในปี 2020 พบว่า หนึ่งในสามของทักษะที่เคยสำคัญ กำลังจะเปลี่ยนแปลง เนื่องด้วยวิวัฒนาการด้านเทคโนโลยีได้นำพาหุ่นยนต์ขั้นสูง การขนส่งอัตโนมัติ ปัญญาประดิษฐ์ การเรียนรู้ของเครื่องจักร วัสดุขั้นสูง เทคโนโลยีชีวภาพ และจีโนมิกส์ ฯลฯ มาสู่โลก การพัฒนาเหล่านี้กำลังเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตและวิธีการทำงานของมนุษย์ บางอาชีพกำลังจะหายไป หลายอาชีพกำลังเติบโต และที่สำคัญแรงงานกำลังต้องการชุดทักษะใหม่เพื่อวิ่งให้ทันต่ออนาคต
10 ทักษะจำเป็นในปี 2020 ได้แก่
· การแก้ไขปัญหาที่ซับซ้อน (complex problem solving)
· การคิดเชิงวิพากษ์ (critical thinking)
· ความคิดสร้างสรรค์ (creativity)
· การบริหารจัดการบุคคล (people management)
· การประสานงานกับผู้อื่น (coordinating with others)
· ความฉลาดทางอารมณ์ (emotional intelligence)
· การประเมินและตัดสินใจ (judgment and decision making)
· การบริการ (service orientation)
· การเจรจาต่อรอง (negotiation)
· ความยืดหยุ่นทางความคิด (cognitive flexibility)
จะเห็นได้ว่า วันเวลาผ่านไปเพียง 5 ปี บางทักษะที่เคยจำเป็นในการบ่มเพาะมนุษย์ผ่านการศึกษากลับไม่สำคัญอีกต่อไป วิวัฒการของเทคโนโลยีเข้ามาแทนที่ความสามารถหลายด้าน ทว่าในวันนี้ ใครจะคิดฝันว่าโรคระบาดจะมาเยือน และนำมาซึ่งการเปลี่ยนแปลง เร่งรัดให้มนุษย์ต้องพัฒนาตัวเองอย่างรวดเร็วกว่าเดิม
ขณะนี้โลกกำลังเผชิญกับ double disruption ทั้งผลกระทบทางเศรษฐกิจจากการระบาดของ COVID-19 เทคโนโลยีและการใช้ระบบ automation เข้ามาทดแทนการจ้างคน จากรายงาน The Future of Jobs โดย World Economic Forum ได้ทำการสำรวจแนวโน้มและทิศทางของอาชีพในอนาคต ตลอดจนทักษะการทำงานที่จำเป็นภายในอนาคตอันใกล้ ในปี 2025 ดังนี้
· การคิดเชิงวิเคราะห์ และการสร้างนวัตกรรม (analytical thinking and innovation)
· การเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วม และมีกลยุทธ์การเรียนรู้ (active learning and learning strategies)
· ความสามารถในการแก้ปัญหาซับซ้อน (complex problem solving)
· การคิดและวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ มีวิจารณญาณ (critical thinking and analysis)
· ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ เป็นต้นแบบ ไม่ซ้ำใคร (creativity, originality and initiative)
· ความเป็นผู้นำ และการมีอิทธิพลต่อสังคม (leadership and social influence)
· ความสามารถในการใช้ ควบคุม ดูแลเทคโนโลยี (technology use, monitoring and control)
· ความสามารถในการออกแบบเทคโนโลยี และเขียนโปรแกรม (technology design and programing)
· การจัดการความเครียด ยืดหยุ่น และรับมือกับสถานการณ์ต่างๆ (resilience, stress tolerance and flexibility)
· การให้เหตุผล การแก้ปัญหา และการระดมแนวคิด (reasoning, problem-solving and ideation)
World Economic Forum ระบุว่า การใช้เครื่องจักรแทนแรงงานมนุษย์จะมีสัดส่วนที่สูงขึ้น จากเดิมในปี 2020 สัดส่วนการใช้แรงงานมนุษย์คือ 67 เปอร์เซ็นต์ ต่อการใช้เครื่องจักร 33 เปอร์เซ็นต์ ทว่าในปี 2025 สัดส่วนดังกล่าวจะเปลี่ยนเป็นการใช้แรงงานมนุษย์ 53 เปอร์เซ็นต์ ต่อการใช้เครื่องจักร 47 เปอร์เซ็นต์
แรงงานจำนวน 50 เปอร์เซ็นต์ จำเป็นจะต้อง reskill ภายในปี 2025 เพราะการมาของเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับการทำงาน ไม่ว่าจะเป็น 5G, Robotic, Machine Learning, Artificial Intelligence (AI) และ Engergy Transformation กำลังเข้ามามีบทบาทในหลายๆ อุตสาหกรรมและธุรกิจ องค์ความรู้เดิมจะไม่เพียงพออีกต่อไป
40 เปอร์เซ็นต์ของแรงงานในปัจจุบัน จำเป็นต้องปรับตัวและ reskill ตนเองอย่างเร่งด่วนภายใน 6 เดือน หรือน้อยกว่านั้น ช่วงเวลาสำหรับการพัฒนาตนเองกำลังสั้นลงเรื่อยๆ เทคโนโลยีและการเปลี่ยนแปลงเดินทางมาไว ประเทศที่ปรับตัว ระบบการศึกษาที่ยืดหยุ่น จะเป็นผู้รอดในสนามแห่งอนาคต





อ้างอิง
These are the top 10 job skills of tomorrow – and how long it takes to learn them
The Future of Jobs Report 2020
ที่มา ; https://waymagazine.org/the-future-of-jobs-2025/
ข่าวเกี่ยวกัน
Top 10 Skills of 2025 จาก World Economic Forum
World Economic Forum จัดทำรายงาน The Future of Jobs ว่าด้วยเรื่องแนวโน้มและทิศทางของอาชีพในอนาคต ตลอดจนทักษะการทำงานที่จำเป็นภายในอนาคตอันใกล้ 2025 นี้
วันนี้ ถือโอกาสพาไปดูกันว่า 10 ทักษะสำคัญที่ว่านี้เกี่ยวกับเรื่องอะไรบ้าง ว่าแล้วไปดูกันเลยครับ
1. การคิดเชิงวิเคราะห์ และการสร้างนวัตกรรม
2. การเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วม และมีกลยุทธ์การเรียนรู้
3. ความสามารถในการแก้ปัญหาซับซ้อน
4. การคิดและวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ มีวิจารณญาณ
5. ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ เป็นต้นฉบับ ไม่ซ้ำใคร
6. ความเป็นผู้นำ และการมีอิทธิพลต่อสังคม
7. ความสามารถในการใช้ ควบคุม ดูแลเทคโนโลยี
8. ความสามารถในการออกแบบเทคโนโลยี และเขียนโปรแกรม
9. การจัดการความเครียด ยืดหยุ่น และรับมือกับสถานการณ์ต่างๆ
10. การให้เหตุผล การแก้ปัญหา และการระดมแนวคิด
จาก 10 อันดับที่ว่านี้ จะเห็นได้ว่ามี
- 5 ข้อ (ข้อที่ 1,3,4,5,10) เกี่ยวกับทักษะการแก้ปัญหา (Problem-solving)
- 2 ข้อ (ข้อที่ 2,9) เกี่ยวกับทักษะในการจัดการตัวเอง (Self-Management)
- 2 ข้อ (ข้อที่ 7,8) เกี่ยวกับทักษะการใช้และพัฒนาเทคโนโลยี (Technology Use and Development) และ
- 1 ข้อ (ข้อที่ 6) เกี่ยวกับการทำงานร่วมกับคนอื่น (Working with People)
ที่มา : https://www.blockdit.com/articles/5f97394dd688e215d19224c5/
สรุปสาระสำคัญ
โลกเศรษฐกิจและตลาดแรงงานกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้อาชีพไม่มั่นคงถาวร มนุษย์จำเป็นต้องพัฒนาทักษะใหม่อย่างต่อเนื่อง รายงาน The Future of Jobs ของ World Economic Forum ปี 2015 ระบุ 10 ทักษะสำคัญ เช่น การแก้ปัญหาซับซ้อน การคิดเชิงวิพากษ์ การประสานงาน การบริหารคน การเจรจา การควบคุมคุณภาพ การบริการ การตัดสินใจ การฟัง และความคิดสร้างสรรค์ ต่อมาในปี 2020 พบว่าทักษะบางส่วนเปลี่ยนแปลงจากอิทธิพลของเทคโนโลยี เช่น ปัญญาประดิษฐ์ หุ่นยนต์ และระบบอัตโนมัติ ทำให้เกิดอาชีพใหม่และอาชีพเดิมลดลง โดยเพิ่มทักษะสำคัญ เช่น ความฉลาดทางอารมณ์ และความยืดหยุ่นทางความคิด
ในปี 2025 โลกเผชิญ double disruption จาก COVID-19 และเทคโนโลยี ทำให้แรงงานต้องเร่งพัฒนาและ reskill อย่างเร่งด่วน โดยเฉพาะทักษะด้านการคิดวิเคราะห์ นวัตกรรม การเรียนรู้ตลอดชีวิต ความเป็นผู้นำ และทักษะด้านเทคโนโลยี สัดส่วนการใช้แรงงานมนุษย์ลดลงจาก 67% เหลือ 53% ภายในปี 2025 ขณะที่เครื่องจักรเพิ่มขึ้นเป็น 47% แรงงานราวครึ่งหนึ่งต้อง reskill และ 40% ต้องปรับตัวภายในระยะสั้น โลกอนาคตจึงให้ความสำคัญกับการเรียนรู้ตลอดชีวิตและการปรับตัวของระบบการศึกษาและแรงงานเพื่อความอยู่รอด
ข้อ 1 แนวโน้มสำคัญที่สุดของตลาดแรงงานยุคใหม่คือข้อใด
ก. อาชีพมีความมั่นคงมากขึ้น
ข. ลดการใช้เทคโนโลยีในงาน
ค. อาชีพเปลี่ยนแปลงรวดเร็วและต้อง reskill
ง. เน้นแรงงานทักษะเดิม
เฉลย ค เหตุผล: บทความชี้ว่าทักษะและอาชีพเปลี่ยนเร็ว ต้องพัฒนาใหม่ตลอด
ข้อ 2 ทักษะใดสำคัญต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2015–2025
ก. การควบคุมคุณภาพ
ข. การแก้ปัญหาซับซ้อน
ค. การฟัง
ง. การขนส่ง
เฉลย ข เหตุผล: complex problem solving ปรากฏทุกชุดข้อมูล
ข้อ 3 ปัจจัยสำคัญที่ทำให้ทักษะเปลี่ยนในปี 2020 คืออะไร
ก. ภาวะเงินเฟ้อ
ข. เทคโนโลยีและ AI
ค. การเมือง
ง. ภัยธรรมชาติ
เฉลย ข เหตุผล: AI หุ่นยนต์และ automation เป็นตัวเปลี่ยนหลัก
ข้อ 4 ข้อใดสะท้อน “double disruption”
ก. เศรษฐกิจเติบโตอย่างเดียว
ข. เทคโนโลยีลดลง
ค. COVID-19 และ automation
ง. การศึกษาเพิ่มขึ้น
เฉลย ค เหตุผล: เกิดทั้งโรคระบาดและเทคโนโลยีเปลี่ยนงานพร้อมกัน
ข้อ 5 ทักษะใดเพิ่มเข้ามาเด่นชัดในปี 2020
ก. การคิดเชิงวิพากษ์
ข. ความฉลาดทางอารมณ์
ค. การประสานงาน
ง. การควบคุมคุณภาพ
เฉลย ข เหตุผล: emotional intelligence ถูกเพิ่มในชุดปี 2020
ข้อ 6 เป้าหมายของการ reskill คืออะไร
ก. ลดต้นทุนการศึกษา
ข. เพิ่มจำนวนครู
ค. ปรับตัวให้ทันเทคโนโลยี
ง. ลดจำนวนแรงงาน
เฉลย ค เหตุผล: reskill คือการปรับทักษะให้ทันงานใหม่
ข้อ 7 ข้อใดเป็นทักษะปี 2025 ที่เกี่ยวกับเทคโนโลยีโดยตรง
ก. การเจรจา
ข. การออกแบบเทคโนโลยีและเขียนโปรแกรม
ค. การฟัง
ง. การบริการ
เฉลย ข เหตุผล: เป็น digital skill โดยตรง
ข้อ 8 สัดส่วนแรงงานมนุษย์ในปี 2025 เปลี่ยนเป็นเท่าใด
ก. 67%
ข. 60%
ค. 53%
ง. 40%
เฉลย ค เหตุผล: ข้อมูลระบุมนุษย์ 53% เครื่องจักร 47%
ข้อ 9 ทักษะใดสำคัญต่อ “การเป็นผู้นำ”
ก. การควบคุมคุณภาพ
ข. การมีอิทธิพลต่อสังคม
ค. การฟัง
ง. การประเมินผล
เฉลย ข เหตุผล: leadership and social influence
ข้อ 10 แนวทางสำคัญที่สุดของการศึกษายุคอนาคตคือ
ก. เน้นท่องจำ
ข. ลดเทคโนโลยี
ค. การเรียนรู้ตลอดชีวิตและยืดหยุ่น
ง. จำกัดทักษะเฉพาะ
เฉลย ค เหตุผล: บทความเน้น lifelong learning และ adaptability