สรุปสาระสำคัญ 
ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่องทิศทางการวิจัยทางการศึกษาของชาติ พ.ศ. 2568–2570 กำหนดให้ “การวิจัย” เป็นกลไกหลักในการพัฒนาการศึกษาของประเทศ ทำหน้าที่ทั้งสร้างองค์ความรู้ใหม่ แก้ปัญหาปัจจุบัน และเตรียมความพร้อมต่อการเปลี่ยนแปลงในอนาคต พร้อมเป็นกรอบสำหรับหน่วยงานต่าง ๆ ในการจัดทำและให้ทุนวิจัยอย่างมีทิศทางร่วม เปรียบเสมือน “เข็มทิศ” ที่นำพาระบบการศึกษาไปสู่เป้าหมายเดียวกัน

นโยบายนี้มุ่งสร้างพลังร่วม (collective impact) โดยกำหนด 8 ประเด็นวิจัยสำคัญ ได้แก่ การเรียนรู้ตลอดชีวิต การศึกษาที่มีคุณภาพ ความเสมอภาคและลดความเหลื่อมล้ำ การพัฒนาทักษะและการยกระดับทักษะ (Re/Up-Skill) ที่สอดคล้องตลาดแรงงาน เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา การศึกษาเพื่อสังคมสีเขียว ประสิทธิภาพทางการศึกษา และความเป็นพลเมืองและพลโลก

ครอบคลุมทั้งการวิจัยพื้นฐานและประเด็นใหม่ที่เกิดขึ้น โดยให้ทุกภาคส่วนใช้เป็นกรอบในการดำเนินงานและการพิจารณาทุน เพื่อให้เกิดความสอดคล้อง เชื่อมโยง และขับเคลื่อนการศึกษาของไทยไปในทิศทางเดียวกัน อันจะนำไปสู่การยกระดับคุณภาพการศึกษาอย่างยั่งยืน เริ่มใช้ตั้งแต่วันที่ 13 สิงหาคม 2568

ข้อสอบ

ข้อ 1 วัตถุประสงค์หลักของประกาศฉบับนี้คือข้อใด
ก. เพิ่มงบประมาณการศึกษา
ข. กำหนดทิศทางวิจัยร่วมของประเทศ
ค. ลดภาระครู
ง. ส่งเสริมการสอบแข่งขัน
เฉลย: ข เหตุผล: เน้นกำหนดทิศทางและเป้าหมายร่วมด้านวิจัย

ข้อ 2 “เข็มทิศ” ในบริบทนี้หมายถึงอะไร
ก. เครื่องมือวัดผล
ข. ระบบประเมิน
ค. กรอบแนวทางการดำเนินงาน
ง. แผนการสอน
เฉลย: ค เหตุผล: ใช้เปรียบเปรยถึงแนวทางนำทาง

ข้อ 3 ข้อใด “ไม่ใช่” 1 ใน 8 ประเด็นวิจัย
ก. เทคโนโลยีการศึกษา
ข. ความมั่นคงทางทหาร
ค. การเรียนรู้ตลอดชีวิต
ง. พลเมืองและพลโลก
เฉลย: ข เหตุผล: ไม่เกี่ยวกับด้านการศึกษาโดยตรง

ข้อ 4 การเน้น Re/Up-Skill สะท้อนอะไร
ก. ลดเวลาเรียน
ข. เพิ่มการแข่งขัน
ค. เชื่อมโยงตลาดแรงงาน
ง. เน้นทฤษฎี
เฉลย: ค เหตุผล: ตอบโจทย์ทักษะที่ตลาดต้องการ

ข้อ 5 ประโยชน์ของการมีทิศทางวิจัยร่วมคือ
ก. ลดงานวิจัย
ข. เพิ่มความซ้ำซ้อน
ค. เกิดพลังร่วม
ง. ลดงบประมาณ
เฉลย: ค เหตุผล: มุ่ง collective impact

ข้อ 6 การวิจัยครอบคลุมลักษณะใด
ก. เฉพาะเชิงทดลอง
ข. เฉพาะพื้นฐาน
ค. พื้นฐานและเกิดใหม่
ง. เชิงพาณิชย์เท่านั้น
เฉลย: ค เหตุผล: ระบุชัดว่าครอบคลุมทั้งสองแบบ

ข้อ 7 หากเป็นผู้บริหารโรงเรียน ควรนำไปใช้ข้อใด
ก. จัดซื้ออุปกรณ์
ข. กำหนดหัวข้อวิจัยสอดคล้องนโยบาย
ค. เพิ่มชั่วโมงเรียน
ง. ลดกิจกรรม
เฉลย: ข เหตุผล: ใช้เป็นกรอบกำหนดงานวิจัย

ข้อ 8 ประเด็น “สังคมสีเขียว” เน้นอะไร
ก. เทคโนโลยี
ข. สิ่งแวดล้อมและความยั่งยืน
ค. เศรษฐกิจ
ง. การเมือง
เฉลย: ข เหตุผล: เน้นความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม

ข้อ 9 การลดความเหลื่อมล้ำเกี่ยวข้องกับ
ก. เพิ่มการแข่งขัน
ข. ความเสมอภาคทางการศึกษา
ค. การสอบ
ง. งบประมาณ
เฉลย: ข เหตุผล: เน้นโอกาสที่เท่าเทียม

ข้อ 10 ผลลัพธ์ปลายทางที่คาดหวังคือ
ก. เพิ่มจำนวนครู
ข. ยกระดับคุณภาพการศึกษา
ค. ลดหลักสูตร
ง. เพิ่มการสอบ
เฉลย: ข เหตุผล: เป้าหมายหลักคือคุณภาพการศึกษาโดยรวม