ข้าราชครู สังกัด สพฐ.ทั่วประเทศ ตำแหน่งไหนมากสุด

เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เพจ “เรียนดี มีความสุข” โพสต์ข้อความ ระบุว่า เรื่องน่ารู้ : ข้าราชการครู สพฐ.ทั่วประเทศ ส่วนใหญ่ยังไม่มีวิทยฐานะ หรือเป็นครูผู้ช่วย 

จากข้อมูล HRMS.OBEC สพฐ. รายงานว่า ปัจจุบันจำนวนข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา สพฐ. ทั่วประเทศ เมื่อจำแนกตามวิทยฐานะ มีจำนวนรวมทั้งสิ้น 377,757 คน

·      ไม่มีวิทยฐานะ 168,944 คน = มากที่สุด 44.72%

·      ชำนาญการพิเศษ 129,517 คน = รองลงมา 34.28%

·      ชำนาญการ 78,820 คน = 20.86%

·      เชี่ยวชาญ 474 คน = 0.12%

·      เชี่ยวชาญพิเศษ 2 คน = 0.02%

อันนี้ยังไม่รวมสังกัดอื่น 

อย่างไรก็ตาม เมื่อดูข้อมูลเงินเดือนข้าราชการครู แบ่งออกเป็น 6 ระดับ ดังนี้ ครูผู้ช่วย, คศ.1, คศ.2, คศ.3, คศ.4 และ คศ.5 (คศ. มีความหมายว่า ครูและบุคลากรทางการศึกษา) มีรายละเอียดดังนี้

·  ครูผู้ช่วย (เป็นตำแหน่งแรกบรรจุที่ยังไม่มีประสบการณ์) ฐานเงินเดือนขั้นต่ำ 15,050 บาท ขั้นสูง 24,750 บาท

·  ครู คศ.1 (ยังไม่มีวิทยฐานะ) ฐานเงินเดือนขั้นต่ำ 15,440 บาท ขั้นสูง 34,310 บาท

·   ครู คศ.2 (ชำนาญการ) ฐานเงินเดือนขั้นต่ำ 16,190 บาท ขั้นสูง 41,620 บาท

ได้รับเงินพิเศษเพิ่ม เป็นค่าวิทยฐานะ ครูชำนาญการ 3,500 บาท จะได้รับเงินเดือนสูงสุด รวมค่าวิทยฐานะ เดือนละ 45,120 บาท

·   ครู คศ.3 (ชำนาญการพิเศษ)  ฐานเงินเดือนขั้นต่ำ 18,860 บาท ขั้นสูง 58,390 บาท

ได้รับเงินพิเศษเพิ่ม เป็นค่าวิทยฐานะ ครูชำนาญการพิเศษ 5,600 บาท และค่าตอบแทนพิเศษ 5,600 บาท (2 เด้ง) จะได้รับเงินเดือนสูงสุด เดือนละ 69,590 บาท

·   ครู คศ.4 (เชี่ยวชาญ) ฐานเงินเดือนขั้นต่ำ 24,400 บาท ขั้นสูง 69,040 บาท ได้รับเงินพิเศษเพิ่ม เป็นค่าวิทยฐานะ ครูเชี่ยวชาญ 9,900 บาท  และค่าตอบแทนพิเศษ 9,900 บาท (2 เด้ง)  จะได้รับเงินเดือนสูงสุด เดือนละ 88,840 บาท

·   เงินเดือนครู คศ.5 (เชี่ยวชาญพิเศษ) ฐานเงินเดือนขั้นต่ำ 29,980 บาท ขั้นสูง 76,800 บาท

 ได้รับเงินพิเศษเพิ่ม เป็นค่าวิทยฐานะ ครูเชี่ยวชาญพิเศษ 13,000-15,600 บาท และค่าตอบแทนพิเศษ 13,000-15,600 บาท (2 เด้ง)  จะได้รับเงินเดือนสูงสุด เดือนละ 108,000 บาท

คาดว่า ครูแต่ละตำแหน่งได้ต่อเดือน ดังนี้

·   ไม่มีวิทยฐานะ  คศ.1 ฐานเงินเดือนขั้นต่ำ 15,440 บาท ขั้นสูง 34,310 บาท  มีจำนวน 168,944 คน = มากที่สุด 44.72% เมื่อคิดจากฐานเงินเดือนขั้นต่ำ 15,440 บาท  รัฐต้องจ่ายเงินเดือน เดือนละ 2,608,495,360 ล้านบาท

·   ชำนาญการพิเศษ คศ.3 ฐานเงินเดือนขั้นต่ำ 18,860 บาท ขั้นสูง 58,390 บาท มีจำนวน 129,517 คน = รองลงมา 34.28% เมื่อคิดจากฐานเงินเดือนขั้นต่ำ 18,860 บาท รัฐต้องจ่ายเงินเดือน เดือนละ 2,442,690,620 บาท

·   ชำนาญการ คศ.2 ฐานเงินเดือนขั้นต่ำ 16,190 บาท ขั้นสูง 41,620 บาท มีจำนวน 78,820 คน = 20.86% เมื่อคิดจากฐานเงินเดือนขั้นต่ำ 16,190 บาท รัฐต้องจ่ายเงินเดือน เดือนละ 1,276,095,800 บาท

·   เชี่ยวชาญ คศ.4 ฐานเงินเดือนขั้นต่ำ 24,400 บาท ขั้นสูง 69,040 บาท มีจำนวน 474 คน = 0.12% เมื่อคิดจากฐานเงินเดือนขั้นต่ำ 24,400  บาท รัฐต้องจ่ายเงินเดือน เดือนละ 11,565,600 ล้านบาท

·   เชี่ยวชาญพิเศษ คศ.5 ฐานเงินเดือนขั้นต่ำ 29,980 บาท ขั้นสูง 76,800 บาท มีจำนวน 2 คน = 0.02% เมื่อคิดจากฐานเงินเดือนขั้นต่ำ  29,980 รัฐต้องจ่ายเงินเดือน เดือนละ 59,960 บาท  

สรุปรวม รัฐต้องจ่ายเงินเดือนให้ครูในสังกัด สพฐ. เฉลี่ยเดือนละ 6,338,907,340 บาท ยังไม่รวมได้รับเงินพิเศษเพิ่มเป็นค่าวิทยฐานะ และข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา สังกัดอื่นของกระทรวงศึกษาธิการ และกระทรวงอื่น  

ที่มา ; มติชนออนไลน์ 24 มิถุนายน 2567

สรุปสาระสำคัญ 

ข้อมูลจากระบบ HRMS.OBEC ของ สพฐ. ระบุว่าข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาทั่วประเทศมีจำนวน 377,757 คน โดยส่วนใหญ่ยังไม่มีวิทยฐานะหรืออยู่ในตำแหน่งครูผู้ช่วย คิดเป็น 168,944 คน (44.72%) รองลงมาคือระดับชำนาญการพิเศษ 129,517 คน (34.28%) ชำนาญการ 78,820 คน (20.86%) ขณะที่ระดับเชี่ยวชาญมีเพียง 474 คน (0.12%) และเชี่ยวชาญพิเศษ 2 คน (0.02%)

โครงสร้างเงินเดือนครูแบ่งเป็น 6 ระดับ ตั้งแต่ครูผู้ช่วยถึง คศ.5 โดยมีฐานเงินเดือนและค่าวิทยฐานะเพิ่มตามความก้าวหน้าในสายอาชีพ เช่น คศ.2 (ชำนาญการ) ได้เงินเพิ่มวิทยฐานะ 3,500 บาท ส่วน คศ.3 (ชำนาญการพิเศษ) ได้เพิ่มทั้งค่าวิทยฐานะและค่าตอบแทนพิเศษ รวม 11,200 บาท ทำให้รายได้สูงสุดถึงกว่า 69,000 บาท และระดับสูงสุด คศ.5 อาจได้รับรวมสูงสุดประมาณ 108,000 บาท

เมื่อประเมินภาระงบประมาณ พบว่ารัฐต้องจ่ายเงินเดือนครู สพฐ. เฉลี่ยกว่า 6.3 พันล้านบาทต่อเดือน โดยกลุ่มครูที่ไม่มีวิทยฐานะใช้งบมากที่สุด เนื่องจากมีจำนวนมากที่สุด ข้อมูลนี้สะท้อนโครงสร้างกำลังคนครูที่ยังขาดความก้าวหน้าทางวิชาชีพ และเป็นประเด็นสำคัญต่อการวางนโยบายพัฒนาครูและการบริหารงบประมาณการศึกษาในอนาคต

ข้อสอบ

ข้อ 1

ข้อมูลใดสะท้อนโครงสร้างครู สพฐ. ได้ถูกต้องที่สุด
ก. ครูส่วนใหญ่มีวิทยฐานะเชี่ยวชาญพิเศษ
ข. ครูส่วนใหญ่ไม่มีวิทยฐานะหรือครูผู้ช่วย
ค. ครูส่วนใหญ่เป็นระดับชำนาญการพิเศษ
ง. ครูส่วนใหญ่เป็นระดับเชี่ยวชาญ

เฉลย: ข
เหตุผล: สัดส่วนมากที่สุดคือ “ไม่มีวิทยฐานะ” 44.72% สะท้อนว่าครูส่วนใหญ่ยังเริ่มต้นหรือยังไม่ก้าววิทยฐานะ

ข้อ 2

ระดับวิทยฐานะใดมีจำนวนน้อยที่สุด
ก. ชำนาญการ
ข. ชำนาญการพิเศษ
ค. เชี่ยวชาญพิเศษ
ง. ไม่มีวิทยฐานะ

เฉลย: ค
เหตุผล: เชี่ยวชาญพิเศษมีเพียง 2 คน น้อยที่สุดในระบบ

ข้อ 3

เหตุใดกลุ่ม “ไม่มีวิทยฐานะ” จึงใช้งบประมาณมากที่สุด
ก. เพราะมีเงินเดือนสูงที่สุด
ข. เพราะมีจำนวนมากที่สุด
ค. เพราะมีค่าตอบแทนพิเศษสูง
ง. เพราะเป็นตำแหน่งผู้บริหาร

เฉลย: ข
เหตุผล: แม้เงินเดือนต่ำกว่า แต่มีจำนวนมากที่สุดจึงรวมงบสูงสุด

ข้อ 4

การเลื่อนวิทยฐานะส่งผลสำคัญด้านใดมากที่สุด
ก. ลดจำนวนครูในระบบ
ข. เพิ่มภาระงานธุรการ
ค. เพิ่มรายได้และแรงจูงใจ
ง. ลดงบประมาณการศึกษา

เฉลย: ค
เหตุผล: วิทยฐานะเชื่อมกับเงินเดือนและค่าตอบแทนโดยตรง

ข้อ 5

ข้อใดสะท้อนแนวคิดเชิงนโยบายจากข้อมูลนี้ได้ดีที่สุด
ก. ลดจำนวนครูทั้งหมด
ข. เพิ่มการสอบแข่งขันนักเรียน
ค. พัฒนาความก้าวหน้าในวิชาชีพครู
ง. ยกเลิกวิทยฐานะทั้งหมด

เฉลย: ค
เหตุผล: ปัญหาหลักคือโครงสร้างวิทยฐานะและความก้าวหน้า

ข้อ 6

เงินเดือนครูระดับใดมีศักยภาพสูงสุดตามข้อมูล
ก. ครูผู้ช่วย
ข. คศ.2
ค. คศ.3
ง. คศ.5

เฉลย: ง
เหตุผล: คศ.5 สูงสุดถึงประมาณ 108,000 บาท

ข้อ 7

หากต้องวางแผนลดภาระงบประมาณรัฐ ควรพิจารณาเรื่องใดมากที่สุด
ก. เพิ่มเงินวิทยฐานะทุกระดับ
ข. ลดจำนวนครูเชี่ยวชาญ
ค. เพิ่มประสิทธิภาพโครงสร้างวิทยฐานะ
ง. เพิ่มครูผู้ช่วยอย่างเดียว

เฉลย: ค
เหตุผล: โครงสร้างวิทยฐานะส่งผลต่อภาระงบรวม

ข้อ 8

ข้อมูลนี้มีประโยชน์ต่อผู้บริหารสถานศึกษาในด้านใดมากที่สุด
ก. การจัดตารางเรียน
ข. การวางแผนพัฒนาครู
ค. การจัดกิจกรรมกีฬา
ง. การสอบนักเรียน

เฉลย: ข
เหตุผล: ใช้กำหนดแผนพัฒนาวิชาชีพครูและความก้าวหน้า

ข้อ 9

ข้อใดเป็นการตีความเชิงวิเคราะห์ที่ถูกต้อง
ก. ครูทุกคนมีรายได้เท่ากัน
ข. ระบบครูไทยไม่มีโครงสร้างอาชีพ
ค. โครงสร้างวิทยฐานะส่งผลต่อรายได้และงบประมาณ
ง. งบครูไม่เกี่ยวกับจำนวนครู

เฉลย: ค
เหตุผล: วิทยฐานะสัมพันธ์กับเงินเดือนและงบรวมโดยตรง

ข้อ 10

ปัญหาสำคัญเชิงระบบที่สะท้อนจากข้อมูลนี้คือข้อใด
ก. ครูมีจำนวนมากเกินไป
ข. ความเหลื่อมล้ำด้านความก้าวหน้าวิชาชีพ
ค. นักเรียนสอบตกจำนวนมาก
ง. โรงเรียนไม่เพียงพอ

เฉลย: ข
เหตุผล: สัดส่วนครูส่วนใหญ่ยังไม่มีวิทยฐานะ สะท้อนความเหลื่อมล้ำในเส้นทางอาชีพ