สมาชิกเข้าสู่ระบบ

“ซีหูโมเดล” โดดเด่นด้านการศึกษา พัฒนาฟื้นฟูชนบทของจีน

เมื่อวันที่ 12 เมษายน 2568 พล.ต.อ. เพิ่มพูน ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เดินทางศึกษาดูงานด้านการจัดการศึกษาในชุมชน โดยมี ศาสตราจารย์ฉี ซินเจี้ยน ผู้ช่วยผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและฝึกอบรมนานาชาติเพื่อการศึกษาในชนบทขององค์การยูเนสโก (UNESCO INRULED) ให้การต้อนรับ พร้อมด้วยนายลู่ เจี๋ย รองผู้อำนวยการสำนักงานการศึกษาเขตซีหู และนายหลัว เจิ้น รองเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์ตำบลซวงผู่ ณ เขตซีหู เมืองหางโจว สาธารณรัฐประชาชนจีน

การเดินทางเพื่อลงพื้นที่ในครั้งนี้ได้มุ่งเน้นการศึกษานวัตกรรมการเรียนรู้ในระดับชุมชนที่ส่งเสริมการพัฒนาชนบทอย่างเป็นรูปธรรม ภายใต้กรอบ “การศึกษาเสริมพลัง – วัฒนธรรมสร้างจิตวิญญาณ – การฟื้นฟูชนบท” โดยโรงเรียนชุมชนกับบทบาทใหม่ในการพัฒนาชนบท เขตซีหูได้รับการคัดเลือกจากกระทรวงศึกษาธิการแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน ให้เป็นตัวอย่างแนวปฏิบัติที่ดีของศูนย์การเรียนรู้ระดับอำเภอ ขณะเดียวกัน หมู่บ้านซั่งซือจูหม่ายังได้รับการยกย่องจากสถาบันเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิตของยูเนสโก (UIL) ว่าเป็นกรณีศึกษาที่โดดเด่นด้านการเรียนรู้ร่วมกันระหว่างวัย โดยเฉพาะสำหรับผู้สูงอายุในภูมิภาคเอเชีย ซึ่งสามารถพัฒนาเป็นต้นแบบระดับสากลในการขับเคลื่อน “หมู่บ้านแห่งการเรียนรู้” อย่างยั่งยืน หนึ่งในจุดเด่นสำคัญคือ โรงเรียนชุมชนตำบลซวงผู่ ที่พัฒนารูปแบบการศึกษาที่เชื่อมโยงกับการฟื้นฟูวัฒนธรรมท้องถิ่น ส่งเสริมศักยภาพของชุมชน และสนับสนุนการพัฒนาชนบทในมิติต่างๆ โดยในปี 2566 โรงเรียนแห่งนี้ยังได้รับเลือกให้เป็นพื้นที่นำร่องของโครงการศูนย์การเรียนรู้ชุมชน (CLC) ภายใต้ความร่วมมือกับศูนย์ UNESCO INRULED

ทั้งนี้ พล.ต.อ.เพิ่มพูน ชิดชอบ รมว.ศธ. ได้ให้ความสนใจจุดเด่น 3 ด้าน ดังนี้

1.      นวัตกรรมการศึกษาขับเคลื่อนการพัฒนาชนบท
โรงเรียนชุมชนตำบลซวงผู่มีหลักสูตรที่ครอบคลุมทุกช่วงวัย ทั้งการศึกษาผู้สูงอายุ การฝึกอาชีพสำหรับชาวบ้านกว่า 2,000 คนต่อปี และเวิร์กช็อปด้านมรดกภูมิปัญญาท้องถิ่น รมว.ศธ. แสดงความประทับใจต่อการบูรณาการหลักสูตรที่ตอบโจทย์ชุมชนอย่างแท้จริง และเห็นว่าเป็นแนวทางที่สามารถปรับใช้ในบริบทของไทยได้ โดยเฉพาะในการผลักดันการเรียนรู้ตลอดชีวิต

2.      หมู่บ้านดิจิทัลกับแนวคิด “ความมั่งคั่งร่วมกัน”
ที่ศาลาวัฒนธรรมหมู่บ้านเซี่ยหยาง คณะศึกษาดูงานได้เห็นการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อจัดการข้อมูลชุมชนแบบเรียลไทม์ ผสานกับกิจกรรมอนุรักษ์วัฒนธรรม เช่น การจัดดอกไม้แบบโบราณ รมว.ศธ. ได้กล่าว
ยกย่องว่า “นี่คือซิมโฟนีที่สมบูรณ์แบบระหว่างความดั้งเดิมกับความทันสมัย” พร้อมชื่นชมว่าประสบการณ์ของซวงผู่พิสูจน์ได้ว่าเทคโนโลยีไม่ทำลายวัฒนธรรม หากแต่ช่วยฟื้นฟูให้ทันยุคสมัย

3.      วัฒนธรรมชากับการต่อยอดความร่วมมือระหว่างประเทศ
คณะศึกษาดูงานได้เยี่ยมชมฐานการผลิตชา “จิ่วฉวี่หงเหมย” ซึ่งมีบทบาทในเส้นทางสายไหมทางทะเล โดยมีการสาธิตการชงชาโดยครูลั่ว หลงเซียว ผู้สืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น พล.ต.อ. เพิ่มพูน ชิดชอบ ได้แสดงความสนใจในการพัฒนาความร่วมมือทางการศึกษาไทย-จีน ผ่านโครงการ “หลักสูตรวัฒนธรรมชาและการท่องเที่ยวข้ามประเทศ” ภายใต้โครงการ Belt and Road โดยหวังว่าชาจะกลายเป็นสะพานแห่งมิตรภาพใหม่ของประชาชนทั้งสองประเทศ

ในโอกาสนี้ รมว.ศธ. ได้กล่าวชื่นชมว่า “ซีหูโมเดล” รูปธรรมของการพัฒนาเพื่อความยั่งยืน เป็นแนวทางตัวอย่างของการใช้ “การศึกษาเป็นกลไกขับเคลื่อนการพัฒนาชนบทอย่างยั่งยืน” โดยเฉพาะการผสานการฝึกทักษะ สืบสานวัฒนธรรม และบริหารจัดการชุมชนเข้าด้วยกันอย่างกลมกลืน พร้อมระบุว่าเป็นแนวทางที่ควรศึกษาและต่อยอดสู่บริบทของไทย

สำหรับผู้เชี่ยวชาญร่วมคณะให้ความเห็นเพิ่มเติมว่า จุดแข็งของโรงเรียนชุมชนซวงผู่ คือการ “ปลุกพลังภายในของหมู่บ้านผ่านการศึกษา” โดยเฉพาะแนวทางที่ลงสู่พื้นที่จริงและเกิดผลในระยะยาว ซึ่งถือเป็นทิศทางใหม่ในการปรับตัวของชนบทท่ามกลางบริบทโลกาภิวัตน์ และในอนาคตวิทยาลัยชุมชนเขตซีหูมีแผนผลักดันนวัตกรรมด้านการศึกษาสู่เวทีสากล และยินดีแบ่งปันแนวปฏิบัติร่วมกับประเทศที่อยู่ในเส้นทาง Belt and Road เพื่อเสริมสร้างความร่วมมือด้านการศึกษาระหว่างประเทศอย่างยั่งยืน 

 ที่มา : ศธ.360 องศา

สรุปสาระสำคัญ 
การศึกษาดูงานของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ณ เขตซีหู เมืองหางโจว มุ่งเน้นการเรียนรู้ “โมเดลการศึกษาเพื่อพัฒนาชนบทอย่างยั่งยืน” ภายใต้แนวคิด “การศึกษาเสริมพลัง – วัฒนธรรมสร้างจิตวิญญาณ – การฟื้นฟูชนบท” โดยโรงเรียนชุมชนมีบทบาทสำคัญในการเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ตลอดชีวิตที่เชื่อมโยงการศึกษาเข้ากับบริบทจริงของชุมชน จุดเด่นสำคัญ ได้แก่ (1) การจัดหลักสูตรครอบคลุมทุกช่วงวัย ทั้งผู้สูงอายุและการฝึกอาชีพ สร้างโอกาสทางเศรษฐกิจและยกระดับคุณภาพชีวิต (2) การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลบริหารจัดการข้อมูลชุมชนแบบเรียลไทม์ ควบคู่การอนุรักษ์วัฒนธรรม สะท้อนการผสาน “ความทันสมัยกับอัตลักษณ์ท้องถิ่น” และ (3) การใช้ทุนทางวัฒนธรรม เช่น ชา เป็นฐานสร้างความร่วมมือทางการศึกษาและการท่องเที่ยวระหว่างประเทศ โมเดลซีหูแสดงให้เห็นว่าการศึกษาเป็นกลไกสำคัญในการ “ปลุกพลังภายในชุมชน” และขับเคลื่อนการพัฒนาอย่างเป็นระบบและยั่งยืน สามารถต่อยอดเป็นแนวทางสำหรับประเทศไทย โดยเน้นการบูรณาการทักษะ อาชีพ วัฒนธรรม และการมีส่วนร่วมของชุมชนในทุกมิติ

 

ข้อสอบ

ข้อ 1 แนวคิดหลักของ “ซีหูโมเดล” สะท้อนข้อใดมากที่สุด
ก. การเน้นเทคโนโลยีเป็นศูนย์กลาง
ข. การใช้การศึกษาเป็นกลไกพัฒนาชนบทอย่างยั่งยืน
ค. การพัฒนาเมืองอุตสาหกรรม
ง. การส่งออกวัฒนธรรม
เฉลย: ข เพราะเน้นการศึกษาเชื่อมโยงการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม

ข้อ 2 ปัจจัยใดทำให้โรงเรียนชุมชนซวงผู่โดดเด่น
ก. งบประมาณสูง
ข. หลักสูตรต่างประเทศ
ค. หลักสูตรตอบโจทย์ทุกช่วงวัย
ง. การแข่งขันสูง
เฉลย: ค เพราะครอบคลุมผู้เรียนทุกกลุ่มและสอดคล้องบริบทจริง

ข้อ 3 การใช้เทคโนโลยีในหมู่บ้านดิจิทัลมีบทบาทหลักอย่างไร
ก. แทนที่วัฒนธรรม
ข. เพิ่มรายได้เฉพาะภาคธุรกิจ
ค. บริหารข้อมูลและเสริมวัฒนธรรม
ง. ลดบทบาทชุมชน
เฉลย: ค เพราะใช้ควบคู่กับการอนุรักษ์วัฒนธรรม

ข้อ 4 หากนำโมเดลนี้มาใช้ในไทย ควรเริ่มจากอะไร
ก. สร้างอาคารใหม่
ข. นำหลักสูตรต่างชาติมาใช้
ค. วิเคราะห์บริบทชุมชน
ง. เพิ่มการสอบ
เฉลย: ค เพราะต้องสอดคล้องพื้นที่

ข้อ 5 จุดแข็งของโมเดลคืออะไร
ก. การลงทุนสูง
ข. การพึ่งพารัฐ
ค. การปลุกพลังชุมชน
ง. การแข่งขัน
เฉลย: ค เน้นการมีส่วนร่วมและศักยภาพภายใน

ข้อ 6 การเรียนรู้ตลอดชีวิตส่งผลอย่างไร
ก. ลดการศึกษาในระบบ
ข. เพิ่มทักษะทุกช่วงวัย
ค. ลดงบประมาณ
ง. เพิ่มการแข่งขัน
เฉลย: ข ช่วยพัฒนาคนทุกช่วงวัย

ข้อ 7 การบูรณาการวัฒนธรรมกับการศึกษาเกิดผลอย่างไร
ก. ลดความทันสมัย
ข. เพิ่มอัตลักษณ์และรายได้
ค. ทำให้ล้าสมัย
ง. ไม่มีผล
เฉลย: ข เพราะสร้างมูลค่าเพิ่ม

ข้อ 8 การบริหารชุมชนแบบเรียลไทม์ช่วยอะไร
ก. ลดข้อมูล
ข. เพิ่มความล่าช้า
ค. ตัดสินใจแม่นยำ
ง. ลดการมีส่วนร่วม
เฉลย: ค ช่วยวางแผนและแก้ปัญหา

ข้อ 9 บทบาทผู้บริหารสถานศึกษาในบริบทนี้คือ
ก. ควบคุมอย่างเดียว
ข. สนับสนุนชุมชนมีส่วนร่วม
ค. ลดกิจกรรม
ง. เน้นเอกสาร
เฉลย: ข เพราะต้องเชื่อมโรงเรียนกับชุมชน

ข้อ 10 แนวทางใดสะท้อนการพัฒนาที่ยั่งยืน
ก. เน้นระยะสั้น
ข. ใช้ทรัพยากรเกินจำเป็น
ค. ผสานการศึกษา อาชีพ วัฒนธรรม
ง. ลดบทบาทชุมชน
เฉลย: ค เป็นการพัฒนาแบบองค์รวมและยั่งยืน