3 สมรรถนะ และ 3 มิติที่โรงเรียนไม่ควรมองข้าม
บทความโดย นางสาวนัสรีน สาดอาหลี นักศึกษาชั้นปีที่ 2 คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ
ผู้นำจะต้องปรับตัวและกล้าที่จะเปลี่ยนแปลงมุมมองของตนเองให้อยู่รอดในสถานการณ์ที่เปลี่ยนไป เพื่อบรรลุเป้าหมายร่วมกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในทีมทำงานที่ต้องทำงานในรูปแบบออนไลน์ โดยเริ่มจากการมองตนเองและประเมินการกระทำของตนเองอย่างตรงไปตรงมา และมุมมองทางความคิดจะเปิดกว้างเมื่อผู้นำมีความกล้าที่จะเผชิญกับสถานการณ์ที่ยากลำบาก และพยายามรับมือกับสถานการณ์นั้น พร้อมๆ กับการจัดการกับอารมณ์และความท้าทายที่เกิดขึ้นระหว่างทาง ให้เหมาะสมกับเป้าหมายองค์กรที่นับวันจะยิ่งมีความซับซ้อนและต้องอาศัยการปรับตัวอยู่ตลอดเวลา
รูปแบบการจัดการเรียนรู้ ชีวิตวิถีใหม่ ตามโมเดลของ ดร. พิรุณ ศิริศักดิ์ และทีมจากโรงเรียนราชินีบน ได้ออกแบบไว้นั้น ประกอบไปด้วย
1) สมรรถนะสุขภาพ
2) สมรรถนะดิจิทัล และ
3) สมรรถนะนวัตกรรม
และยังต้องมีการจัดการใน 3 ด้านนี้ในช่วงสถานการณ์โควิดที่ผ่านมา ได้แก่ เนื้อหาสาระ ที่บูรณาการแบบข้ามศาสตร์ข้ามวิชา กระบวนการเรียนรู้ ที่เน้นวงจรการพัฒนานวัตกรรมสอดแทรกคำถามเชิงปรัชญา และ การประเมินการเรียนรู้ ที่สอดคล้องกับสมรรถนะชีวิตวิถีใหม่ และรวมไปถึงการประเมินคุณภาพนวัตกรรมด้วย ในการบรรยาย ดร. พิรุณ ได้กล่าวถึงการปรับตัวและเปลี่ยนไปเข้าใจบริบทกับสถานการณ์ปัจจุบัน ดังนี้
เน้นการเรียนรู้ตลอดชีวิต ปรับเป็นหลักสูตรสมรรถนะ โดยจัดทำหลักสูตรตามความสนใจและความถนัดของนักเรียน
เน้นทักษะและสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ สามารถพัฒนาต่อยอดเป็นอาชีพ สร้างรายได้ให้กับนักเรียน
สร้างตวามตระหนักรู้ในระดับสังคมในทุกมิติของการศึกษา ชุมชน ผู้ปกครอง นักเรียน ครู
ให้ความสำคัญกับการเทคโนโลยีและนวัตกรรมกลายเป็นปัจจัยพื้นฐานของสังคม
ที่มา ; EDUCA
สรุปสาระสำคัญ
บทความกล่าวถึงบทบาทของผู้นำในยุคการเปลี่ยนแปลง โดยเฉพาะการทำงานในรูปแบบออนไลน์ ผู้นำต้องมีความสามารถในการปรับตัว เปิดมุมมองใหม่ และกล้าเผชิญสถานการณ์ที่ท้าทาย พร้อมทั้งประเมินตนเองอย่างตรงไปตรงมา และบริหารอารมณ์เพื่อขับเคลื่อนองค์กรไปสู่เป้าหมายร่วมกัน ท่ามกลางบริบทที่ซับซ้อนและเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา
ด้านการจัดการเรียนรู้ “ชีวิตวิถีใหม่” ตามแนวคิดของ ดร.พิรุณ ศิริศักดิ์ เน้นการพัฒนาผู้เรียนผ่าน 3 สมรรถนะสำคัญ ได้แก่ สมรรถนะสุขภาพ สมรรถนะดิจิทัล และสมรรถนะนวัตกรรม โดยบูรณาการเนื้อหาข้ามศาสตร์ ใช้กระบวนการเรียนรู้ที่เน้นการสร้างนวัตกรรม และตั้งคำถามเชิงปรัชญา ควบคู่กับการประเมินที่สอดคล้องกับสมรรถนะและคุณภาพนวัตกรรม
นอกจากนี้ ยังเน้นการเรียนรู้ตลอดชีวิต การพัฒนาหลักสูตรตามความสนใจและศักยภาพผู้เรียน การสร้างทักษะที่นำไปใช้ได้จริงและต่อยอดเป็นอาชีพได้ รวมถึงการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในสังคม และการใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมเป็นปัจจัยพื้นฐานในการพัฒนาการศึกษาให้สอดคล้องกับบริบทโลกยุคใหม่
ข้อสอบ
ข้อ 1 บทบาทสำคัญของผู้นำในสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงคือข้อใด
ก. ควบคุมการทำงานอย่างเข้มงวด
ข. ปรับตัวและเปิดมุมมองใหม่
ค. ยึดแนวคิดเดิมเพื่อความมั่นคง
ง. มอบหมายงานทั้งหมดให้ทีม
เฉลย: ข
เหตุผล: ผู้นำต้องปรับตัวและเปิดมุมมองเพื่อรับมือการเปลี่ยนแปลง
ข้อ 2 การประเมินตนเองของผู้นำควรมีลักษณะอย่างไร
ก. เน้นข้อดีของตนเอง
ข. เปรียบเทียบกับผู้อื่น
ค. ตรงไปตรงมาและสะท้อนความจริง
ง. อาศัยความคิดเห็นผู้อื่นเท่านั้น
เฉลย: ค
เหตุผล: การประเมินอย่างตรงไปตรงมาช่วยพัฒนาตนเองได้จริง
ข้อ 3 สมรรถนะใด “ไม่อยู่” ในโมเดลชีวิตวิถีใหม่
ก. สมรรถนะสุขภาพ
ข. สมรรถนะดิจิทัล
ค. สมรรถนะนวัตกรรม
ง. สมรรถนะภาษา
เฉลย: ง
เหตุผล: โมเดลประกอบด้วย 3 สมรรถนะหลักเท่านั้น
ข้อ 4 การจัดการเนื้อหาในยุคใหม่ควรเป็นอย่างไร
ก. แยกเป็นรายวิชาอย่างชัดเจน
ข. เน้นท่องจำ
ค. บูรณาการข้ามศาสตร์
ง. ใช้เฉพาะตำราเรียน
เฉลย: ค
เหตุผล: เน้นการเชื่อมโยงความรู้หลายศาสตร์
ข้อ 5 กระบวนการเรียนรู้ที่เหมาะสมคือข้อใด
ก. การบรรยายเป็นหลัก
ข. เน้นการสอบปลายภาค
ค. วงจรพัฒนานวัตกรรมและคำถามเชิงปรัชญา
ง. การบ้านจำนวนมาก
เฉลย: ค
เหตุผล: เน้นคิด วิเคราะห์ และสร้างนวัตกรรม
ข้อ 6 การประเมินผลควรสอดคล้องกับสิ่งใด
ก. จำนวนชั่วโมงเรียน
ข. สมรรถนะและนวัตกรรม
ค. คะแนนสอบเท่านั้น
ง. ความพึงพอใจครู
เฉลย: ข
เหตุผล: ต้องวัดสมรรถนะจริงของผู้เรียน
ข้อ 7 หลักสูตรในยุคใหม่ควรมีลักษณะอย่างไร
ก. ตายตัว
ข. เน้นครูเป็นศูนย์กลาง
ค. ปรับตามความสนใจผู้เรียน
ง. ใช้เหมือนกันทุกคน
เฉลย: ค
เหตุผล: ผู้เรียนมีความแตกต่าง ต้องยืดหยุ่น
ข้อ 8 เป้าหมายของการพัฒนาทักษะผู้เรียนคือข้อใด
ก. สอบผ่าน
ข. แข่งขันกับเพื่อน
ค. ใช้ในชีวิตและสร้างรายได้
ง. ได้เกรดสูง
เฉลย: ค
เหตุผล: เน้นการนำไปใช้จริง
ข้อ 9 การมีส่วนร่วมของภาคส่วนต่าง ๆ มีความสำคัญเพราะเหตุใด
ก. ลดภาระครู
ข. เพิ่มงบประมาณ
ค. สร้างความตระหนักร่วมทางการศึกษา
ง. ทำตามนโยบาย
เฉลย: ค
เหตุผล: การศึกษาต้องอาศัยความร่วมมือทุกฝ่าย
ข้อ 10 เทคโนโลยีในบริบทนี้มีบทบาทอย่างไร
ก. เป็นเพียงเครื่องมือเสริม
ข. ใช้เฉพาะในห้องเรียน
ค. เป็นปัจจัยพื้นฐานของสังคม
ง. ใช้เฉพาะครู
เฉลย: ค
เหตุผล: เทคโนโลยีกลายเป็นองค์ประกอบสำคัญของชีวิตยุคใหม่