
วันเด็กแห่งชาติของประเทศไทยนั้นเกิดขึ้นได้เพราะข้อเสนอของ วี เอ็ม กุลกานี ผู้แทนองค์กรสมาพันธ์เพื่อสวัสดิภาพเด็กระหว่างประเทศ โดยมีความเห็นว่า "ประเทศไทยควรจัดงานเฉลิมฉลองวันเด็กแห่งชาติขึ้น เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนเห็นความสำคัญของเด็กๆให้มากขึ้น"
โดยมีจุดประสงค์เพื่อให้เด็กทั่วประเทศไทย ทั้งในและนอกระบบโรงเรียน ได้รับรู้ถึงความสำคัญของตนเอง เกี่ยวกับเรื่องสิทธิ หน้าที่ รวมไปถึงความรับผิดชอบที่มีต่อตนเองและสังคม
งาน "วันเด็กแห่งชาติ" ของประเทศไทยจัดครั้งแรกเมื่อวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2498 เป็นวันจันทร์แรกของเดือนตุลาคม ต่อมาเมื่อปีพ.ศ. 2507 เกิดเหตุขัดข้องจนทำให้จัดงานไม่ทัน เนื่องด้วยเป็นช่วงฤดูฝนรวมถึงวันราชการ พ่อแม่ผู้ปกครองจึงไม่สะดวกพาเด็กๆ เข้าร่วมงานได้ ด้วยเหตุนี้ทางการจึงมีมติเปลี่ยนวันเด็กจากเดิมวันที่ 3 ตุลาคม ไปเป็นวันเสาร์แรกของเดือนมกราคม และเริ่มจัดอีกครั้งในปี พ.ศ.2508
คำขวัญวันเด็กปีแรก
ในปี พ.ศ. 2499 เกิดคำขวัญวันเด็กขึ้นมาจากนายกรัฐมนตรีที่ดำรงตำแหน่งในขณะนั้น นั่นคือ "จอมพลป. พิบูลสงคราม" ซึ่งท่านได้มอบคำขวัญในปีแรกไว้ว่า "จงบำเพ็ญตนให้เป็นประโยชน์ต่อผู้อื่นและส่วนรวม" เป็นคำขวัญวันเด็กครั้งแรกและครั้งเดียวของจอมพล ป.
มาย้อนดูคำขวัญวันเด็กจากนายกรัฐมนตรี(พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา) ตลอด 6 ปี
และเพื่อเป็นธรรมเนียมต่อกันมา นายกรัฐมนตรีจึงต้องมอบคำขวัญวันเด็กๆ ในทุกๆ ปี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมคนล่าสุด ก็ได้มอบคำขวัญเนื่องในวันเด็กแห่งชาติเช่นกัน
ปี 2564 คือ "เด็กไทยวิถีใหม่ รวมไทยสร้างชาติ ด้วยภักดีมีคุณธรรม"
ปี 2563 : ″เด็กไทยวิถีใหม่ รวมไทยสร้างชาติ ด้วยภักดีมีคุณธรรม”
ปี 2562 : “เด็ก เยาวชน จิตอาสา ร่วมพัฒนาชาติ”
ปี 2561 : “รู้คิด รู้เท่าทั้น สร้างสรรค์เทคโนโลยี”
ปี 2560 : “เด็กไทย ใส่ใจการศึกษา พาชาติมั่นคง”
ปี 2559 : “เด็กดี หมั่นเพียร เรียนรู้สู่อนาคต”
ปี 2558 : “ความรู้ คู่คุณธรรม นำสู่อนาคต”
นอกจากประเทศไทยแล้ว หลายๆ ประเทศก็ให้ความสนใจจัดกิจกรรมงานวันเด็ก ซึ่งมีจุดประสงค์ที่คล้ายกัน แตกต่างกันที่วันเวลาและรูปแบบงานจัดตามความเหมาะสมของแต่ละประเทศ ยกตัวอย่างวันเด็กในประเทศอื่นๆ รอบโลก ได้แก่
วันเด็กออสเตรเลีย: มีการจัดงานวันพุธสุดท้ายของเดือนตุลาคมในทุกๆ ปี ทั้งภาครัฐและท้องถิ่นมุ่งเน้นความสนใจและตระหนัก คำนึกถึงความต้องการของเด็กและมุ่งเน้นสนับสนุนให้เด็กประสบความสำเร็จในมิติต่างๆ สำหรับปีนี้ระหว่างวันที่ 16 - 25 ตุลาคม 2020 หรือที่เรียกว่า Children’s Week จะมีการเฉลิมฉลองวันเด็กโดยเด็กๆ นับพันคนและครอบครัวทั่วประเทศ จะมีส่วนร่วมผ่านกิจกรรมทางโรงเรียน ห้องสมุด กลุ่มคนในชุมชน ฯลฯ มีกิจกรรมที่มากมายให้เด็กๆ ได้แสดงทักษะและความสามารถของพวกเขา
สำหรับประเทศเพื่อนบ้านของไทยอย่างประเทศลาว ก็ให้ความสำคัญกับวันเด็กไม่แพ้กัน มีการจัดงานวันเด็กขึ้นในวันที่ 1 มิถุนายนของทุกปี รวมถึงเป็นวันหยุดราชการอีกด้วย เด็กๆ จะได้มีส่วนร่วมกิจกรรมทางวัฒนธรรมการร้องเพลงและเต้นรำ โดยสวมชุดกระโปรงและเสื้อผ้าแบบดั้งเดิม นอกจากนี้จะมีกิจกรรมการรณรงค์สร้างจิตสำนึก มุ่งเน้นการปกป้องสิทธิเด็ก ช่วยให้เด็กได้รับการศึกษาที่ดีและป้องกันความยากจน การละเมิด หรือการละเลยการดูแลเด็กๆ เป็นต้น