บทความกล่าวถึงการพัฒนาประเทศเพื่อขจัดความยากจน เสริมความมั่นคงของมนุษย์ และสร้างเศรษฐกิจที่ยั่งยืน โดยเน้นการบูรณาการนโยบายด้านการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม ภายใต้บริบทการเปลี่ยนแปลงสำคัญ 6 ประการ ได้แก่ การระบาดของโรคอุบัติใหม่ (เช่น โควิด-19) ความเหลื่อมล้ำทางสังคม การเปลี่ยนขั้วอำนาจเศรษฐกิจโลก ปัญหาสิ่งแวดล้อมและทรัพยากร การเข้าสู่สังคมสูงวัย และนวัตกรรมพลิกโฉม (Disruptive Innovation) ปัจจัยเหล่านี้ส่งผลให้ประเทศต้องปรับตัวเชิงระบบ

แนวทางการปรับตัวสู่อนาคตมี 5 ด้าน คือ (1) สร้างสมดุลระหว่างเศรษฐกิจ สังคม สุขภาพ และสิ่งแวดล้อม (2) ยึดความมั่นคงของประชาชนเป็นศูนย์กลาง เช่น อาหาร สุขภาพ พลังงาน และอาชีพ (3) เสริมความเข้มแข็งจากภายใน พัฒนาเศรษฐกิจฐานรากตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง (4) ขับเคลื่อนเศรษฐกิจด้วยนวัตกรรมจากศักยภาพคนไทย ลดการพึ่งพาต่างชาติ และ (5) เตรียมพร้อมต่อการเปลี่ยนแปลงในอนาคต เช่น การอยู่ร่วมกับเทคโนโลยีและ AI เพื่อสร้างโอกาสใหม่ทางเศรษฐกิจ สรุปได้ว่า การพัฒนาประเทศต้องมองแบบองค์รวม ยืดหยุ่น และยั่งยืน โดยมี “คน” เป็นศูนย์กลาง

ข้อสอบ

ข้อ 1 ปัจจัยใดสะท้อน “ความเสี่ยงด้านสาธารณสุขระดับโลก” มากที่สุด
ก. ความเหลื่อมล้ำ
ข. โควิด-19 และโรคอุบัติใหม่
ค. สังคมสูงวัย
ง. นวัตกรรมพลิกโฉม
ตอบ: ข เหตุผล: เป็นภัยคุกคามโดยตรงต่อสุขภาพและระบบสาธารณสุข

ข้อ 2 แนวทางใดเน้น “สมดุลการพัฒนา”
ก. พึ่งพาต่างชาติ
ข. ขยายอุตสาหกรรมอย่างเดียว
ค. สมดุลเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม
ง. ลดงบสาธารณสุข
ตอบ: ค เหตุผล: ครอบคลุมมิติการพัฒนาอย่างยั่งยืน

ข้อ 3 “ความมั่นคงของมนุษย์” ครอบคลุมข้อใด
ก. การทหาร
ข. การเมือง
ค. อาหาร สุขภาพ พลังงาน อาชีพ
ง. การท่องเที่ยว
ตอบ: ค เหตุผล: เป็นองค์ประกอบหลักของความมั่นคงมนุษย์

ข้อ 4 การพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากสอดคล้องหลักใด
ก. ทุนนิยมเสรี
ข. เศรษฐกิจพอเพียง
ค. อุตสาหกรรมหนัก
ง. การค้าเสรี
ตอบ: ข เหตุผล: เน้นพึ่งตนเองและกระจายรายได้

ข้อ 5 Disruptive Innovation หมายถึง
ก. นวัตกรรมเล็กน้อย
ข. นวัตกรรมทำลายรูปแบบเดิม
ค. เทคโนโลยีพื้นฐาน
ง. การผลิตแบบเดิม
ตอบ: ข เหตุผล: เปลี่ยนโครงสร้างระบบเดิมอย่างมีนัยสำคัญ

ข้อ 6 ข้อใดคือผลจาก “การเปลี่ยนขั้วอำนาจเศรษฐกิจโลก”
ก. การศึกษาเพิ่ม
ข. การแข่งขันทางเศรษฐกิจสูงขึ้น
ค. สิ่งแวดล้อมดีขึ้น
ง. ประชากรลดลง
ตอบ: ข เหตุผล: เกิดการแข่งขันระหว่างประเทศ

ข้อ 7 ครูควรปรับการเรียนการสอนอย่างไร
ก. เน้นท่องจำ
ข. ลดเทคโนโลยี
ค. พัฒนาทักษะคิดวิเคราะห์และนวัตกรรม
ง. ใช้ตำราอย่างเดียว
ตอบ: ค เหตุผล: สอดคล้องโลกเปลี่ยนแปลง

ข้อ 8 สังคมสูงวัยส่งผลต่อการพัฒนาอย่างไร
ก. แรงงานเพิ่ม
ข. ภาระด้านสวัสดิการเพิ่ม
ค. เทคโนโลยีลดลง
ง. รายได้เพิ่มทันที
ตอบ: ข เหตุผล: ต้องดูแลผู้สูงอายุเพิ่ม

ข้อ 9 แนวทางลดการพึ่งพาต่างชาติคือข้อใด
ก. นำเข้าเพิ่ม
ข. ใช้แรงงานราคาถูก
ค. พัฒนานวัตกรรมของตนเอง
ง. ลดการศึกษา
ตอบ: ค เหตุผล: เสริมศักยภาพภายในประเทศ

ข้อ 10 ผู้บริหารสถานศึกษาควรเน้นสิ่งใด
ก. ผลสอบอย่างเดียว
ข. โครงสร้างอาคาร
ค. การพัฒนาคนและทักษะอนาคต
ง. ระเบียบวินัยเท่านั้น
ตอบ: ค เหตุผล: สอดคล้องการพัฒนาที่ยั่งยืนและอนาคต