สมาชิกเข้าสู่ระบบ

6 เทคโนโลยีพลิกผันวงการศึกษาระดับมหาวิทยาลัยในยุค 4.0

เทคโนโลยีมา มหาวิทยาลัยก็ต้องปรับตัว จะอยู่นิ่งเฉยคงจะไม่ได้ เพราะถือเป็นแหล่งบ่มเพาะคนรุ่นใหม่ให้ก้าวสู่สังคมในอนาคต มาดูกันว่า 6 เทคโนโลยีที่จะเข้ามาพลิกผันวงการการศึกษามีอะไรบ้าง 

มหาวิทยาลัยทั่วโลกกำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงในยุคการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4 เพื่อตอบโจทย์การศึกษาระดับสูงและงานในอนาคต ซึ่งมหาวิทยาลัยมีบทบาทผลิตนักศึกษาที่จะเข้าไปทำงานในยุคเศรษฐกิจอัตโนมัติ (Automation Economy) ในขณะเดียวกัน แพลตฟอร์มธุรกิจการศึกษาที่ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ ที่เรียกว่า EdTech หรือสตาร์ทอัพด้านการศึกษาก็กำลังเกิดขึ้นอย่างมากมาย มหาวิทยาลัยทั่วโลกจึงอยู่ในช่วงเวลาของการปรับตัวเพื่อโอบรับโอกาสจากเทคโนโลยี พร้อมกับแข่งขันหรือร่วมเป็นพันธมิตรกับแพลตฟอร์มใหม่ๆ

การปรับตัวของมหาวิทยาลัยทั่วโลกได้ใช้ 6 เทคโนโลยีที่สำคัญ (Educause, 2019) ช่วยออกแบบการเรียนการสอนใหม่ให้ตอบโจทย์นักศึกษารายบุคคล

1.เทคโนโลยีโทรศัพท์เคลื่อนที่ (Mobile Learning) การเรียนรู้ผ่านสมาร์ทโฟนและแท็บเล็ตมีมานานแล้ว นักศึกษาและอาจารย์ได้ใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์พกพาเพื่อเรียนรู้ โดยปัจจุบันเน้นการเชื่อมโยงอุปกรณ์ให้ข้อมูลซิงค์กันเพื่อสามารถเข้าถึงการเรียนการสอนได้อย่างต่อเนื่อง ในทุกที่ทุกเวลาที่ต้องการมหาวิทยาลัยต่างๆ ได้ใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีนี้ เช่น มหาวิทยาลัยแห่งชาติไต้หวันพัฒนาแพลตฟอร์ม CloudClassRoom (CCR) เพื่อแปลงอุปกรณ์สมาร์ทโฟนเป็นเครื่องมือโต้ตอบในห้องเรียนช่วยให้ผู้เรียนมีปฏิสัมพันธ์กับผู้สอนและสามารถรวบรวมคำตอบพร้อมวิเคราะห์อัตโนมัติเพื่อให้ภาพรวมของความคืบหน้าของผู้เรียนอย่างทันเวลา มหาวิทยาลัย University of Memphis ใช้โปรแกรมเครื่องมือเล่นเกมแบบโต้ตอบ หรือ Kahoot เพื่อรับข้อมูลจากชั้นเรียนได้ทันที

2.เทคโนโลยีการวิเคราะห์ (Analytics Technologies) ส่วนใหญ่ใช้วิเคราะห์การเรียนรู้ของผู้เรียน เกรดและพฤติกรรมของผู้เรียน ช่วยพยากรณ์และออกแบบการเรียนในระดับบุคคล เช่น มหาวิทยาลัยควีนส์แลนด์สร้างแพลตฟอร์ม RiPPLE สำหรับแนะนำแหล่งเรียนรู้ส่วนบุคคลให้กับผู้เรียนส่วนมหาวิทยาลัยซิดนีย์สร้างแพลตฟอร์ม Student Engagement System (SRES) ช่วยให้อาจารย์สามารถบริหารจัดการข้อมูลและการประเมินผู้เรียนรายบุคคล

3.เทคโนโลยีความจริงผสม (Mixed Reality) เทคโนโลยีความจริงผสมทำให้เกิดการเชื่อมโยงกันระหว่างโลกกายภาพและโลกดิจิทัล ซึ่งวัตถุดิจิทัลและวัตถุจริงอยู่ร่วมกันในพื้นที่หนึ่งๆ เทคโนโลยีความจริงผสมกำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว

มหาวิทยาลัยซานดิเอโกสเตท (San Diego State University) ได้พัฒนา Virtual Immersive Teaching and Learning (VITaL) เป็นเครื่องมือสอนโดยผนวกเทคโนโลยีแบบผสมทั้งความจริงเสมือน (VR) ความจริงเสริม (AR) และความจริงผสม (MR) ให้เหมาะกับการเรียนการสอนมหาวิทยาลัยแคนเทอเบอรี่ (University of Canterbury) ให้นักศึกษาสามารถสำรวจประเทศไอซ์แลนด์แบบเสมือน (Virtual Field Trip) ในประเด็นเกี่ยวกับภูมิทัศน์ทางธรณีวิทยาการจัดการขยะอันตรายและพลังงานความร้อนใต้พิภพ

4.ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence) ความก้าวหน้าของปัญญาประดิษฐ์ยุคใหม่จากกระบวนการเรียนรู้เชิงลึก (Deep Learning) ช่วยพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ไปได้ไกลจนนำไปสู่ยุคที่เครื่องจักรสามารถเรียนรู้และทำหลายสิ่งที่มนุษย์ทำได้ มหาวิทยาลัยต่างๆ ได้ใช้ปัญญาประดิษฐ์มากขึ้น เช่น มหาวิทยาลัย Georgia State ใช้ปัญญาประดิษฐ์วิเคราะห์และเชื่อมโยงกับนักเรียนที่มีศักยภาพจะเข้ามาเป็นนักศึกษา ช่วยแนะนำจัดการเกี่ยวกับการลงทะเบียน การให้ความช่วยเหลือทางการเงิน 

ส่วน IU Boost เป็นแอพพลิเคชั่นที่ใช้ระบบปัญญาประดิษฐ์ โดยทำหน้าที่ส่งสัญญาณการแจ้งเตือนอัตโนมัติเมื่อผู้เรียนยังไม่ได้ส่งการบ้านที่มีกำหนดส่งใกล้เข้ามาหรือ Edulai เป็นซอฟต์แวร์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ที่ออกแบบมาสำหรับนักศึกษา เพื่อช่วยตรวจสอบและวัดความก้าวหน้าของการพัฒนาทักษะต่างๆ เช่น การคิดเชิงวิพากษ์การสื่อสารการทำงานร่วมกันและความเป็นผู้นำ

5.เทคโนโลยีบล็อกเชน (Blockchain Technology) ทำหน้าที่เป็นระบบบัญชีดิจิทัลแบบกระจาย ตัดอำนาจคนกลางออกไป สร้างระบบเก็บบันทึกข้อมูลที่มีความปลอดภัยสูงมหาวิทยาลัยทั่วโลกกำลังสำรวจวิธีการที่เทคโนโลยีบล็อกเชนจะใช้สำหรับการบันทึกใบรับรองผลการเรียนสัญญาฉลาด (Smart Contract) และการจัดการตัวตน (Identity Management) เช่น FlexchainEdu เป็นระบบบล็อกเชนที่เปลี่ยนแปลงวิธีการจัดการศึกษาขั้นสูงและตรวจสอบข้อมูลนักศึกษาให้ข้อมูลใบรับรองนักศึกษาที่ตรวจสอบได้โดยผู้จ้าง Woolf เป็นเครือข่ายบล็อกเชนที่เปิดให้นักศึกษาจากทุกที่ในโลกสามารถเรียนกับอาจารย์ในทุกแห่งในโลกเพื่อรับปริญญา EdRec เป็นข้อเสนอการใช้ระบบบล็อกเชน โดยสามารถบันทึกข้อมูลเกี่ยวกับการเรียนทั้งหมดตลอดเส้นทางการศึกษาจนประกอบอาชีพ

6.เทคโนโลยีผู้ช่วยเสมือน (Virtual Assistants) ปัจจุบันเทคโนโลยีผู้ช่วยเสมือนก้าวหน้าไปมาก เช่น Siri, Alexa, Bixby หรือ Google Assistant ผู้ช่วยเสมือนมีความสามารถตอบสนองความต้องการขั้นพื้นฐานของผู้เรียนที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลในมหาวิทยาลัย ตัวอย่าง Chatbots ที่ให้การสนับสนุนนักศึกษาตลอด 24 ชั่วโมง เช่น AgentBot ที่พัฒนาขึ้นสำหรับ Siglo21 University ในอาร์เจนตินา เพื่อให้การสนับสนุนนักศึกษาด้านวิชาการ Amazon Echo Dots ใช้ในมหาวิทยาลัยหลายแห่งในสหรัฐอเมริกาเพื่อให้ข้อมูลแก่นักศึกษา ตั้งแต่ให้คำปรึกษาทางวิชาการไปจนถึงความช่วยเหลือด้านการเงิน

มหาวิทยาลัย Northeastern University พัฒนา Husky Helper ผู้ช่วยเสมือนเพื่อตอบคำถามสำคัญ20 อันดับแรกที่ผู้เรียนถามจากศูนย์บริการข้อมูลในช่วงสามปีที่ผ่านมา AskSLU พัฒนาขึ้นสำหรับมหาวิทยาลัยเซนต์หลุยส์ (Saint Louis University) ช่วยตอบคำถามกว่า 130 ข้อจากนักศึกษา เป็นต้น

การเรียนรู้ที่ออกแบบมาเฉพาะสำหรับบุคคลและการช่วยเหลือให้ข้อมูลและคำปรึกษากับนักศึกษารายบุคคล ณ เวลาที่ต้องการ เป็นแนวโน้มใหญ่ของการศึกษาในอนาคต เทคโนโลยีเปิดโอกาสให้ผู้เรียนออกแบบการเรียนรู้ของตนเองเพื่อตอบโจทย์งานแห่งอนาคต

มหาวิทยาลัยจึงจำเป็นต้องปรับตัวอย่างรวดเร็วกว่าที่เคยเป็นมาเพื่อเป็นสถาบันที่ช่วยสร้างอนาคตและโอกาสสำหรับคนรุ่นใหม่ พร้อมกับเป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับการปรับเปลี่ยนทักษะสำหรับคนทำงานทุกช่วงวัยเพื่อให้เข้าสู่ยุคเศรษฐกิจอัตโนมัติได้อย่างยืดหยุ่นและมั่นคง

ที่มาภาพและเนื้อหา ; กรุงเทพธุรกิจ

สรุปสาระสำคัญ 

บทความชี้ให้เห็นว่ามหาวิทยาลัยทั่วโลกต้องเร่งปรับตัวในยุคการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4 เพื่อผลิตกำลังคนให้สอดคล้องกับเศรษฐกิจอัตโนมัติและการแข่งขันจากแพลตฟอร์ม EdTech การเปลี่ยนแปลงสำคัญขับเคลื่อนโดย 6 เทคโนโลยีหลัก ได้แก่ (1) Mobile Learning ช่วยให้เรียนรู้ได้ทุกที่ทุกเวลาและเพิ่มปฏิสัมพันธ์ในชั้นเรียน (2) Analytics Technologies ใช้ข้อมูลพฤติกรรมและผลการเรียนเพื่อออกแบบการเรียนรู้รายบุคคล (3) Mixed Reality ผสานโลกจริงและดิจิทัลเพื่อสร้างประสบการณ์เรียนรู้เสมือนจริง (4) Artificial Intelligence สนับสนุนการบริหารจัดการ การติดตามผู้เรียน และพัฒนาทักษะสำคัญ (5) Blockchain Technology ใช้จัดเก็บข้อมูลการศึกษาอย่างปลอดภัย ตรวจสอบได้ และลดตัวกลาง (6) Virtual Assistants ให้บริการข้อมูลและคำปรึกษาแบบเรียลไทม์ตลอด 24 ชั่วโมง แนวโน้มสำคัญคือการเรียนรู้เฉพาะบุคคลและการเข้าถึงบริการการศึกษาอย่างยืดหยุ่น มหาวิทยาลัยจึงต้องพัฒนาโครงสร้าง ระบบ และรูปแบบการเรียนการสอนให้ทันต่อเทคโนโลยี เพื่อสร้างโอกาสทางการศึกษาและพัฒนาทักษะของผู้เรียนทุกช่วงวัยให้พร้อมต่ออนาคต

 

ข้อสอบ

ข้อ 1 เทคโนโลยีใดเหมาะที่สุดในการออกแบบการเรียนรู้รายบุคคล
ก. Mobile Learning
ข. Analytics Technologies 
ค. Blockchain
ง. Virtual Assistants
เฉลย: ข เพราะใช้ข้อมูลวิเคราะห์พฤติกรรมและผลการเรียนเพื่อปรับการสอนรายบุคคล

 

ข้อ 2 หากต้องการเพิ่มการมีส่วนร่วมในชั้นเรียนแบบทันที ควรใช้เทคโนโลยีใด
ก. Mobile Learning 
ข. Blockchain
ค. AI
ง. MR
เฉลย: ก เพราะอุปกรณ์พกพาและแอปโต้ตอบช่วยให้ตอบคำถามและมีส่วนร่วมทันที

 

ข้อ 3 เทคโนโลยีใดช่วยสร้างประสบการณ์เรียนรู้เสมือนจริงใกล้เคียงสถานการณ์จริง
ก. AI
ข. Analytics
ค. Mixed Reality 
ง. Blockchain
เฉลย: ค เพราะผสาน VR/AR/MR ให้เกิดประสบการณ์เสมือนจริง

 

ข้อ 4 ผู้บริหารต้องการลดภาระงานตอบคำถามซ้ำๆ ของเจ้าหน้าที่ ควรใช้เทคโนโลยีใด
ก. Blockchain
ข. Virtual Assistants 
ค. Analytics
ง. Mobile
เฉลย: ข เพราะ Chatbot/ผู้ช่วยเสมือนตอบคำถามอัตโนมัติได้

 

ข้อ 5 เทคโนโลยีใดเหมาะกับการจัดเก็บวุฒิการศึกษาแบบตรวจสอบได้
ก. AI
ข. Blockchain 
ค. MR
ง. Mobile
เฉลย: ข เพราะมีความปลอดภัยและตรวจสอบย้อนกลับได้

 

ข้อ 6 การใช้ AI ในมหาวิทยาลัยควรเน้นด้านใดมากที่สุด
ก. ความบันเทิง
ข. การวิเคราะห์และช่วยเหลือผู้เรียน 
ค. การตกแต่งเนื้อหา
ง. การโฆษณา
เฉลย: ข เพราะ AI ใช้ติดตาม วิเคราะห์ และสนับสนุนผู้เรียน

 

ข้อ 7 แนวโน้มสำคัญของการศึกษาในอนาคตคือข้อใด
ก. การเรียนแบบรวมศูนย์
ข. การเรียนรู้เฉพาะบุคคล 
ค. ลดการใช้เทคโนโลยี
ง. เน้นทฤษฎีอย่างเดียว
เฉลย: ข เพราะเทคโนโลยีทำให้ปรับการเรียนตามบุคคลได้

 

ข้อ 8 หากมหาวิทยาลัยไม่ปรับตัว จะเกิดผลอย่างไร
ก. มีนักศึกษาเพิ่ม
ข. แข่งขันได้มากขึ้น
ค. สูญเสียความสามารถในการแข่งขัน 
ง. เทคโนโลยีลดลง
เฉลย: ค เพราะ EdTech และแพลตฟอร์มใหม่จะเข้ามาแทนที่

 

ข้อ 9 การใช้ข้อมูลพยากรณ์ความสำเร็จของผู้เรียนเป็นตัวอย่างของ
ก. Mobile
ข. MR
ค. Analytics 
ง. Blockchain
เฉลย: ค เพราะใช้ข้อมูลเพื่อคาดการณ์และวางแผ

ข้อ 10 บทบาทใหม่ของมหาวิทยาลัยควรเป็นอย่างไร
ก. ถ่ายทอดความรู้เท่านั้น
ข. เป็นศูนย์สอบ
ค. เป็นแหล่งพัฒนาทักษะตลอดชีวิต 
ง. เน้นแข่งขันอย่างเดียว
เฉลย: ค เพราะต้องรองรับการเรียนรู้ทุกช่วงวัยในอนาคต

 
 

ความเห็นของผู้ชม