ชง 12 ข้อปฏิรูปการศึกษาไทยยกเป็นวาระแห่งชาติ

นายกมล รอดคล้าย สมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.) และประธานคณะกรรมาธิการการศึกษา การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม วุฒิสภา เปิดเผยว่า ประเทศไทยยังเผชิญปัญหาหลากหลาย ทั้งด้านคุณภาพและความเสมอภาค การพัฒนาในอดีตยังขาดความต่อเนื่องและปรับตัวล่าช้า ส่งผลให้ประเทศเสียโอกาสในการสร้างทุนมนุษย์ที่สอดคล้องกับความเปลี่ยนแปลงของโลกยุคใหม่ คณะกรรมาธิการการศึกษาของวุฒิสภาได้เสนอประเด็นสำคัญเพื่อเป็นแนวทางวางรากฐานการปฏิรูปการศึกษา โดยเน้นว่าการศึกษาเป็น “วาระแห่งชาติ” ที่ทุกฝ่ายต้องร่วมมือกันขับเคลื่อนอย่างจริงจัง 

นายกมลกล่าวต่อว่า ข้อเสนอสำคัญ ดังนี้

1.การจัดลำดับความสำคัญทางการศึกษาการศึกษาไทยต้องถูกกำหนดเป็นวาระแห่งชาติ และดำเนินการอย่างเร่งด่วนเพื่อลดความล่าช้าในการแก้ปัญหาที่ผ่านมา

2.ลดความเหลื่อมล้ำระหว่างเมืองกับชนบทโรงเรียนขนาดเล็กกว่า 9,000 แห่ง ขาดแคลนครูและทรัพยากร การเพิ่มงบประมาณไม่ใช่ทางออกเพียงอย่างเดียว แต่ควรปรับรูปแบบการจัดการให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

3.การใช้เทคโนโลยีเพื่อการศึกษาควรใช้เครื่องมือดิจิทัล คอมพิวเตอร์ และปัญญาประดิษฐ์หรือเอไอ เพื่อลดช่องว่างการเรียนรู้

4.การวางรากฐานในช่วงรัฐบาลเปลี่ยนผ่านแม้จะอยู่ในช่วงรัฐบาลรักษาการ ก็สามารถเริ่มต้นวางโครงสร้างการปฏิรูป

5.การพัฒนาครูอย่างเร่งด่วน การจัดอบรมครูเฉพาะทาง เช่น ครูภาษา 10,000 คน และสนับสนุนทุนศึกษาต่อระดับสูงในต่างประเทศ เพื่อยกระดับสมรรถนะครู 

7.ผลิตครูในรูปแบบปิดคล้ายการผลิตบุคลากรทหารหรือตำรวจ โดยให้ทุนการศึกษาและบรรจุงานทันที

8.การกระจายอำนาจสู่จังหวัดควรกระจายการจัดการศึกษาและงบประมาณลงสู่จังหวัด เพื่อให้สามารถพัฒนาตามบริบทท้องถิ่นได้ พร้อมสนับสนุนภาคเอกชนในพื้นที่จัดตั้งกองทุนเพื่อช่วยเหลือผู้เรียน

9.ยกระดับมหาวิทยาลัยสู่สากลภายในปี 2573 กำหนดเป้าหมายให้มหาวิทยาลัยไทยติดอันดับ Top 10 ของอาเซียนอย่างน้อย 3 แห่ง และ Top 100 ของเอเชียอย่างน้อย 10 แห่ง

10.การเรียนร่วมกับการทำงาน หลักสูตรอุดมศึกษาควรเป็นแบบสหกิจศึกษาและเปิดโอกาสให้นักเรียนมัธยมศึกษาล่วงหน้า

11.การพัฒนาทักษะแรงงานควรมีระบบพัฒนาทักษะแรงงานอย่างต่อเนื่อง ด้วยคูปองทักษะที่รัฐ นายจ้าง และลูกจ้างร่วมสนับสนุน รวมถึงเพิ่มสัดส่วนงบวิจัยและพัฒนาให้ถึง 2% ของ GDP และ

12.การส่งเสริมอาชีวศึกษาปรับสัดส่วนผู้เรียนสายสามัญและสายอาชีวะเป็น 50:50 เชื่อมโยงเส้นทางการศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษา 

“ข้อเสนอทั้ง 12 ประการนี้สะท้อนความพยายามของฝ่ายนิติบัญญัติในการวางรากฐานการปฏิรูปการศึกษาไทย โดยมุ่งลดความเหลื่อมล้ำ สร้างระบบครูที่มีคุณภาพ ปรับหลักสูตรให้ทันสมัย กระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น และยกระดับสถาบันอุดมศึกษาให้แข่งขันในระดับนานาชาติ หากได้รับการดำเนินการอย่างจริงจัง จะช่วยยกระดับศักยภาพทุนมนุษย์ของประเทศและวางรากฐานการพัฒนาที่ยั่งยืนในอนาคต” นายกมลกล่าว 

ที่มา ; มติชนออนไลน์

เกี่ยวข้องกัน

วางรากฐานปฏิรูปการศึกษาไทยช่วงรัฐบาลเปลี่ยนผ่าน

ปรับปรุงจากบทสัมภาษณ์ สภาปริทัศน์ 22 กันยายน 2568 สถานีวิทยุโทรทัศน์รัฐสภา

การศึกษาเป็นกลไกสำคัญของการพัฒนาประเทศ แต่ประเทศไทยยังเผชิญปัญหาหลากหลาย เช่น ความล่าช้าในการปฏิรูป ขาดการจัดลำดับความสำคัญ และความเหลื่อมล้ำเชิงพื้นที่ บทความนี้นำเสนอข้อเสนอเชิงนโยบาย 12 ประการที่สะท้อนมุมมองของคณะกรรมาธิการการศึกษาสภาสูง เพื่อวางรากฐานการปฏิรูปการศึกษาไทย ทั้งด้านโครงสร้าง ครู หลักสูตร และระบบการจัดการ โดยมุ่งสู่การยกระดับคุณภาพ ลดความเหลื่อมล้ำ และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันระดับนานาชาติ

การศึกษาไทยในปัจจุบันประสบความท้าทายทั้งด้านคุณภาพและความเสมอภาค การพัฒนาในอดีตยังขาดความต่อเนื่องและปรับตัวล่าช้า ส่งผลให้ประเทศเสียโอกาสในการสร้างทุนมนุษย์ที่สอดคล้องกับความเปลี่ยนแปลงของโลกยุคใหม่ คณะกรรมาธิการการศึกษาของวุฒิสภาได้เสนอประเด็นสำคัญเพื่อเป็นแนวทางวางรากฐานการปฏิรูปการศึกษา โดยเน้นว่าการศึกษาเป็น “วาระแห่งชาติ” ที่ทุกฝ่ายต้องร่วมมือกันขับเคลื่อนอย่างจริงจัง 

ประเด็นข้อเสนอสำคัญ

1. การจัดลำดับความสำคัญทางการศึกษา การศึกษาไทยต้องถูกกำหนดเป็นวาระแห่งชาติ และดำเนินการอย่างเร่งด่วนเพื่อลดความล่าช้าในการแก้ปัญหาที่ผ่านมา

2. ลดความเหลื่อมล้ำระหว่างเมืองกับชนบทโรงเรียนขนาดเล็กกว่า 9,000 แห่งขาดแคลนครูและทรัพยากร การเพิ่มงบประมาณไม่ใช่ทางออกเพียงอย่างเดียว แต่ควรปรับรูปแบบการจัดการให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

3. การใช้เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา ควรใช้เครื่องมือดิจิทัล คอมพิวเตอร์ และปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อลดช่องว่างการเรียนรู้และยกระดับคุณภาพการศึกษาโดยไม่พึ่งพิงการเพิ่มงบประมาณมากเกินไป

4. การวางรากฐานในช่วงรัฐบาลเปลี่ยนผ่านแม้จะอยู่ในช่วงรัฐบาลรักษาการ ก็สามารถเริ่มต้นวางโครงสร้างการปฏิรูป เช่น ร่างพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติฉบับใหม่ เพื่อให้รัฐบาลถัดไปสานต่อได้ทันที

5. การพัฒนาครูอย่างเร่งด่วน การจัดอบรมครูเฉพาะทาง เช่น ครูภาษา 10,000 คน และสนับสนุนทุนศึกษาต่อระดับสูงในต่างประเทศ เพื่อยกระดับสมรรถนะครูให้ทันต่อความต้องการ

6. การปรับหลักสูตรสู่สมรรถนะ จากการเน้นความจำสู่การพัฒนาทักษะการปฏิบัติจริง โดยเฉพาะด้านภาษาไทย ภาษาอังกฤษ และทักษะชีวิต พร้อมปลูกฝังคุณธรรมและความรักชาติ

7. ระบบผลิตครูในรูปแบบปิด คล้ายการผลิตบุคลากรทหารหรือตำรวจ โดยให้ทุนการศึกษาและบรรจุงานทันที เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนครูในสาขาจำเป็นและพื้นที่ห่างไกล

8. การกระจายอำนาจสู่จังหวัด ควรกระจายการจัดการศึกษาและงบประมาณลงสู่จังหวัด เพื่อให้สามารถพัฒนาตามบริบทท้องถิ่นได้ พร้อมสนับสนุนภาคเอกชนในพื้นที่จัดตั้งกองทุนเพื่อช่วยเหลือผู้เรียน

9. ยกระดับมหาวิทยาลัยสู่สากล  ภายในปี พ.ศ. 2573 กำหนดเป้าหมายให้มหาวิทยาลัยไทยติดอันดับ Top 10 ของอาเซียนอย่างน้อย 3 แห่ง และ Top 100 ของเอเชียอย่างน้อย 10 แห่ง

10. การเรียนร่วมกับการทำงาน (Work-Integrated Education)หลักสูตรอุดมศึกษาควรเป็นแบบสหกิจศึกษาและเปิดโอกาสให้นักเรียนมัธยมศึกษาล่วงหน้า (Pre-degree) เพื่อสร้างความต่อเนื่องในการเรียนรู้

11. การพัฒนาทักษะแรงงาน (Upskilling/Reskilling)ควรมีระบบพัฒนาทักษะแรงงานอย่างต่อเนื่อง ด้วยคูปองทักษะที่รัฐ นายจ้าง และลูกจ้างร่วมสนับสนุน รวมถึงเพิ่มสัดส่วนงบวิจัยและพัฒนาให้ถึง 2% ของ GDP

12. การส่งเสริมอาชีวศึกษาปรับสัดส่วนผู้เรียนสายสามัญและสายอาชีวะเป็น 50:50 พร้อมเชื่อมโยงเส้นทางการศึกษาต่อในระดับอุดมศึกษา และส่งเสริมสาขาใหม่ที่สอดคล้องกับสังคมสูงวัย เช่น พยาบาลและการดูแลผู้สูงอายุ 

สรุป ; ข้อเสนอทั้ง 12 ประการนี้สะท้อนความพยายามของฝ่ายนิติบัญญัติในการวางรากฐานการปฏิรูปการศึกษาไทย โดยมุ่งลดความเหลื่อมล้ำ สร้างระบบครูที่มีคุณภาพ ปรับหลักสูตรให้ทันสมัย กระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น และยกระดับสถาบันอุดมศึกษาให้แข่งขันในระดับนานาชาติ หากได้รับการดำเนินการอย่างจริงจัง จะช่วยยกระดับศักยภาพทุนมนุษย์ของประเทศและวางรากฐานการพัฒนาที่ยั่งยืนในอนาคต 

ที่มา ; FB กมล รอดคล้าย

สรุปสาระสำคัญ 

บทความนำเสนอข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อปฏิรูปการศึกษาไทย โดยชี้ว่าระบบการศึกษาปัจจุบันยังเผชิญปัญหาคุณภาพ ความเหลื่อมล้ำ และการพัฒนาที่ขาดความต่อเนื่อง ส่งผลให้ประเทศสูญเสียโอกาสในการพัฒนาทุนมนุษย์ให้สอดคล้องกับโลกยุคใหม่ จึงเสนอให้ “การศึกษาเป็นวาระแห่งชาติ” ที่ต้องเร่งดำเนินการอย่างจริงจัง

ข้อเสนอสำคัญ 12 ประการครอบคลุมหลายมิติ ได้แก่ การลดความเหลื่อมล้ำโดยปรับรูปแบบบริหารโรงเรียนขนาดเล็ก การใช้เทคโนโลยีและ AI เพื่อเพิ่มโอกาสทางการเรียนรู้ การพัฒนาครูอย่างเข้มข้นและผลิตครูแบบมีเป้าหมาย การปรับหลักสูตรสู่สมรรถนะ การกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น และการยกระดับมหาวิทยาลัยสู่สากล

นอกจากนี้ยังเน้นการเชื่อมโยงการเรียนกับการทำงาน การพัฒนาทักษะแรงงานอย่างต่อเนื่อง และการส่งเสริมอาชีวศึกษาให้สมดุลกับสายสามัญ เพื่อรองรับความต้องการของประเทศในอนาคต

โดยรวม ข้อเสนอเหล่านี้มุ่งสร้างระบบการศึกษาที่มีคุณภาพ เท่าเทียม ทันสมัย และยืดหยุ่น สามารถผลิตกำลังคนที่มีศักยภาพแข่งขันในระดับนานาชาติ และเป็นรากฐานของการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน

ข้อสอบ

ข้อ 1

แนวคิด “การศึกษาเป็นวาระแห่งชาติ” มีเป้าหมายหลักข้อใด
ก. เพิ่มงบประมาณการศึกษา
ข. เร่งแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง
ค. ลดบทบาทภาคเอกชน
ง. ยุบโรงเรียนขนาดเล็ก
เฉลย: ข
เหตุผล: เน้นความร่วมมือทุกภาคส่วนและแก้ปัญหาเชิงระบบอย่างเร่งด่วน

ข้อ 2

แนวทางลดความเหลื่อมล้ำที่เหมาะสมที่สุดคือข้อใด
ก. เพิ่มเงินเดือนครู
ข. เพิ่มงบประมาณอย่างเดียว
ค. ปรับรูปแบบการจัดการศึกษาให้มีประสิทธิภาพ
ง. ยกเลิกโรงเรียนชนบท
เฉลย: ค
เหตุผล: บทความชี้ว่าการเพิ่มงบไม่เพียงพอ ต้องปรับระบบบริหาร

ข้อ 3

การใช้ AI ในการศึกษาเน้นผลลัพธ์ใด
ก. ลดจำนวนครู
ข. เพิ่มการแข่งขัน
ค. ลดช่องว่างการเรียนรู้
ง. เพิ่มค่าใช้จ่าย
เฉลย: ค
เหตุผล: เทคโนโลยีช่วยให้เข้าถึงการเรียนรู้เท่าเทียม

ข้อ 4

การผลิตครูระบบปิดมีจุดเด่นคือข้อใด
ก. ลดเวลาการเรียน
ข. รับรองการมีงานทำ
ค. ลดค่าใช้จ่ายรัฐ
ง. เพิ่มจำนวนมหาวิทยาลัย
เฉลย: ข
เหตุผล: ให้ทุนและบรรจุงานทันที

ข้อ 5

การกระจายอำนาจทางการศึกษาควรเน้นอะไร
ก. รวมศูนย์ที่ส่วนกลาง
ข. เพิ่มอำนาจโรงเรียนเอกชน
ค. ให้จังหวัดบริหารตามบริบท
ง. ยกเลิกหลักสูตรกลาง
เฉลย: ค
เหตุผล: เพื่อให้สอดคล้องพื้นที่

ข้อ 6

แนวทางยกระดับมหาวิทยาลัยสะท้อนอะไร
ก. การลดจำนวนนักศึกษา
ข. การแข่งขันระดับนานาชาติ
ค. การเพิ่มค่าเทอม
ง. การยกเลิกวิจัย
เฉลย: ข
เหตุผล: ตั้งเป้าติดอันดับอาเซียนและเอเชีย

ข้อ 7

หลักสูตรแบบ Work-Integrated Education มีจุดเด่นคือ
ก. เน้นทฤษฎี
ข. เรียนออนไลน์ทั้งหมด
ค. เรียนควบคู่การทำงาน
ง. ลดเวลาเรียน
เฉลย: ค
เหตุผล: เชื่อมการเรียนกับประสบการณ์จริง

ข้อ 8

ระบบคูปองทักษะมีเป้าหมายเพื่ออะไร
ก. ลดภาษี
ข. เพิ่มรายได้ครู
ค. ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต
ง. ลดจำนวนแรงงาน
เฉลย: ค
เหตุผล: สนับสนุน upskill/reskill อย่างต่อเนื่อง

ข้อ 9

การปรับสัดส่วน 50:50 สายสามัญ-อาชีวะ แก้ปัญหาใด
ก. ขาดครู
ข. ขาดแรงงานทักษะ
ค. งบประมาณ
ง. การบริหาร
เฉลย: ข
เหตุผล: สร้างสมดุลกำลังคน

ข้อ 10

ข้อใดสะท้อนการปฏิรูปเชิงระบบมากที่สุด
ก. เพิ่มงบประมาณ
ข. เปลี่ยนครู
ค. ปรับโครงสร้าง หลักสูตร และการบริหารพร้อมกัน
ง. เพิ่มวิชาเรียน
เฉลย: ค
เหตุผล: การปฏิรูปต้องครอบคลุมทั้งระบบ ไม่ใช่จุดใดจุดหนึ่ง